Tiền Đông Dương giai đoạn thực dân Pháp xâm lược Việt Nam lần thứ hai (1945 – 1954): Tiền hợp kim niken - đồng

Lâm.TV - 07:00 | 21/11/2025

Ngày 23/9/1945, thực dân Pháp tái chiếm Sài Gòn, sau đó mở rộng ra đánh chiếm toàn Nam Bộ, khôi phục lại chế độ thực dân cai trị ở miền Nam. Ngân hàng Đông Dương được khôi phục lại ở Nam Kỳ và tiếp tục phát hành tiền tệ trong vùng chiếm đóng.

Trong thời gian này, Cục Quản lý tiền tệ của Pháp và Ngân hàng Đông Dương phát hành tiền giấy và tiền kim loại Đông Dương. Tiền kim loại gồm các mệnh giá 1 piastre và 50 cent chất liệu hợp kim niken - đồng; 20 cent, 10 cent và 5 cent chất liệu nhôm.

Tiền hợp kim niken - đồng

Tiền 1 piastre: Thay vì đồng xu 1 piastre được đúc bằng bạc như trước đây, trong hai năm 1946 và 1947, Ngân hàng Đông Dương cho đúc tại Paris (Pháp) đồng xu 1 piastre hợp kim niken - đồng. Mặt trước đúc nổi các họa tiết không khác gì so với đồng 10 cent, 20 cent hợp kim niken - đồng thời kỳ trước đó. Dòng chữ trên mặt trước đổi từ “REPUBLIQUE FRANCAISE” (Cộng hòa Pháp) thành dòng chữ “UNION FRANCAISE” (Liên hiệp Pháp) và dòng chữ “INDOCHINE FRANCAISE” (Đông Dương thuộc Pháp) trên mặt sau đổi thành “FEDERATION INDOCHINOISE” (Liên bang Đông Dương). Mặt sau đều có ký hiệu bảo an hình sừng sung túc và cánh chim.

Tiền Đông Dương - Indochine (1885 - 1945): Tiền niken và hợp kim niken - đồng Tiền Đông Dương - Indochine (1885 - 1945): Tiền bằng kẽm Tiền Đông Dương - Indochine (1885 - 1945): Tiền bằng nhôm, tiền bạc ngoại thương

Các đồng xu đúc năm 1946 và 1947, ngoài việc xẻ cạnh răng cưa còn được xẻ rãnh dọc cạnh xu, trong rãnh có đúc ký hiệu“xx..xx..xx” để tăng tính bảo an. Ngoài ra trong năm 1947, Ngân hàng Đông Dương còn cho phát hành một khối lượng rất lớn đồng xu 1 piastre 1947 hợp kim niken - đồng không được xẻ rãnh hình răng cưa.

Loại tiền 1 piastre đúc năm 1946 và 1947 có hoặc không xẻ rãnh đều có đường kính là 34,5mm, dày 2,40mm, nặng 20gr.

Tiền niken - đồng 1piastre, 1946 - 1947 đường kính 34.5mm

Tiền 50 cent: Song song với việc cho phát hành loại tiền 1 piastre hợp kim niken - đồng, vào năm 1946, Ngân hàng Đông Dương cho đúc đồng xu 50 cent cũng bằng hợp kim niken - đồng tại Paris (Pháp). Họa tiết không khác gì so với đồng 50 cent bạc năm 1936. Vì đổi từ hợp kim bạc sang hợp kim niken - đồng nên dòng chữ “TITRE 0.900 POIDS 15 GR” đổi thành “BRONZE DE NICKEL”, ký hiệu bảo an có hình sừng sung túc và cánh chim thay đổi từ vị trí 7h và 5h ở phía trong vòng nguyệt quế sang vị trí 9h và 3h ngoài vòng nguyệt quế sát viền của đồng tiền. Đồng xu này vẫn được xẻ cạnh răng cưa để tăng tính bảo an cho đồng tiền.

Tiền niken - đồng 50 cent, 1946 đường kính 29mm

Nguồn: Tác phẩm ''Lịch sử đồng tiền Việt Nam'' của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Biên tập: Mạnh - Thắng | Đồ họa: Văn Lâm

Lâm.TV

Tin khác

Tiền polymer và tiền kim loại (2003 - nay) - Kỳ III

Từ tháng 12/2003, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phát hành và đưa dần vào lưu thông một hệ thống tiền mới trên chất liệu polymer và kim loại, đồng thời thay thế, thu hồi các loại tiền giấy cotton.

Tiền polymer và tiền kim loại (2003 - nay) - Kỳ II

Tiền polymer và tiền kim loại (2003 - nay) - Kỳ I

Ngân phiếu thanh toán (1992 - 2002)

Để đáp ứng nhu cầu thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phát triển, đồng thời giảm bớt áp lực khan hiếm tiền mặt trong lưu thông, ngày 01/11/1992, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành thể lệ phát hành và sử dụng Ngân phiếu thanh toán để thay thế tiền mặt.

Phiếu đồng Việt Nam gốc ngoại tệ

Để tăng cường và thực hiện những biện pháp quản lý đồng bộ đối với việc sử dụng, chi tiêu ngoại tệ của các cơ quan và người nước ngoài tại nước ta, ngày 19/11/1987, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành thể lệ phát hành và sử dụng Phiếu đồng Việt Nam gốc ngoại tệ (gọi tắt là Phiếu đồng Việt Nam). Phiếu đồng Việt Nam do Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam phát hành, làm phương tiện chi trả thay thế tiền mặt ngoại tệ và đồng Việt Nam cho người nước ngoài dùng mua hàng hóa tại Việt Nam; chi trả hàng hóa, dịch vụ cho các tổ chức kinh doanh của Việt Nam phục vụ người nước ngoài.

Tiền phát hành năm 1985 - Kỳ III

Ngày 13/9/1985, Hội đồng Bộ trưởng đã ra Quyết định số 01-HĐBT-TĐ cho phép Ngân hàng Nhà nước đổi tiền theo tỷ lệ 10 đồng tiền Ngân hàng Nhà nước cũ bằng 1 đồng tiền Ngân hàng Nhà nước mới. Đợt đổi tiền này bắt đầu từ ngày 14/9/1985 là một bộ phận trong cuộc tổng điều chỉnh giá, lương, tiền nhằm mục đích điều chỉnh và ổn định sức mua của đồng tiền, lập lại trật tự trong khâu phân phối lưu thông và điều chỉnh một phần thu nhập của những người làm ăn bất chính.

Tiền phát hành năm 1985 - Kỳ II

Tiền phát hành năm 1985 - Kỳ I

Tiền Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1976 - 2020): Phát hành bổ sung - Kỳ II

Từ năm 1980, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành bổ sung 4 loại tiền giấy: 2 đồng, 10 đồng, 30 đồng và 100 đồng. Các tờ tiền có đặc điểm chung là: Mặt trước đều in hình ảnh Quốc huy và dòng chữ “CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM”, mệnh giá bằng chữ và bằng số. Mặt sau in dòng chữ “NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM”, mệnh giá bằng chữ và bằng số.