Thị trường Halal - dư địa mới cho nông sản Việt

Dư địa từ thị trường lớn

Xác định Halal là một trong những thị trường tiềm năng, tại Gia Lai, các doanh nghiệp đã có sự đầu tư và đẩy mạnh việc tìm hiểu, xúc tiến thương mại. Nhờ đó, gần đây, xuất khẩu của doanh nghiệp Gia Lai sang các quốc gia có đông người Hồi giáo đã ghi nhận tín hiệu tích cực. Đơn cử, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang khu vực Đông Nam Á, Trung Đông, Bắc Phi và Nam Á đạt hơn 42 triệu USD.

Thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, doanh nghiệp Gia Lai đã có cơ hội tiếp cận khách hàng tại Dubai, Indonesia và Ấn Độ để tìm hiểu nhu cầu thị trường.

Dù con số này còn khá khiêm tốn so với quy mô thị trường Halal toàn cầu, song cho thấy dư địa tăng trưởng còn khá lớn khi nhu cầu nhập khẩu lương thực, thực phẩm tại nhiều quốc gia Hồi giáo tiếp tục gia tăng.

Gia Lai hiện sở hữu nhiều sản phẩm phù hợp với thị trường Halal như: cà phê, hồ tiêu, chanh dây, điều, rau quả và các sản phẩm chế biến từ nông sản. Đây là những mặt hàng có lợi thế về nguồn nguyên liệu, đáp ứng xu hướng tiêu dùng thực phẩm an toàn, có nguồn gốc tự nhiên và chất lượng cao.

Theo ông Võ Thành Tuân, Giám đốc Công ty TNHH Nhất Nông Gia Lai, thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, doanh nghiệp đã có cơ hội tiếp cận khách hàng tại Dubai, Indonesia và Ấn Độ để tìm hiểu nhu cầu thị trường.

Theo ông Tuân, các tiêu chuẩn đối với thực phẩm chế biến và sản phẩm thảo dược không quá khó đáp ứng. Điều quan trọng là doanh nghiệp cần đầu tư bài bản vào chế biến sâu, xây dựng chứng nhận Halal và phát triển thương hiệu để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Còn theo ông Nguyễn Đình Kha, Phó Giám đốc Sở Công Thương Gia Lai, trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng đa dạng, việc mở rộng thị trường xuất khẩu là yêu cầu cấp thiết.

Halal hiện là thị trường tăng trưởng nhanh nhất thế giới, tạo nhiều cơ hội cho các mặt hàng chủ lực của Gia Lai như: cà phê, tinh bột sắn, dược liệu, thủy sản, gỗ, dệt may và sản phẩm công nghiệp.

Tuy nhiên, việc khai thác thị trường này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Rào cản lớn nhất hiện nay là số doanh nghiệp đạt chứng nhận Halal còn ít, trong khi nhiều quốc gia Hồi giáo phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung thực phẩm nhập khẩu.

Đầu tư bài bản để chinh phục thị trường

Theo các chuyên gia, Halal không đơn thuần là thị trường xuất khẩu mới mà là động lực thúc đẩy ngành nông nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Ông Nguyễn Đình Kha cho rằng, doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu quy trình chứng nhận Halal, tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc, yêu cầu chất lượng cũng như văn hóa tiêu dùng của từng quốc gia để xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp.

Gia Lai hiện sở hữu nhiều sản phẩm phù hợp với thị trường Halal như: cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, chanh dây, điều, rau quả và các sản phẩm chế biến từ nông sản.

Về phía cơ quan quản lý, Sở Công Thương tiếp tục cung cấp thông tin chuyên sâu về thị trường Halal; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối giao thương và tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn.

Theo ông Trần Văn Tân Cương, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Halal Quốc gia Việt Nam, để thâm nhập sâu vào các thị trường Hồi giáo, doanh nghiệp phải bảo đảm toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến, bảo quản và vận chuyển đều đáp ứng tiêu chuẩn Halal.

Ông Cương cho rằng, chứng nhận Halal vừa là điều kiện để xuất khẩu, vừa thể hiện sự cam kết về chất lượng, tính minh bạch và quy trình sản xuất an toàn. Nếu được chuẩn bị bài bản và có sự hỗ trợ về chuyên môn, doanh nghiệp địa phương hoàn toàn có thể đáp ứng các yêu cầu này.

Cạnh đó, việc hoàn thiện hệ thống logistics đạt chuẩn Halal sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt. Khi các kho bãi, trung tâm chiếu xạ và chuỗi cung ứng chuyên biệt được đầu tư đồng bộ, doanh nghiệp Gia Lai sẽ có thêm điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo các chuyên gia, để tận dụng hiệu quả dư địa của thị trường Halal, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong công tác đào tạo, tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ chứng nhận và xúc tiến thương mại.

Có thể nói, đây sẽ là nền tảng để nông sản Gia Lai, nông sản Việt nói chung mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững trong những năm tới.