Tiền giấy phát hành giai đoạn 1923 - 1939

Các giấy bạc thuộc đợt phát hành thứ hai này ở mặt trước hoặc sau được in câu “Áp dụng điều 139 của Bộ Luật hình sự cá nhân khi ai đó chưa được Ngân hàng chấp thuận hoặc cấp quyền thì không được làm giả mạo tờ bạc” (Lược dịch) và trên tờ bạc có hình ảnh của đất nước Việt - Miên.

Phát hành kỳ 1 (1923 - 1926)

Từ năm 1923 đến năm 1926, Ngân hàng Đông Dương phát hành ba loại mệnh giá là 1 piastre, 5 piastres và 100 piastres, với hai chữ ký giống đợt 1, kỳ 6, lần 2.

Kỳ này có hai chữ ký sau:

Tiền giấy giai đoạn này (gồm 5 piastres, 20 piastres và 100 piastres) còn có các tên gọi dân gian là giấy bạc “Con công” (5 piastres)- vì trên tờ bạc có hình con công; giấy “Bích qui”( loại 20 piastres)-vì ngày xưa loại này bỏ vừa hộp bánh bích qui (biscuit), hiệu LU của Pháp; Loại 100 piastres gọi là “Bộ lư” hoặc “Giấy đỉnh”- vì hình ảnh trên tờ tiền có hình bộ Lư đồng bên cửa Nam Phượng môn tại Cố đô Huế. (Loại giấy bạc này giới sưu tập gọi nhầm là tờ “Ngũ đỉnh” hay “Lư đỉnh”).

Cuối tháng 9 năm 1945, khi đổ bộ vào miền Nam Việt Nam, quân Pháp cũng tung ra tiền giấy Đông Dương được in ở Pháp (ta gọi là giấy Đỉnh 100 $). Hình dáng và màu sắc của loại giấy bạc này không có gì thay đổi, nhưng chiều rộng là tăng từ 146 mm lên thành 147 mm.

1 piastre (Giấy bạc một đồng): Hình chữ nhật, kích thước 149 x 94 mm, nền màu nâu đỏ. Mặt trước in biểu tượng Marianne đội mũ sắt “La Mã”. Mặt sau in chữ “GIẤY BẠC MỘT ĐỒNG”, số $1 màu tím chữ xanh. Tờ tiền phát hành toàn Đông Dương.

Tiền giấy 5 piastres (Năm bạc - Con công): Hình chữ nhật, kích thước 178 x 92 mm, nhiều màu sắc, lưu hành toàn Đông Dương. Mặt trước in biểu tượng Marianne đội vòng hoa trên nền hoa văn. Mặt sau in hình con công nhiều màu.

Tiền giấy 100 piastres (Một trăm bạc): Hình chữ nhật, kích thước 215 x 146 mm, nhiều màu sắc, lưu hành toàn Đông Dương. Mặt trước in cổng Nam Phượng môn ở kinh thành Huế và lư đỉnh bằng đồng trên nền hoa văn. Mặt sau in tượng bán thân Dupleix (toàn quyền Pháp tại Ấn Độ) và tượng đầu Marianne bên góc phải của tờ tiền.

Phát hành kỳ 2 (1926 -1932)

Trong kỳ này, Ngân hàng Đông Dương cho phát hành bốn mẫu giấy bạc với mệnh giá mới là 1 piastre, 5 piastres, 20 piastres và 100 piastres được in nhiều màu sắc. Hình ảnh các đồng tiền không có gì khác so với đợt phát hành kỳ 1. Lần phát hành kỳ 1 và kỳ 2 có sự đan xen vừa phát hành thêm với mẫu cũ (1piastre, 5 piastres và 100 piastres, chỉ thay đổi chữ ký) và phát hành mới (20 piastres).

Kỳ này có hai chữ ký sau:

Tiền giấy 1 piastre (Giấy bạc một đồng): Hình chữ nhật, kích thước: 149 x 94 mm, nền nâu đỏ, nơi phát hành toàn Đông Dương. Mô tả hình ảnh tương tự như tờ 1 piastre phát hành kỳ 1 (1923 - 1926) nhưng chỉ khác chữ ký.

Tiền giấy 5 piastres (Năm bạc): Hình chữ nhật, kích thước 178 x 92 mm, nhiều màu sắc, lưu hành toàn Đông Dương. Mô tả hình ảnh tương tự như tờ 5 piastres phát hành kỳ 1 (1923 - 1926) nhưng chỉ khác chữ ký.

Tiền giấy 20 piastres (Hai chục bạc): hình chữ nhật, kích thước 206 x 120 mm, nhiều màu sắc, lưu hành toàn Đông Dương. Mặt trước có biểu tượng Marianne cầm trái táo và cành ô liu, mặt sau là hình ảnh Tháp Bayon và hình thần 4 mặt ở Angkor in nhiều màu.

Tiền giấy 100 piastres (Một trăm bạc): Hình chữ nhật, kích thước 215 x 146 mm, nhiều màu sắc, lưu hành toàn Đông Dương. Mô tả hình ảnh tương tự như tờ 100 piastres phát hành kỳ 1 (1923 - 1926) nhưng chỉ khác chữ ký.

Tiền giấy 1 piastre, 1923 -1926

Tiền giấy 5 piastres, 1923 -1926

Tiền giấy 100 piastres, 1923 -1926

Tiền giấy 1 piastre, 1926 -1932

Tiền giấy 5 piastres, 1926 -1932

Tiền giấy 20 piastres, 1926 -1932

Tiền giấy mẫu 20 piastres (chưa in số serri và chữ ký)

Tiền giấy 100 piastres, 1926 -1932

Nguồn: Tác phẩm ''Lịch sử đồng tiền Việt Nam'' của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Biên tập: Mạnh - Thắng | Đồ họa: Văn Lâm