Quy định về thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước

Bộ Tài chính đề xuất quy định thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước theo quy định tại khoản 2 Điều 30 Luật Phục hồi, phá sản

Bộ Tài chính cho biết, ngày 11/12/2025, Quốc hội ban hành Luật Phục hồi, phá sản số 142/2025/QH15, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/3/2026 (trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 38 của Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026). Tại Luật Phục hồi, phá sản, Quốc hội giao Chính phủ quy định chi tiết một số khoản, điều và nội dung của Luật, cụ thể: về việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi (khoản 2 Điều 30); về cơ quan, tổ chức có thẩm quyền khác theo quy định của pháp luật tạm dừng việc xử lý tài sản bảo đảm của doanh nghiệp, hợp tác xã đối với các chủ nợ có bảo đảm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác (khoản 3 Điều 40); về hoạt động và giám sát hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản (khoản 5 Điều 42).

Bộ Tài chính dự thảo Nghị định gồm 05 điều và 01 phụ lục quy định chi tiết khoản 2 Điều 30 và Điều 42 Luật Phục hồi, phá sản về các nội dung sau:

1. Việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi;

2. Việc đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản.

Thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước

Về thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước theo quy định tại khoản 2 Điều 30 Luật Phục hồi, phá sản, theo dự thảo:

Trường hợp cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp (sau đây gọi là cơ quan đại diện chủ sở hữu) nhận được văn bản đề nghị có ý kiến đối với quyết định của Thẩm phán về việc lựa chọn người khác là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước theo quy định tại khoản 2 Điều 30 Luật Phục hồi, phá sản, trong thời hạn nêu tại văn bản hoặc trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đối với trường hợp văn bản không yêu cầu thời hạn trả lời, căn cứ quy định của pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và điều lệ doanh nghiệp, cơ quan đại diện chủ sở hữu có ý kiến thống nhất hoặc không thống nhất bằng văn bản gửi Thẩm phán. Trường hợp không thống nhất, cơ quan đại diện chủ sở hữu nêu rõ lý do và thực hiện như sau:

Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, cơ quan đại diện chủ sở hữu đề nghị Thẩm phán lựa chọn người đại diện theo pháp luật trong nhóm người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp hoặc đề xuất lựa chọn người khác đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp, pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ dưới 100% vốn điều lệ và người đại diện theo pháp luật hiện tại của doanh nghiệp là người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp, cơ quan đại diện chủ sở hữu đề xuất lựa chọn người khác đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và quy định pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Trường hợp người đại diện theo pháp luật hiện tại của doanh nghiệp không phải là người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp, căn cứ tình hình thực tế tại doanh nghiệp, cơ quan đại diện chủ sở hữu có thể xem xét để có ý kiến gửi Thẩm phán.

Theo dự thảo, trường hợp Thẩm phán quyết định lựa chọn người khác là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có vốn nhà nước mà không có văn bản đề nghị cơ quan đại diện chủ sở hữu có ý kiến trước khi ra quyết định, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định của Thẩm phán, cơ quan đại diện chủ sở hữu theo thẩm quyền có ý kiến bằng văn bản gửi Thẩm phán nếu không thống nhất với quyết định của Thẩm phán; văn bản cần nêu rõ lý do và thực hiện theo quy định trên.

Trong quá trình giám sát doanh nghiệp có vốn nhà nước sau khi Toà án thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, trường hợp xét thấy người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không có khả năng điều hành doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm quy định tại Điều 31 Luật Phục hồi, phá sản, cơ quan đại diện chủ sở hữu có văn bản đề nghị Thẩm phán hoặc chỉ đạo người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp có ý kiến với Thẩm phán để xem xét, quyết định lựa chọn người khác là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

Cơ quan đại diện chủ sở hữu có trách nhiệm quản lý người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã được cho thôi làm người đại diện theo pháp luật theo quy định của pháp luật về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã

Dự thảo cũng nêu rõ hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã theo quy định tại khoản 1 Điều 42 Luật Phục hồi, phá sản như sau:

Quản tài viên hoặc người được Tòa án chỉ định thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật gửi văn bản đề nghị đăng ký thay đổi quy định tại Phụ lục kèm theo Nghị định này đến Cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn 15 ngày (đối với doanh nghiệp) và 10 ngày (đối với hợp tác xã) kể từ ngày Thẩm phán ra quyết định về việc thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã. Kèm theo văn bản đề nghị là bản sao quyết định của Thẩm phán.

Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét và cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã mới theo nội dung quyết định của Thẩm phán. Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, Cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo bằng văn bản về nội dung cần sửa đổi, bổ sung cho người đề nghị đăng ký thay đổi. Trường hợp từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã mới thì Cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo bằng văn bản cho người đề nghị đăng ký thay đổi và nêu rõ lý do.

Trường hợp doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo quy định của luật khác Luật Doanh nghiệp thì hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thực hiện theo quy định của luật đó.

Dự thảo đang được lấy ý kiến góp ý trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Tài chính./.