Thương mại Việt Nam - Lào mở rộng dư địa tăng trưởng

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Lào Santiphap Phomvihane; Bộ trưởng Bộ Công Thương Lào Malaithong Kommasith tham gian hàng Việt Nam tại Hội chợ "Made in Lao"

Theo số liệu từ Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và thương mại đa biên (Bộ Công Thương), giai đoạn 2021 - 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Lào duy trì đà tăng trưởng tích cực, bình quân trên 20%/năm. Không chỉ gia tăng về quy mô, cơ cấu hàng hóa trao đổi cũng có sự chuyển dịch theo hướng tích cực: Các mặt hàng công nghiệp, hóa chất, nguyên liệu thô, máy móc, thiết bị… ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn, từng bước thay thế vai trò chủ đạo trước đây của nhóm hàng nông sản, nhiên liệu. Xu hướng này phù hợp với định hướng nâng cao chất lượng hợp tác, tăng tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế và phát triển thương mại theo hướng bền vững hơn.

Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Chính phủ, bà Trần Thị Tú Anh, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Lào cho biết, những năm qua, quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Lào tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, ngày càng đi vào chiều sâu và mang lại những kết quả cụ thể, thực chất.

Một trong những điểm sáng là sự tăng trưởng của kim ngạch thương mại song phương. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai nước đạt 2,9 tỷ USD. Trong 9 tháng đầu năm 2026, mặc dù bối cảnh thế giới còn nhiều khó khăn, bất ổn, kim ngạch thương mại hai nước đạt hơn 1,6 tỷ USD.

Cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu giữa hai nước ngày càng thể hiện tính bổ trợ. Việt Nam tăng cường xuất khẩu sang Lào các mặt hàng có thế mạnh như xăng dầu, sắt thép và sản phẩm từ sắt thép, máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải và hàng tiêu dùng. Ở chiều ngược lại, Lào cung cấp cho Việt Nam các nguồn nguyên liệu, nhiên liệu, nông sản và khoáng sản quan trọng như quặng, than đá, cao su, gỗ, ngô và điện.

Đáng chú ý, hoạt động trao đổi thương mại thời gian qua đã có những chuyển biến về chất. Việc triển khai Bản ghi nhớ về phát triển và kết nối hạ tầng thương mại biên giới, cùng với nâng cấp, hoàn thiện cơ chế tại các cửa khẩu, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.

Theo bà Trần Thị Tú Anh, doanh nghiệp hai nước không chỉ dừng lại ở hoạt động mua bán hàng hóa mà đã từng bước tăng cường liên kết chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng, mở rộng mạng lưới phân phối tại thị trường của nhau.

Hướng tới kim ngạch thương mại 10 tỷ USD

Bà Trần Thị Tú Anh nhận định, mục tiêu tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng kim ngạch thương mại song phương trong năm 2026 và hướng tới 10 tỷ USD vào các năm tiếp theo mang tính chiến lược, thể hiện quyết tâm của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước trong việc đưa hợp tác kinh tế tương xứng hơn với quan hệ chính trị đặc biệt Việt Nam - Lào.

Theo bà Tú Anh, đây là mục tiêu nhiều thách thức nhưng có cơ sở thực tiễn. Trước hết, về quyết tâm chính trị và hành lang pháp lý, hai Chính phủ đã và đang tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện cơ chế thực thi Hiệp định Thương mại song phương và Hiệp định Thương mại biên giới, tạo thuận lợi cho hàng hóa hai nước.

Cùng với đó, dư địa phát triển từ các chuỗi cung ứng mới còn lớn khi nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và xuất khẩu của hai nền kinh tế tiếp tục mở rộng. Việc tăng cường kết nối hạ tầng giao thông và logistics, gồm đường bộ, đường sắt và cảng biển, được kỳ vọng giúp khơi thông dòng chảy hàng hóa, mở rộng quy mô thương mại.

Các dự án đầu tư quy mô lớn của Việt Nam tại Lào trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản, nông nghiệp công nghệ cao khi đi vào vận hành ổn định cũng sẽ tạo thêm nguồn hàng xuất khẩu về Việt Nam và sang nước thứ ba.

"Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Thương vụ Việt Nam tại Lào xác định cần sự nỗ lực rất lớn từ cả hai phía trong cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số trong thương mại và đặc biệt là nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp", Tham tán Thương mại Việt Nam tại Lào cho biết.

Dư địa từ logistics và nông nghiệp công nghệ cao

Theo bà Trần Thị Tú Anh, trên nền tảng quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện, tiềm năng và dư địa hợp tác giữa hai nước còn rất lớn.

Một trong những hướng đi đáng chú ý là tăng cường kết nối hạ tầng giao thông và logistics. Lào nằm ở trung tâm bán đảo Đông Dương, đang thúc đẩy chuyển đổi từ quốc gia không giáp biển thành trung tâm kết nối đất liền (land-linked). Việc kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, thúc đẩy tuyến cao tốc Hà Nội - Vientiane và khai thác hệ thống cảng biển của Việt Nam, trong đó có cảng Vũng Áng, sẽ góp phần tăng năng lực kết nối và giảm chi phí logistics cho hai nước.

Năng lượng và khoáng sản cũng là một trụ cột hợp tác quan trọng. Theo bà Tú Anh, tiềm năng nhập khẩu điện từ Lào vào Việt Nam, cùng hợp tác chế biến sâu các loại khoáng sản thiết yếu, có thể tiếp tục đóng góp đáng kể vào kim ngạch thương mại song phương.

Trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và chế biến, Lào có lợi thế về quỹ đất, thổ nhưỡng, trong khi Việt Nam có kinh nghiệm, công nghệ và thị trường. Hợp tác phát triển vùng nguyên liệu sạch, kết nối chuỗi chế biến nông sản đạt tiêu chuẩn quốc tế để phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu sang các thị trường lớn là một hướng đi còn nhiều dư địa.

Thương mại dịch vụ và du lịch cũng còn nhiều tiềm năng phát triển. Việc thúc đẩy mô hình "Một hành trình - Nhiều điểm đến", kết nối các tuyến du lịch đường bộ và đường hàng không giữa hai nước có thể góp phần gia tăng giao lưu, phát triển dịch vụ và tạo thêm động lực cho quan hệ kinh tế song phương.

Chuyến thăm của Thủ tướng Chính phủ tạo thêm xung lực cho quan hệ song phương

Tham tán Thương mại Việt Nam tại Lào nhận định, chuyến thăm chính thức Lào của Thủ tướng Chính phủ là sự kiện chính trị, đối ngoại có ý nghĩa quan trọng, tạo thêm xung lực cho quan hệ song phương, trong đó hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư là một trong những trụ cột.

Thương vụ Việt Nam tại Lào kỳ vọng chuyến thăm lần này sẽ góp phần thúc đẩy tháo gỡ những vướng mắc trong một số dự án hợp tác trọng điểm, đồng thời tạo thêm thuận lợi cho thương mại biên giới và đầu tư song phương.

Cùng với đó, chuyến thăm được kỳ vọng thúc đẩy các cam kết kết nối chiến lược, tiếp tục cụ thể hóa các thỏa thuận về kết nối hạ tầng giao thông, năng lượng, thương mại điện tử, qua đó rút ngắn khoảng cách địa lý và tối ưu hóa chi phí kinh doanh cho doanh nghiệp.

Theo bà Trần Thị Tú Anh, sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Chính phủ hai nước cũng góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, tạo động lực để các nhà đầu tư Việt Nam tiếp tục mở rộng hoạt động tại Lào, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Lào tăng cường tìm kiếm đối tác, thị trường tại Việt Nam.

"Với vai trò là cầu nối thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Lào sẽ nỗ lực tối đa để cụ thể hóa các định hướng, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tích cực hỗ trợ doanh nghiệp hai nước kết nối giao thương, tháo gỡ khó khăn và khai thác hiệu quả các cơ hội hợp tác kinh doanh", bà Trần Thị Tú Anh khẳng định.