Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Phát triển kinh tế số: Cần “chiếc áo” thể chế đủ rộng

Hạ Chi
Hạ Chi  - 
Các chuyên gia cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, dựa trên nguyên tắc dùng các quy định của pháp luật hiện hành cộng thêm các ngoại lệ đặc thù để điều chỉnh, quản lý một số mô hình kinh doanh mới.
aa
phat trien kinh te so can chiec ao the che du rong Kinh tế số: "Chìa khóa" của tăng trưởng trong bối cảnh bình thường mới
phat trien kinh te so can chiec ao the che du rong Kinh tế số: Những bước tiến dài từ đại dịch
phat trien kinh te so can chiec ao the che du rong Giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế số tại Việt Nam

Chưa theo kịp khoa học công nghệ

Thực tế tại Việt Nam, ngoài những bộ luật truyền thống, hiện nay đã có khá nhiều văn bản pháp luật từng bước được ban hành để điều chỉnh quan hệ của các chủ thể tham gia cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư như: Luật Giao dịch điện tử năm 2005, Luật Công nghệ thông tin năm 2006, Luật An toàn thông tin mạng năm 2015, Luật An ninh mạng năm 2018.

Tuy nhiên theo PGS-TS. Trần Văn Nam - Trưởng khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế quốc dân, khung pháp lý hiện nay cũng bộc lộ một số bất cập, thiếu đồng bộ giữa các văn bản pháp luật, còn có khoảng cách giữa quy định pháp luật với việc thực thi trong thực tế. Các quy định thường không theo kịp với tốc độ số hóa nhanh chóng của nền kinh tế.

phat trien kinh te so can chiec ao the che du rong
Cần hoàn thiện khung pháp lý để phát triển kinh tế số

Đơn cử như trong lĩnh vực ngân hàng, không nhà băng nào có thể đứng ngoài cuộc đua chuyển đổi số hay ứng dụng các thành tựu của CMCN 4.0 như Big Data, AI, Opne API… nếu muốn nâng cao năng lực cạnh tranh. Những thành tựu này cho phép ngân hàng có thể tiếp thị, phân phối và đa dạng hóa các dịch vụ, đáp ứng chính xác nhu cầu của từng khách hàng riêng lẻ. Nó cũng giúp cho các ngân hàng có thể thực hành quản trị rủi ro tốt hơn, từ quản trị rủi ro tín dụng truyền thống đến những loại rủi ro thị trường phức tạp khác. Tuy nhiên, đến nay hành lang pháp lý liên quan đến vấn đề này đến nay vẫn chưa hoàn thiện.

Hay như Luật Giao dịch điện tử năm 2005, rõ ràng giờ đây luật này không còn là một “chiếc áo” đủ rộng cho ngành Ngân hàng. Cụ thể, quy định hiện tại chưa rõ ràng về giá trị pháp lý, giá trị chứng cứ của thông điệp dữ liệu; chưa rõ ràng về tính pháp lý và trường hợp áp dụng chữ ký điện tử, đồng thời thiếu quy định về giao kết và thực hiện hợp đồng điện tử.

Việc quản lý thông tin người dùng cũng chưa được thể chế hoá đồng bộ. Tuy Việt Nam đã ban hành Luật An ninh mạng và chính thức có hiệu lực từ 1/1/2019, nhưng chưa có nghị định chi tiết về bảo vệ dữ liệu cá nhân, nên thực tế chưa hướng tới thực hiện triệt để quy định “thông tin người dùng Việt Nam chỉ được tồn tại trong lãnh thổ Việt Nam”.

TS. Lưu Hương Ly - Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế, Bộ Tư pháp cũng đề cập đến việc Luật Giao dịch điện tử năm 2005 chưa có quy định về việc giao kết và thực hiện hợp đồng thông qua việc sử dụng hệ thống thông tin tự động, mà mới chỉ quy định khái niệm giao dịch điện tử tự động. Quy định cũng chưa làm rõ giá trị pháp lý cũng như trách nhiệm của các bên khi tham gia vào các giao dịch điện tử tự động.

Trong khi đó, với những ưu điểm như bảo đảm tính minh bạch, sự tin cậy, chắc chắn trong thực thi và giảm chi phí giao dịch, hợp đồng thông minh được coi là có tiềm năng phát triển rất lớn và hiện đang rất được quan tâm.

Ông Đoàn Tử Tích Phước - Giám đốc văn phòng đại diện miền Bắc của Ví MoMo nêu vấn đề, đại dịch Covid-19 đã đặt ra nhiều câu hỏi cho doanh nghiệp khi phải làm việc nhiều hơn trên không gian số. Đơn cử như việc xử lý kỷ luật lao động có thể làm online được không? Bởi hiện Luật Lao động vẫn chưa có cơ chế rõ ràng. Hay như việc tổ chức đại hội cổ đông có làm online được không, đến nay cũng chưa có câu trả lời rõ ràng, đặt ra rủi ro cho doanh nghiệp.

Cần những ngoại lệ đặc thù

Ông Nguyễn Thanh Tú - Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp cũng cho rằng, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để theo kịp sự vận động của khoa học công nghệ là điều cần thiết, nhưng thực chất không phải sáng tạo ra một hệ thống pháp luật mới, hoàn toàn đối lập với nền tảng pháp luật hiện nay mà phải dùng các quy định của pháp luật hiện hành cộng thêm các ngoại lệ đặc thù để điều chỉnh, quản lý một số mô hình kinh doanh mới. Bên cạnh đó, quan trọng nhất vẫn là việc áp dụng pháp luật như thế nào. Điều này đòi hỏi người áp dụng và thi hành phải hiểu về công nghệ và các đặc thù của cuộc cách mạng công nghệ lần thứ tư để có biện pháp xử lý phù hợp. Đồng thời, cần kết hợp giữa ba bên: Nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp để thúc đẩy việc hoàn thiện khung pháp luật.

Các chuyên gia cũng cho rằng, cần có quy định và cơ chế phù hợp để điều chỉnh hoạt động của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tương thích với nền kinh tế số như: xây dựng luật văn bản điện tử, chữ ký số, cấp giấy phép từ cơ quan quản lý. Nhà nước cần mạnh dạn chấp nhận các mô hình kinh doanh mới và các công nghệ mới bằng cách tiếp cận mới trong quản lý mà nhiều nước áp dụng.

TS. Lưu Hương Ly cũng kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Luật Giao dịch điện tử năm 2005. Theo đó cần bổ sung quy định về suy đoán về năng lực chủ thể của các bên tham gia giao dịch điện tử trong Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) để giảm nhẹ trách nhiệm chứng minh của các bên về hiệu lực của giao dịch khi phát sinh tranh chấp.

Ngoài ra cần quy định rõ chữ ký điện tử an toàn là chữ ký số hoặc chữ ký do các bên thoả thuận và đáp ứng các điều kiện nhất định. Chữ ký điện tử an toàn có giá trị chứng cứ (các bên không phải chứng minh tính xác thực và tính toàn vẹn của chữ ký điện tử an toàn), trừ trường hợp có chứng cứ chứng minh ngược lại. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc phát triển các giao dịch điện tử, khi hai bên có thể không gặp nhau.

Đồng thời, việc ban hành Luật Bảo vệ thông tin cá nhân cần được xem là một ưu tiên trong thời gian tới. Hiện Bộ Công an đã hoàn thành dự thảo nghị định quy định về việc bảo vệ dữ liệu cá nhân để lấy ý kiến đóng góp rộng rãi và dự kiến sẽ có hiệu lực vào cuối năm nay. Các chuyên gia kỳ vọng, nghị định này khi được ban hành sẽ góp phần quan trọng ngăn chặn tình trạng dữ liệu cá nhân bị đánh cắp và mua bán phức tạp như hiện nay.

Hạ Chi

Tin liên quan

Tin khác

Tạo cơ chế góp vốn chung cho dự án liên vùng

Tạo cơ chế góp vốn chung cho dự án liên vùng

Trong thời gian tới, các địa phương có thể sử dụng ngân sách để hỗ trợ nhau đầu tư hạ tầng. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Tài chính và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cơ chế phối hợp, tỷ lệ đóng góp, tiến độ và trách nhiệm thực hiện trong các dự án liên vùng vẫn cần được quy định rõ ràng hơn.
Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Người Việt đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản vì chờ có nhiều tiền

Quản lý tài sản thường được xem là chuyện của người giàu, trong khi nhiều người trẻ chờ lương cao, trả hết nợ mới nghĩ đến tiết kiệm. Theo ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty CP Chứng khoán Kafi, chính thói quen quản lý tiền từ sớm mới tạo nền tảng tích lũy tài sản. Với người Việt, bắt đầu bằng khoản nhỏ, đều đặn có thể quan trọng hơn việc chờ một cơ hội đầu tư sinh lời cao.
Chuyển dịch năng lượng sạch: Từ cam kết đến hiệu quả đầu tư

Chuyển dịch năng lượng sạch: Từ cam kết đến hiệu quả đầu tư

Việc “Chuyển dịch năng lượng sạch” được xác định là một trong 10 chủ đề chính của Hội nghị lần thứ 31 các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP31), cho thấy phát triển năng lượng bền vững tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong chương trình nghị sự khí hậu toàn cầu. Đối với Việt Nam, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi nền kinh tế đồng thời phải bảo đảm nguồn cung năng lượng cho tăng trưởng, thực hiện các cam kết giảm phát thải và thích ứng với những tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao trên thị trường quốc tế.
Thị trường trái phiếu phân hóa: Thanh khoản bùng nổ trước

Thị trường trái phiếu phân hóa: Thanh khoản bùng nổ trước 'đỉnh' đáo hạn

Phát hành trái phiếu doanh nghiệp tháng 10/2026 giảm mạnh khiến dư nợ thu hẹp, trái ngược với thanh khoản thứ cấp lập kỷ lục. Tuy nhiên, áp lực đáo hạn cuối năm đang tạo ra phép thử lớn về dòng tiền.
Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”

Từ năm 2027, không phải cứ lắp ráp tại Việt Nam là được ghi “Made in Vietnam”

Từ ngày 1/1/2027, việc xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa lưu thông trong nước sẽ có bộ tiêu chí kỹ thuật cụ thể, nhằm ngăn chặn tình trạng hàng nhập khẩu chỉ qua các công đoạn gia công đơn giản nhưng vẫn mang nhãn “Made in Vietnam”. Theo ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), quy định mới không phát sinh thêm giấy phép, doanh nghiệp được tự kê khai xuất xứ nhưng phải có hồ sơ chứng minh và chịu trách nhiệm về thông tin công bố.
Không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần

Không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng đơn thuần

Ngày 21/11, với 484/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường với quan điểm xuyên suốt là điều phối phát triển không gian biển thống nhất, liên ngành, liên vùng; lấy người dân làm trung tâm, không đánh đổi môi trường, sinh kế để lấy tăng trưởng đơn thuần.
HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, HDBank và Tập đoàn Tài chính Mitsubishi UFJ (MUFG) đã ký kết Thoả thuận hợp tác, mở rộng kết nối thị trường vốn quốc tế và thúc đẩy đầu tư Việt Nam – Nhật Bản, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo cấp cao hai nước.
Kiểm soát huy động vốn của chủ đầu tư, hạn chế rủi ro cho người mua nhà

Kiểm soát huy động vốn của chủ đầu tư, hạn chế rủi ro cho người mua nhà

Không chỉ hoàn thiện điều kiện kinh doanh và chuyển nhượng dự án, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) quy định chủ đầu tư không được thu tiền dưới mọi hình thức để bảo đảm việc ký kết hợp đồng trước khi bất động sản đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng huy động vốn trá hình thông qua các hình thức đặt cọc, giữ chỗ khi dự án chưa đủ điều kiện pháp lý, bảo vệ người mua trước những rủi ro có thể phát sinh.
Mở rộng dư địa vay vốn nước ngoài: Cơ hội và thách thức

Mở rộng dư địa vay vốn nước ngoài: Cơ hội và thách thức

Hạn mức vay nước ngoài trung, dài hạn tự vay, tự trả nâng lên 10 tỷ USD/năm mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khả năng huy động vốn chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với năng lực trả nợ và kiểm soát rủi ro.
Phố Wall chìm trong sắc đỏ, cổ phiếu công nghệ lao dốc

Phố Wall chìm trong sắc đỏ, cổ phiếu công nghệ lao dốc

Chứng khoán Mỹ tiếp tục chìm trong sắc đỏ khi làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) gia tăng. S&P 500 và Dow Jones chính thức bước vào vùng điều chỉnh, Nasdaq giảm mạnh nhất.