Tiền giấy phát hành giai đoạn 1875-1923: Phát hành kỳ 6

Căn cứ vào Nghị định ngày 06/10/1919, Ngân hàng Đông Dương cho phát hành tiền giấy chung cho toàn Đông Dương, bao gồm ba loại tiền mệnh giá nhỏ là 10 cents màu xanh, 20 cents màu nâu và 50 cents màu đỏ. Riêng tờ 20 cents mặt sau có in tên nhà in Chaix.Paris và một loại không có tên nhà in. Các tờ tiền mệnh giá nhỏ này được phát hành cùng thời gian Ngân hàng Đông Dương phát hành các đồng tiền xu bằng bạc với hàm lượng bạc giảm từ 83,5% xuống còn 40%.

Đến năm 1921, Ngân hàng Đông Dương ra Sắc lệnh ngày 02/3/1921 thu hồi và huỷ bỏ các loại tiền mệnh giá nhỏ này. Trong những năm 1922 đến 1924, hầu hết số bạc giấy lẻ này đã được thu hồi trở lại ngân hàng, chỉ còn khoảng 6% còn lại trong lưu thông (theo số liệu lưu trữ thì Ngân hàng Đông Dương đã phát hành 1 triệu giấy bạc 10 cents, 6 triệu giấy bạc 20 cents và 3,7 triệu giấy bạc 50 cents). Ba loại mệnh giá trên được phát hành chia làm hai đợt:

Đợt phát hành năm 1919 gồm các mệnh giá 10 cents, 20 cents, 50 cents.

Đợt này có hai chữ ký sau:

Tiền giấy 10 cents: Hình chữ nhật, kích thước 85 x 57 mm, màu xanh dương, phát hành toàn Đông Dương. Mặt trước màu xanh, in hình cổng chào hình 2 con rồng, mái tam quan, trên mái ngói có hình rồng chầu hai bên và mệnh giá “10 CENTS”. Mặt sau khung hoa và lời răn “Điều 130 của Bộ luật hình sự trừng phạt không khoan nhượng đối với những người có hành vi hủy hoại, làm giả tờ bạc này” (lược dịch).

Tiền giấy 10 cents, 6/10/1919

Tiền giấy 20 cents: Hình chữ nhật, kích thước 92 x 60 mm, màu nâu tím, phát hành toàn Đông Dương. Mặt trước in hình hoa văn và mệnh giá “20 CENTS”, số 20 to màu vàng ở chính giữa. Mặt sau có 2 loại: một loại in tên nhà in Chaix.Paris và một loại không có tên nhà in; còn hình khung hoa, trên nóc có gắn hình rắn Naga và lời răn “Điều 130 của Bộ luật hình sự trừng phạt không khoan nhượng đối với những người có hành vi hủy hoại, làm giả tờ bạc này”(lược dịch) là hình chung.

Tiền giấy 20 cents, 6/10/1919 (không có tên nhà in Chaix-Paris)

Tiền giấy 20 cents, 6/10/1919 (Có tên nhà in Chaix-Paris)

Tiền giấy 50 cents: Hình chữ nhật, kích thước 98 x 65 mm, màu đỏ, phát hành toàn Đông Dương. Mặt trước có in hình hai cột tháp và mệnh giá “50 CENTS”. Mặt sau in hình đôi rồng chầu hai bên, ký hiệu của Ngân hàng Đông Dương và lời răn “Điều 130 của Bộ luật hình sự trừng phạt không khoan nhượng đối với những người có hành vi hủy hoại, làm giả tờ bạc này” (lược dịch).

Tiền giấy 50 cents, 6/10/1919

Đợt phát hành năm 1920 gồm các mệnh giá 10 cents, 50 cents

Đợt này có hai chữ ký sau:

Tiền giấy 10 cents: Tháng 8 năm 1920 phát hành thêm tờ 10 cents, hình chữ nhật, kích thước 85 x 57 mm, màu xanh dương, phát hành trên toàn Đông Dương. Họa tiết tương tự như tờ 10 cents đợt phát hành lần 1 nhưng mặt sau được in đè lên mẫu cũ bằng dòng chữ màu đỏ: “GIẤY BẠC MỘT CẮT” (in sai chữ Cắt thay vì chữ Cắc) và mệnh giá tiền bằng chữ Hán 壹角 “Nhất giác”.

Tiền giấy 10 cents, 8/1920

Tiền giấy 50 cents: Kích thước và mô tả tương tự như tờ 50 cents phát hành đợt 1 nhưng mặt sau có in thêm dòng chữ “GIẤY BẠC NĂM CẮT” và mệnh giá bằng tiếng Hán 伍角 “Ngũ giác”, màu đen.

Tiền giấy 50 cents, 8/1920

Nguồn: Tác phẩm ''Lịch sử đồng tiền Việt Nam'' của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Biên tập: Mạnh - Thắng | Đồ họa: Văn Lâm