Thị trường M&A, nhà đầu tư nhắm đến doanh nghiệp đầu tư sản phẩm ổn định

Theo TS. Nguyễn Tuấn Anh, việc nhà đầu tư nước ngoài áp đảo trên thị trường M&A năm 2023 có thể là dấu hiệu chuyển hướng của thị trường từ đầu tư cơ hội sang đầu tư chiến lược dài hạn trong các ngành mạnh và có chọn lọc. Nhà đầu tư cũng muốn chốt thương vụ trong lĩnh vực có thể tận dụng được mức định giá rẻ như: bất động sản, xây dựng. Ngoài ra, sự tích cực và sôi động trên thị trường còn đến từ nguyên nhân nội tại của các doanh nghiệp nội địa, khi nguồn vốn trong nước bị thắt chặt, nhiều doanh nghiệp đang buộc phải tái cấu trúc, bán bớt tài sản, kêu gọi đầu tư để giải quyết sức ép về tài chính.

Các chuyên gia kinh tế khuyến cáo các doanh nghiệp cần đầu tư những sản phẩm ổn định để thu hút nhá đầu tư trong thị trường M&A

“Xu thế gần đây, nhóm ngành lớn nhất là công nghệ, sau đó đến y tế… Ngành bán lẻ, hàng tiêu dùng chỉ chiếm 8-9% nhưng là lĩnh vực quan trọng ảnh hưởng đến nền kinh tế quốc gia”, TS. Nguyễn Tuấn Anh nói.

Theo các chuyên gia, trong những năm gần đây, các doanh nghiệp Nhật Bản tham gia rất mạnh vào các thương vụ M&A. Đợt sóng M&A mới có thể đang manh nha hình thành do người Nhật Bản dẫn dắt với các thương vụ nổi bật như Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) chi 1,45 tỷ USD mua 15% cổ phần tại VPBank. Trước đó, năm 2021 SMBC mua 49% cổ phần FE Credit (FE được định giá lúc đó là 2,8 tỷ USD), năm 2019 đầu tư vào Eximbank và Bảo Việt. Ngoài ra còn phải kể đến các thương vụ: Sojitz muốn mua đứt 100% Đại Tân Việt (New Viet Dairy) với số vốn không được tiết lộ. Sojitz cũng đầu tư vào Vinamilk (500 triệu USD), chuỗi cửa hàng Ministop của Aeon Mall…

Để các doanh nghiệp Việt có thể thành công tiếp cận thị trường M&A, bà Minh Huỳnh - Giám Đốc Quỹ Tael Partners cho rằng, hoạch định tài chính cho doanh nghiệp cũng như hoạch định tài chính của đời mình, cần phải tính cả những thuận lợi và khó khăn. Khi tính đến chuyện huy động vốn thì cần phải đặt ra câu hỏi: Tại sao lại cần huy động vốn? Mình cần gì ở nhà đầu tư: vốn, công nghệ, quản trị? Câu hỏi thứ hai là khi nhà đầu tư vào với mình rồi thì sẽ thay đổi như thế nào, quản trị ra sao, kỳ vọng như thế nào?

Bên cạnh việc chuẩn bị về tâm thế, do nhiều doanh nghiệp Việt Nam còn chưa quen với tâm thế liên doanh - nơi hợp tác cho và nhận, để định nghĩa vai trò các bên có liên quan, hài hoà sự khác biệt văn hoá để giải quyết vấn đề tài sản. Luật sư Đào Tiến Phong (Công ty Tư vấn InvestPush) cho rằng, khi có kế hoạch M&A, doanh nghiệ nên cổ phần hóa trước để thuận tiện về mặt pháp lý và tránh rủi ro về thuế khi M&A. Ngoài ra, các doanh nghiệp còn phải đặc biệt chú ý đến chiến lược “chống pha loãng” để tránh bị thâu tóm toàn công ty, nếu chỉ định bán một phần.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan thì cho rằng, tìm kiếm nguồn vốn ở bên ngoài là xu hướng lớn của các doanh nghiệp Việt Nam. Bởi vì hiện nay, nguồn vốn trong nước cũng có nhưng đắt đỏ, chi phí vốn cao so với các nước xung quanh, chưa nói đến đến nước phát triển. Thậm chí, có thể vốn có sẵn nhưng làm cách nào để huy động và phân bổ nguồn vốn đến doanh nghiệp, có tiếp cận được thì vẫn rất khó khăn. Tuy nhiên cái cần hơn là chính sách vĩ mô phải tốt để doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận với nguồn vốn bên ngoài và giúp nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt trong quá trình M&A.

"Một số ngành hàng Việt Nam đang có vị thế nhất định kể cả trong nước lẫn xuất khẩu có thể bị rơi vào tay các nhà đầu tư nước ngoài. Chúng ta không thể có nền kinh tế trung bình cao hay cao nếu không tự lực tự cường mà chỉ dựa vào đầu tư nước ngoài. M&A theo cách để tăng cường năng lực doanh nghiệp trong nước thì nên ủng hộ, còn nếu theo cách "bán mình", nhường sân chơi cho nhà đầu tư nước ngoài thì rất đáng lo”, bà Lan chia sẻ.