Quản lý giá linh hoạt, minh bạch để giữ vững tâm lý thị trường

Cao điểm lễ hội sau Tết gây áp lực cung ứng hàng hóa, kiểm soát giá và bảo đảm an toàn thực phẩm

Bảo chứng vững chắc của tăng trưởng bền vững

Ngay sau kỳ nghỉ tết Bính Ngọ 2026, thị trường chuyển sang giai đoạn cao điểm lễ hội. Theo báo cáo từ một số địa phương và thông tin thị trường của Bộ Tài chính, mặt bằng giá sau Tết đã cơ bản trở lại trạng thái bình thường. Hoạt động mua bán tại chợ truyền thống, siêu thị, trung tâm thương mại diễn ra ổn định, nguồn cung dồi dào. Nhu cầu, sức mua trong dân vẫn chưa phục hồi mạnh mẽ khiến cho tổng cầu phục hồi chậm, người dân có xu hướng tiết kiệm chi tiêu cũng là yếu tố làm giá cả không biến động lớn.

Sự ổn định này chính là bảo chứng vững chắc nhất để doanh nghiệp yên tâm đầu tư và người dân tin tưởng vào môi trường kinh tế vĩ mô, tạo đà cho một năm kinh tế 2026 tăng trưởng bứt phá và bền vững. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng nhận định, sau Tết một số yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá. Trước hết , quý I luôn là giai đoạn nhạy cảm về giá do trùng với cao điểm lễ hội và Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Theo quy luật thị trường, giá nhiều mặt hàng và dịch vụ thường tăng trước và sau Tết, đặc biệt trong tháng Giêng - mùa lễ hội, nhu cầu ăn uống, đi lại, vui chơi tăng cao.

Chuyên gia kinh tế PGS.TS. Ngô Trí Long cho rằng, tháng Tết Nguyên đán luôn là “điểm rơi” cầu tiêu dùng tăng mạnh, kéo theo nguy cơ tăng giá cục bộ ở nhóm lương thực – thực phẩm, dịch vụ ăn uống, vận tải, du lịch. Nếu điều hành thiếu chủ động, mặt bằng giá có thể bị “neo” ở mức cao sau Tết, gây tác động lan tỏa sang chi phí sản xuất và kỳ vọng lạm phát cả năm.

Để quản lý giá sau Tết cần tập trung chống sốc giá ngắn hạn, bảo đảm lưu thông thông suốt và bảo vệ nhóm dân cư dễ tổn thương. Với nhóm lương thực – thực phẩm, cần tăng dự trữ thương mại, kết nối nguồn hàng liên vùng, rút ngắn khâu trung gian. Với năng lượng như xăng dầu, LPG, việc điều hành phải bám sát diễn biến quốc tế, đồng thời tăng kiểm tra tại khâu phân phối để tránh găm hàng, đứt nguồn. Đối với dịch vụ ăn uống, vận tải, du lịch, trọng tâm là minh bạch niêm yết giá, kiểm tra và xử phạt vi phạm.

Bên cạnh đó, điều hành giá sau Tết cần gắn với kỷ luật tài khóa và truyền thông minh bạch để neo kỳ vọng thị trường. Khi thông tin về nguồn cung, phương án điều hành được công khai đầy đủ, tâm lý tích trữ sẽ giảm, qua đó hạn chế nguy cơ tăng giá dây chuyền.

Kịp thời cảnh báo rủi ro, xây dựng kịch bản ứng phó linh hoạt

Quan trọng hơn trong bối cảnh Quốc hội đặt mục tiêu kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2026 khoảng 4,5% theo Nghị quyết 244/2025/QH15, điều hành giá dịp Tết và sau Tết không chỉ là nhiệm vụ an sinh mà còn là trụ cột ổn định kinh tế vĩ mô.

Để đạt mục tiêu này, Bộ Tài chính cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành tham mưu Chính phủ triển khai đồng bộ các giải pháp. Trọng tâm trước mắt là tăng cường quản lý, bình ổn giá trong dịp Tết; bảo đảm cân đối cung - cầu; chủ động dự trữ hàng hóa thiết yếu. Cơ quan quản lý cũng sẽ theo dõi sát diễn biến giá thế giới, kịp thời cảnh báo rủi ro, xây dựng kịch bản ứng phó linh hoạt. Công tác dự báo, tổng hợp thông tin giá thị trường được yêu cầu nâng cao chất lượng, bảo đảm điều hành chủ động, kịp thời. Song song đó là lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ công theo cơ chế thị trường nhưng có đánh giá kỹ tác động, tránh gây xáo trộn lớn. Chính sách tiền tệ tiếp tục phối hợp chặt với chính sách tài khóa nhằm ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Song bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê, Bộ Tài chính) cũng lưu ý, khi mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 được đặt ở mức cao hơn, dư địa chính sách từng hỗ trợ ổn định vĩ mô trong năm 2025 sẽ chịu sức ép lớn hơn. Lạm phát vẫn tiềm ẩn một số rủi ro cần được theo dõi chặt chẽ. Trong đó, biến động giá năng lượng, nhiên liệu và hàng hóa trên thị trường thế giới tiếp tục khó lường; chi phí logistics và vận tải quốc tế có thể duy trì ở mức cao, tác động trực tiếp tới chi phí sản xuất và giá thành hàng hóa.

Ngoài ra, xung đột địa chính trị, thiên tai và biến đổi khí hậu có nguy cơ gây gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt đối với nhóm lương thực, thực phẩm. Cùng với đó, nhu cầu tiêu dùng, sản xuất phục hồi và việc đẩy mạnh đầu tư công trong nước có thể tạo sức cầu lớn hơn, khiến mặt bằng giá chịu thêm áp lực trong năm tới.

Trong thời gian tới, TS Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Kinh tế - Tài chính cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cao, đồng thời duy trì lạm phát dưới ngưỡng mục tiêu 4-4,5%, cần có sự phân công rõ ràng và phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.

Với tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 đã thuộc nhóm cao so các nền kinh tế có trình độ phát triển tương đồng, chính sách tiền tệ cần ưu tiên mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Trọng tâm là kiểm soát lạm phát, ổn định lãi suất và tỷ giá, khống chế nợ xấu và bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng. Theo đó, tăng trưởng cung tiền và tín dụng cần được kiểm soát ở mức hợp lý, tránh để tỷ lệ tín dụng/GDP tăng nhanh và mạnh, vừa gây áp lực lên mặt bằng giá, vừa làm gia tăng rủi ro nợ xấu. Ở chiều ngược lại, chính sách tài khóa vẫn còn dư địa có thể đóng vai trò hỗ trợ tăng trưởng trong thời gian tới, thông qua việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công.

Tuy nhiên, dù tỷ lệ nợ công/GDP hiện ở mức thấp, khoảng 34% và thấp hơn nhiều so trần 60%, vẫn cần kiểm soát chặt chẽ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi hằng năm so thu ngân sách nhà nước, duy trì dưới ngưỡng 25% nhằm bảo đảm an toàn tài khóa, nhất là trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng, TS Nguyễn Đức Độ phân tích.