Tạo nền tảng nguồn vốn cho nhu cầu tín dụng cuối năm

Nguồn vốn đang trở lại hệ thống ngân hàng

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 diễn ra chiều 3/9, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục được thúc đẩy, trong khi chính sách tiền tệ, tỷ giá và lãi suất được điều hành chủ động, linh hoạt. Một điểm đáng chú ý được lãnh đạo Bộ Tài chính đề cập là thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã được cải thiện. Đến ngày 22/8, huy động vốn bằng VND tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn tốc độ tăng dư nợ tín dụng VND ở mức 8,38%.

Huy động vốn tăng tốc,ngân hàng thêm dư địa cấp tín dụng cho nền kinh tế

Một yếu tố hỗ trợ cho sự cải thiện về nguồn vốn là lượng tiền gửi vào hệ thống ngân hàng tiếp tục gia tăng.

Đến cuối tháng 6/2026, tiền gửi của dân cư vào hệ thống các tổ chức tín dụng đạt 11,07 triệu tỷ đồng. Riêng trong tháng 6, lượng tiền gửi dân cư tăng thêm khoảng 242.000 tỷ đồng; lũy kế nửa đầu năm tăng hơn 733.000 tỷ đồng, tương đương 7,1% so với cuối năm 2025. Có thể thấy, dòng tiền nhàn rỗi tiếp tục tìm đến ngân hàng trong bối cảnh một số kênh đầu tư có nhiều biến động. Đơn cử như ở kênh bất động sản, quá trình điều chỉnh của thị trường cùng tâm lý chờ đợi tác động của các chính sách mới khiến nhiều nhà đầu tư thận trọng hơn trong quyết định xuống tiền. Thị trường vàng cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực nhờ các biện pháp quản lý, bình ổn thị trường nhằm thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới, qua đó góp phần hạn chế tâm lý đầu cơ, tìm kiếm lợi nhuận trong ngắn hạn, tạo nền tảng cho thị trường vận hành ổn định, minh bạch hơn.

Trong khi đó, chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp có khả năng mang lại cơ hội đầu tư nhưng cũng đòi hỏi nhà đầu tư có kiến thức, khả năng đánh giá và quản trị rủi ro. Trong bối cảnh đó, tiền gửi ngân hàng tiếp tục là một trong những lựa chọn được người dân cân nhắc để vừa bảo toàn nguồn tiền, vừa duy trì khả năng thanh khoản.

Về phía các tổ chức tín dụng, nhu cầu củng cố nguồn vốn cũng ngày càng rõ khi tín dụng đã mở rộng mạnh trong hai năm gần đây. Khi tiền gửi không tăng tương ứng với tốc độ cho vay, ngân hàng phải tìm kiếm thêm nguồn vốn từ thị trường liên ngân hàng cũng như các kênh khác.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, ngân hàng là nhóm có quy mô phát hành trái phiếu lớn nhất, đạt khoảng 156.000 tỷ đồng, chiếm 48,5% tổng giá trị phát hành; kỳ hạn bình quân tăng lên 5,2 năm và khoảng 48% giá trị phát hành có kỳ hạn 5-10 năm. Một số ngân hàng cũng huy động nguồn lực từ thị trường quốc tế thông qua các khoản vay hợp vốn.

Việc đa dạng hóa nguồn vốn vì thế không chỉ nhằm đáp ứng quy mô tín dụng, mà còn liên quan tới yêu cầu cân đối kỳ hạn. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng khi nhu cầu vốn trung và dài hạn cho hạ tầng, công nghệ, bất động sản và các dự án quy mô lớn gia tăng, trong khi một phần đáng kể nguồn huy động ngân hàng vẫn có kỳ hạn ngắn.

Ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch HĐQT Phát Thịnh Group và Saigon Ratings, cho rằng trong những tháng cuối năm, nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng vẫn ở mức cao. Trong bối cảnh đó, tăng trưởng tín dụng cần đi cùng kiểm soát chất lượng tài sản, đồng thời chú trọng cân đối kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và cho vay.

Về triển vọng, ông Minh dự báo tín dụng ngân hàng có khả năng tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm nhờ định hướng điều hành chủ động, linh hoạt của NHNN. Dòng vốn dự kiến tiếp tục được ưu tiên cho sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, công nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, phát triển hạ tầng thiết yếu và nhà ở xã hội.

Về phía cơ quan quản lý, NHNN thời gian qua đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ thanh khoản và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức tín dụng trong quản trị nguồn vốn. Bên cạnh điều tiết linh hoạt qua nghiệp vụ thị trường mở, một số quy định cũng được điều chỉnh, trong đó tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn được nâng từ 30% lên 40%; tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi được nâng lên 50%.

Các điều chỉnh này góp phần tạo thêm dư địa cho các tổ chức tín dụng trong cân đối và sử dụng nguồn vốn, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tín dụng còn lớn. Cùng với các giải pháp điều hành của NHNN, việc chủ động củng cố nguồn vốn, cân đối kỳ hạn và kiểm soát chi phí vốn của từng tổ chức tín dụng sẽ là những yếu tố quan trọng để đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế trong những tháng cuối năm.

Không thể đặt toàn bộ gánh nặng vốn lên hệ thống ngân hàng

Việc huy động vốn tăng nhanh trở lại là tín hiệu tích cực khi nền kinh tế bước vào những tháng cuối năm với nhu cầu vốn lớn. Đáng chú ý, diễn biến này xuất hiện sau giai đoạn tín dụng tăng nhanh hơn huy động, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức tín dụng cân đối nguồn vốn và đáp ứng nhu cầu vay của nền kinh tế.

Theo số liệu của NHNN, đến hết tháng 7/2026, quy mô tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,3 triệu tỷ đồng. Chỉ trong 7 tháng, hệ thống ngân hàng đã cung ứng thêm hơn 1,7 triệu tỷ đồng cho nền kinh tế. Trong khoảng 5 năm, quy mô tín dụng tăng gần gấp đôi, từ hơn 10 triệu tỷ đồng lên trên 20 triệu tỷ đồng. Những con số này cho thấy hệ thống ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong cung ứng vốn cho sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng.

Khi quy mô tín dụng ngày càng lớn, yêu cầu đặt ra không chỉ là đáp ứng đủ nguồn vốn mà còn phải nâng cao hiệu quả phân bổ vốn, bảo đảm tín dụng hướng vào những lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị cho nền kinh tế.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, giảng viên cao cấp Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, cho rằng trong giai đoạn tới, mục tiêu của ngành Ngân hàng không chỉ là dẫn vốn ra nền kinh tế mà quan trọng không kém là tập trung dòng vốn vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, hệ thống ngân hàng phải cân bằng ba mục tiêu lớn là hỗ trợ tăng trưởng cao, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống.

Ở góc độ ngân hàng thương mại, ông Trần Hùng Huy, Chủ tịch HĐQT ACB, cho rằng vấn đề căn cơ là làm thế nào để dòng vốn được khơi thông và đi đúng vào khu vực tạo ra giá trị, tạo thêm động lực cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa; đồng thời đẩy nhanh xử lý các nguồn lực đang bị ách tắc và xây dựng hành lang cho những động lực tăng trưởng mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và tài sản số.

Đi cùng với yêu cầu nâng cao hiệu quả phân bổ vốn là kiểm soát chất lượng tín dụng. Ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch HĐQT Phát Thịnh Group và Saigon Ratings, lưu ý việc đánh giá mức độ an toàn của hệ thống ngân hàng cần được xem xét đồng thời nhiều chỉ tiêu. Bên cạnh tỷ lệ nợ xấu, cần theo dõi số dư nợ xấu, nợ nhóm 2, nợ tái cơ cấu, tỷ lệ bao phủ nợ xấu, chi phí dự phòng và mức độ tập trung tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro…

Về dài hạn, cùng với phát huy vai trò chủ lực của tín dụng ngân hàng, việc phát triển đồng bộ các cấu phần khác của thị trường tài chính sẽ góp phần mở rộng nguồn lực cho nền kinh tế. Thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, các quỹ đầu tư và những kênh huy động vốn trực tiếp có thể bổ sung nguồn vốn trung, dài hạn, qua đó tạo cấu trúc cung ứng vốn cân bằng hơn và hỗ trợ hệ thống ngân hàng thực hiện tốt vai trò cung ứng vốn cho nền kinh tế…