Phấn đấu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 73-74 tỷ USD

Ngành Nông nghiệp và Môi trường triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm an ninh lương thực, môi trường và tăng trưởng xanh

Ngày 20/1/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP và 02/NQ-CP của Chính phủ, xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu và hệ thống giải pháp trọng tâm cho năm 2026 và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026; đồng thời triển khai Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 8/1/2026 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026.

Theo Chương trình hành động, năm 2026, ngành Nông nghiệp và Môi trường tập trung thực hiện mục tiêu tổng quát là tăng cường quản lý, bảo vệ và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên; nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu; phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh; bảo đảm an ninh lương thực, an ninh sinh thái và đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững của đất nước.

Về các chỉ tiêu cụ thể, ngành phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng toàn ngành từ 3,7-4%; tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 73-74 tỷ USD.

Chương trình cũng đặt ra các chỉ tiêu quan trọng về phát triển nông thôn và môi trường. Cụ thể, tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030 đạt khoảng 15%; tỷ lệ hộ gia đình nông thôn được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn đạt 62%. Tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định ở mức 42,02%, bảo đảm cân bằng sinh thái và vai trò phòng hộ.

Trong lĩnh vực môi trường, ngành đặt mục tiêu thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 95%; 100% hồ chứa lớn được vận hành, giám sát trực tuyến; 84 hồ chứa thủy điện, thủy lợi được xác định và công bố dòng chảy tối thiểu sau đập, với tổng số khoảng 700 công trình. Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2026-2030 duy trì trong khoảng 1-1,5%.

Những chỉ tiêu trên cho thấy quyết tâm của ngành Nông nghiệp và Môi trường trong việc vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa bảo vệ tài nguyên, môi trường và nâng cao chất lượng đời sống người dân nông thôn.

Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, Chương trình hành động xác định 11 nhóm giải pháp trọng tâm, yêu cầu triển khai đồng bộ, quyết liệt ngay từ những ngày, tuần và tháng đầu năm 2026.

Trước hết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật nhằm tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. Việc xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật phải tạo không gian phát triển thuận lợi cho doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân; đồng thời tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhất là trên nền tảng số.

Giải pháp thứ hai là tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Các đơn vị có chức năng, nhiệm vụ tương đồng được rà soát, sáp nhập theo hướng tinh gọn, chuyên sâu, giảm chồng chéo. Thực tiễn thời gian qua cho thấy việc hợp nhất các viện nghiên cứu trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y, thủy sản đã góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ.

Chuyển đổi số được xác định là giải pháp then chốt. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đẩy mạnh xây dựng Chính phủ điện tử, tiến tới Chính phủ số trong toàn ngành. Trong đó, xác định rõ đầu mối quản lý chuyển đổi số, tăng cường khai thác dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và nâng cao chất lượng quản trị.

Một trụ cột quan trọng khác là đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khoa học công nghệ không chỉ phục vụ sản xuất mà phải thực sự trở thành động lực phát triển. Bộ ưu tiên các nhiệm vụ khoa học lớn, mang tính chiến lược, gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Việc đầu tư cho khoa học công nghệ được xem là đầu tư cho tương lai lâu dài của ngành.

Bên cạnh đó, ngành tiếp tục cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững, gắn với an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Cơ cấu lại không chỉ trong trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp mà còn trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ, thích ứng linh hoạt với yêu cầu của từng thị trường xuất khẩu.

Phát triển thị trường và thúc đẩy tiêu thụ nông sản là giải pháp xuyên suốt. Các đơn vị chuyên ngành gắn chặt sản xuất với thị trường, tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã mở rộng thị trường trong nước và quốc tế.

Song song với đó, ngành tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước và giảm thiểu tác động của thiên tai. Bài học từ những thiệt hại lớn do bão lũ, hạn hán những năm gần đây cho thấy chỉ khi chủ động thích ứng và tổ chức tốt công tác phòng ngừa, ngành mới giảm thiểu rủi ro và tổn thất.

Chương trình hành động cũng nhấn mạnh mục tiêu nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân nông thôn, coi người dân là trung tâm và là chủ thể thụ hưởng thành quả phát triển. Phát triển hạ tầng nông thôn, xây dựng nông nghiệp hiện đại, nông thôn văn minh, nông dân hạnh phúc là định hướng xuyên suốt.

Ngoài ra, Bộ chú trọng phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh hiệu quả; xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp nông nghiệp, hợp tác xã kiểu mới; đồng thời tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi và thủy sản nhằm bảo vệ sản xuất, ổn định thị trường.

Chương trình hành động năm 2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thể hiện rõ tinh thần chủ động, quyết liệt và đổi mới. Với hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu và giải pháp cụ thể, đồng bộ, ngành Nông nghiệp và Môi trường kỳ vọng tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới, hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và môi trường bền vững.