Phát triển công nghệ chiến lược phải giải quyết các bài toán thực tiễn của Việt Nam

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 (Ban Chỉ đạo) chủ trì phiên họp lần thứ hai năm 2026 của Ban Chỉ đạo - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Phiên họp đã kiểm điểm kết quả triển khai nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, cũng như công tác cải cách hành chính thời gian qua; đồng thời đề xuất các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Trong đó, tập trung rà soát về việc phát triển các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ 5G, chip bán dẫn, thiết bị bay không người lái, xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu, điện toán đám mây… theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Phiên họp thứ nhất năm 2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phiên họp đánh giá, dưới sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành đã triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 tiếp tục được triển khai mạnh mẽ, rộng khắp, lan tỏa tới hầu hết các ngành, lĩnh vực và mọi mặt đời sống.

Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ, việc phát triển công nghệ chiến lược phải giải quyết các bài toán thực tiễn của Việt Nam - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Phát triển công nghệ chiến lược và hệ sinh thái khoa học công nghệ đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các công nghệ chiến lược đang được đẩy mạnh rà soát, hoàn thiện. Trong đó, đã tổ chức khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và khởi công Nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam; một số doanh nghiệp đã làm chủ đến 65% công nghệ lõi trong các lĩnh vực như camera AI, 5G, UAV.

Hạ tầng số được đẩy mạnh đầu tư và có bước phát triển nhanh về năng lực, công nghệ và chất lượng, với tỷ lệ phủ sóng mạng 5G theo dân số là 91,9% với trên 22,4 triệu thuê bao; khởi công và khánh thành nhiều trung tâm dữ liệu lớn; đầu tư hơn 4,2 nghìn bộ xử lý GPU để phục vụ trí tuệ nhân tạo; nhiều bộ, ngành, địa phương đang tích cực triển khai làm giàu dữ liệu cho các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.

Kinh tế số tiếp tục có bước phát triển nhanh, mạnh mẽ. Trong quý 1/2026, số lượng doanh nghiệp công nghệ số tăng mạnh, thêm 1.394 doanh nghiệp; xuất khẩu sản phẩm công nghệ số ước đạt trên 45 tỷ USD, tăng 32,2% so với cùng kỳ.

Việc triển khai Đề án 06 mang lại nhiều kết quả thực chất, cung cấp nhiều tiện ích phục vụ người dân, doanh nghiệp, với việc tích hợp trên 16 triệu dữ liệu của các tổ chức chính trị - xã hội, làm sạch 61 triệu dữ liệu đất đai, trên 146,6 triệu dữ liệu hộ tịch; đặc biệt, nền tảng VNeID đã cung cấp 50 tiện ích trên VNeID, trong tháng 3 đã cung cấp các tiện ích phục vụ công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp.

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long báo cáo tại Phiên họp- Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Phiên họp cũng đánh giá thủ tục hành chính, các quy định kinh doanh tiếp tục được cắt giảm, đơn giản hóa; số lượng và chất lượng dịch vụ công trực tuyến được nâng lên. Trong đó, đã hoàn thành phân cấp 552/699 thủ tục hành chính; 100% địa phương vận hành Trung tâm phục vụ hành chính công. Đến nay đã cắt giảm, đơn giản hóa 90,3% thủ tục hành chính và 83,2% điều kiện kinh doanh. Phân cấp, phân quyền được triển khai đồng bộ trong đó đã hoàn thành 321/355 nhiệm vụ cần hoàn thiện về thể chế, đạt 90,4%.

Nhân lực số phát triển về cả số lượng và chất lượng, với hơn 40 triệu lượt người tham gia đào tạo trên nền tảng trực tuyến; sau 1 năm phát động phong trào "Bình dân học vụ số", đã có trên 1,44 triệu lượt người tham gia; hiện có khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế chip làm việc tại hơn 50 doanh nghiệp tại Việt Nam…

Vừa tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế, chính sách, vừa nâng cao năng lực thực thi của cán bộ

Kết luận phiên họp, điểm lại các kết quả nổi bật, đánh giá cao, biểu dương các bộ, ngành, cơ quan và địa phương trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế về nhận thức, triển khai, đầu tư dàn trải, thủ tục, nhân lực, giám sát, phối hợp, kết quả còn khiêm tốn và chuyển đổi chưa nhiều.

Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới.

Thứ nhất, Ban Chỉ đạo và các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm theo Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo Chính phủ; đồng thời quán triệt và tổ chức triển khai đầy đủ các chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm.

Trong đó, thiết lập cơ chế chỉ đạo và điều phối thống nhất ở cấp Chính phủ để tổ chức triển khai Chương trình phát triển công nghệ chiến lược; rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, quyền hạn của các bộ, ngành trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hoàn thiện chính sách ưu đãi để thu hút các tập đoàn công nghệ lớn và phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược, nhất là bán dẫn, AI, phục vụ phát triển công nghệ chiến lược.

"Phát triển công nghệ chiến lược với phương châm: theo kịp, tiến cùng và vượt lên, song phải giải quyết các bài toán thực tiễn và yêu cầu nhiệm vụ chính trị của Việt Nam", Thủ tướng lưu ý.

Các đại biểu dự Phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thứ hai, yêu cầu đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xây dựng, trình Chính phủ, Quốc hội các dự án Luật liên quan và trình ban hành văn bản hướng dẫn thi hành đảm bảo hệ thống pháp luật đồng bộ, thông suốt, theo kịp thực tiễn phát triển công nghệ.

Cùng với đó, khẩn trương tổ chức triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; Kế hoạch 5 năm 2026-2030 ngành khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông thời kỳ 2021-2030; Chiến lược quốc gia về Chuyển đổi số đến năm 2035; khẩn trương hoàn thiện, trình ban hành Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026-2030; Kế hoạch tổng thể triển khai Đề án 06 giai đoạn 2026-2030.

Thủ tướng Chính phủ giao các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng, ban hành kiến trúc dữ liệu, bảo đảm phù hợp Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số; triển khai đợt cao điểm tạo lập, chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu và tài liệu hướng dẫn kỹ thuật các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan xây dựng các Đề án về phát triển hạ tầng công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử, không gian kinh tế tầm thấp, công nghiệp lượng tử; giao Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hướng dẫn triển khai Mô hình hợp tác 3 Nhà, trong đó làm rõ vai trò, trách nhiệm, cơ chế phối hợp của các bên liên quan.

Phó Thống đốc Phạm Quang Dũng và các đại biểu dự Phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thứ ba, siết chặt kỷ luật kỷ cương trong thực thi công vụ, gắn với trách nhiệm người đứng đầu, đẩy mạnh tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Nội vụ và Văn phòng Chính phủ vận hành hiệu quả hệ thống theo dõi, giám sát KPI và công khai kết quả; làm cơ sở xem xét trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân, nhất là người đứng đầu, định kỳ hằng tháng báo cáo tại Phiên họp thường kỳ Chính phủ.

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Nội vụ và Văn phòng Chính phủ và các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra, đôn đốc; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện; yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cập nhật đầy đủ, kịp thời tiến độ trên Hệ thống theo dõi của Trung ương, báo cáo Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương và Thủ tướng Chính phủ trước ngày 25 hằng tháng.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp Bộ Công an, Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan liên quan đề xuất thành lập các Tổ công tác chuyên trách để giải quyết từng nhóm vấn đề trọng tâm về dữ liệu, nền tảng dùng chung, hạ tầng, trang thiết bị, nguồn nhân lực và cơ chế tài chính, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Phiên họp trực tuyến với Ban chỉ đạo 34 tỉnh, thành phố - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thứ tư, triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy mạnh mẽ phát triển kinh tế số, xã hội số, hạ tầng số, công dân số, cải cách thủ tục hành chính.

Thủ tướng chỉ đạo đẩy mạnh phát triển hạ tầng viễn thông, phấn đấu phủ sóng 5G trên toàn quốc; khai thác hiệu quả dự án vệ tinh tầm thấp; sớm đưa vào khai thác 01 tuyến cáp quang biển; bảo đảm tiến độ xây dựng nhà máy chip bán dẫn; tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư một số Trung tâm dữ liệu lớn.

Thủ tướng cũng yêu cầu tập trung xây dựng, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia quan trọng như đất đai, cán bộ công chức, an sinh xã hội, y tế, giáo dục và đào tạo… thực hiện đối soát, làm sạch dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Xây dựng các hệ sinh thái dịch vụ số thông minh, hiện đại; đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng trên môi trường số, phát triển mạnh mẽ thương mại điện tử gắn với thanh toán không dùng tiền mặt. Đẩy mạnh triển khai đô thị thông minh, cửa khẩu thông minh, cảng biển thông minh trên toàn quốc. Tạo mọi điều kiện để phát triển doanh nghiệp công nghiệp công nghệ số, khuyến khích khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh phát triển thị trường công nghệ trong nước, ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ công nghệ số Việt Nam, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, cơ chế, chính sách khuyến khích, cổ vũ sinh viên, học sinh khởi nghiệp, các doanh nghiệp số phát triển

Các bộ, cơ quan chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Công an rà soát, sửa đổi các quy định, cắt giảm thủ tục hành chính, thành phần hồ sơ, tái sử dụng dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu; Khai thác hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia, bảo đảm thực hiện 100% dịch vụ công đủ điều kiện trực tuyến toàn trình. Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan hoàn thành việc cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính và tiếp tục cắt giảm 30% các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tin tưởng, việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06 sẽ tiếp tục đạt kết quả tốt hơn - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thứ năm, bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thủ tướng yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ chủ quyền quốc gia, quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp trên không gian mạng, nhất là phòng, chống thông tin sai lệch, xấu độc, tấn công mạng. Đẩy mạnh giải quyết các vấn đề tồn đọng, kéo dài như SIM "rác", tài khoản không chính chủ; triệt phá tận gốc các công cụ lừa đảo, tấn công mạng; kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm minh hành vi mua bán trái phép dữ liệu cá nhân.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời phát triển lực lượng lao động trình độ trung bình đáp ứng các tác vụ số phổ thông. Nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cấp cơ sở trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp; thúc đẩy phong trào "Bình dân học vụ số".

Thủ tướng khái quát những "từ khóa" quan trọng để tiếp tục thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và triển khai Đề án 06: "Nhận thức nâng cao, tài chính không thiếu, lãnh đạo gương mẫu, cơ sở đi đầu, doanh nghiệp tiên phong, dữ liệu hoàn thành, hạ tầng thông suốt, hệ thống liên thông, cán bộ chuyên nghiệp, xã hội hiểu biết, nhân dân hưởng thụ, đất nước phát triển".

Thủ tướng đặc biệt lưu ý, cần vừa tháo gỡ điểm nghẽn cơ chế, chính sách, vừa nâng cao năng lực thực thi của cán bộ các cấp, các ngành, các đơn vị đáp ứng yêu cầu phát triển; xây dựng cơ chế, chính sách để thúc đẩy như giao việc, hỗ trợ doanh nghiệp. Trong quá trình tổ chức thực hiện, việc tháo gỡ về thể chế phải kịp thời, đúng lúc, hiệu quả; thực thi phải có quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả, làm việc nào ra việc đó, làm việc nào dứt việc đó; giải quyết bài toán tổng thể bằng các nhiệm vụ cụ thể, quy hoạch phải tổng thể, nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn, còn các nhiệm vụ cụ thể phải có thứ tự ưu tiên, bố trí nguồn lực để làm trong từng giai đoạn, tránh dàn trải, manh mún, chia cắt, phân công 6 rõ.

Yêu cầu quán triệt sâu sắc, thực hiện thật nghiêm túc, nhất quán các chỉ đạo của Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 2; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu "chọn đúng việc, giao đúng người, giám sát thường xuyên, đo lường chính xác, tháo gỡ kịp thời, chuyển biến tích cực, hiệu quả thực chất", Thủ tướng Phạm Minh Chính tin tưởng, với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân, cùng những kết quả tích cực đã đạt được, việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06 sẽ tiếp tục đạt kết quả tốt hơn, có bước đột phá, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong thời gian tới, thực hiện thành công 2 mục tiêu 100 năm, đưa đất nước phát triển giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội./.