Tiếp tục xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, kiến tạo và phục vụ nhân dân

Cùng chủ trì Hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo sơ kết Nguyễn Duy Ngọc.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội và kết nối trực tuyến tới 3.651 điểm cầu tại các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương, trụ sở các tỉnh, thành phố, trụ sở xã, phường, đặc khu trên toàn quốc, với tổng số 557.099 đại biểu tham dự.

Tại điểm cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có các đồng chí ban lãnh đạo NHNN, Đảng uỷ NHNN, các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ NHNN; Ủy viên Uỷ ban kiểm tra và lãnh đạo các cơ quan tham mưu, giúp việc của Đảng ủy NHNN, Bí thư, Phó Bí thư, lãnh đạo các đơn vị, vụ, cục thuộc NHNN.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì Hội nghị, ảnh: VGP/Nhật Bắc

Mô hình mới đã khẳng định tính ưu việt so với mô hình cũ

Mở đầu hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo sơ kết trình bày Báo cáo tóm tắt sơ kết 1 năm mô hình tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp; quán triệt những nội dung chính, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về nội dung này.

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình vận hành ba cấp: Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã. Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc cho biết, sau một năm vận hành mô hình mới, kết quả đạt được thể hiện cụ thể trên 6 nội dung.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương phát biểu mở đầu hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đầu tiên, hệ thống các văn bản quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước đã được rà soát và ban hành kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, chất lượng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, góp phần quan trọng trong việc bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy được tiến hành khẩn trương, đồng bộ, quyết liệt, tạo bước đột phá chiến lược trong việc tinh gọn hệ thống chính trị, mở rộng không gian phát triển và khắc phục triệt để sự cồng kềnh, các tầng nấc trung gian, làm thay đổi căn bản cấu trúc và phương thức vận hành trên mọi phương diện. Sắp xếp đơn vị hành chính từ 63 xuống còn 34 đơn vị tỉnh, thành phố; từ 10.035 xuống còn 3.321 đơn vị cấp xã; kết thúc 696 đơn vị cấp huyện đã góp phần xác lập quy mô quản trị phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực và kiến tạo phát triển.

Bên cạnh đó, công tác cán bộ được thực hiện đồng bộ với sắp xếp tổ chức bộ máy. Công tác kiện toàn, bố trí cán bộ sau sáp nhập ở Trung ương và địa phương được thực hiện bài bản, thận trọng, có nhiều đổi mới và tạo sự đồng thuận cao. Đã sắp xếp, bố trí 134 lượt nhân sự diện Trung ương quản lý, kiện toàn 1.853 lượt nhân sự tại 23 địa phương thực hiện sáp nhập, gắn với định hướng chuẩn bị Đại hội Đảng các cấp; đã giải quyết tốt chế độ, chính sách đối với cán bộ dôi dư.

Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị, phục vụ vận hành hiệu quả mô hình mới. Bộ máy tinh gọn gắn với chuyển đổi số đã tạo được bước đột phá, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền gần dân; kết quả mức độ hài lòng của người dân đạt 83,08%, đặc biệt 89,09% ý kiến ghi nhận cơ bản không còn tình trạng công chức sách nhiễu, phiền hà. Đây là những minh chứng thực chất, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào các quyết sách của Đảng.

Công tác quản lý tài chính và tài sản công, bảo đảm điều kiện vận hành được cấp ủy, chính quyền triển khai đồng bộ, khẩn trương, tạo nguồn lực vật chất cho mô hình chính quyền ba cấp hoạt động thông suốt, hiệu quả. Các bộ, ngành, địa phương đã hoàn thành rà soát cơ sở nhà đất dôi dư, bước đầu chuyển đổi mục đích sử dụng nhiều cơ sở nhà đất phục vụ trực tiếp cho cộng đồng và an sinh xã hội theo đúng định hướng của Đảng; tăng cường bố trí nguồn lực bảo đảm các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ vận hành chính quyền ba cấp.

Cuối cùng là đã thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống nhân dân. Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền ba cấp trong bối cảnh phải đối mặt với nhiều thách thức từ thiên tai, biến động kinh tế và áp lực chuyển tiếp khối lượng công việc khổng lồ, hệ thống đã chứng minh được tính ưu việt, tạo ra được nguồn xung lực mới thúc đẩy toàn diện kinh tế-xã hội.

Kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm. Năm 2025, cả nước hoàn thành vượt mức 15/15 chỉ tiêu, đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu kinh tế-xã hội chủ yếu của cả giai đoạn 2021-2025.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nêu rõ, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, quyết liệt của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả đã rất thành công, đạt được những kết quả mang tính đột phá, được cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình, ủng hộ. Dư luận quốc tế đánh giá cao, dù là việc khó, phức tạp, nhạy cảm và chưa từng có tiền lệ. Thực tiễn đã chứng minh bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, tư duy vượt trước, mang tầm vóc thời đại của Đảng.

Qua 1 năm vận hành mô hình mới đã khẳng định tính ưu việt so với mô hình cũ, thể hiện tính đúng đắn, là bước phát triển về lý luận và thực tiễn, chuyển mạnh tư duy từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển. Đây là nền tảng đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, tạo bước chuyển về chất trong quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, gắn phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực.

Bộ máy được tổ chức tinh gọn, hiệu lực, cắt giảm khâu trung gian, tiết kiệm ngân sách phục vụ phát triển, tối ưu hóa không gian kinh tế, xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiềm lực quốc phòng, an ninh. Tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm cấp cơ sở được phát huy.

Các xã, phường, đặc khu từng bước trở thành trung tâm vận hành mới, gần dân, sát dân, giảm thiểu chi phí tuân thủ, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chuẩn bị tâm thế, khát vọng, hành trang đưa đất nước vững bước phát triển trong giai đoạn tới.

Có thể khẳng định việc sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy đã tạo chuyển biến lớn về cấu trúc hệ thống chính trị, phương thức lãnh đạo, điều hành và lòng tin của nhân dân. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra hiện nay không dừng ở việc đã sắp xếp xong mà bước vào giai đoạn tiếp tục tinh chỉnh để đạt hiệu quả cao. Do đó, phải thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp hiệu quả, khả thi để đảm bảo mang tính tinh gọn, thực chất hơn, vận hành thông suốt hơn, quyền hạn rõ hơn, trách nhiệm cụ thể hơn, phục vụ nhân dân, doanh nghiệp tốt hơn, hướng mạnh về cơ sở, mở ra không gian, động lực phát triển mới cho đất nước...

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Phát biểu thay mặt Đảng ủy Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định, sau 1 năm vận hành tổng thể mô hình hệ thống chính trị 3 cấp đã khẳng định tính đúng đắn, sâu sắc, toàn diện, khoa học, biện chứng về chủ trương có tính bước ngoặt lịch sử của Đảng ta. Qua đó, đã mở ra một không gian phát triển mới, tầm nhìn chiến lược, tư duy kiến tạo phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đồng thời, tạo bước chuyển quan trọng về nhận thức, phương thức lãnh đạo, quản trị, cơ chế vận hành và năng lực tổ chức thực hiện; phát huy hiệu quả mối quan hệ chặt chẽ: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội làm nòng cốt, Nhân dân làm chủ.

“Đây là nền tảng quan trọng góp phần củng cố niềm tin xã hội, khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển đất nước của cả hệ thống chính trị và toàn dân”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Nâng cao chất lượng vận hành mô hình mới

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị giai đoạn tới, trọng tâm là nâng cao chất lượng vận hành của mô hình mới, cần tập trung thực hiện tốt 10 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế về pháp luật và tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Phải tiếp tục rà soát, hoàn thiện đồng bộ pháp luật tất cả các lĩnh vực, và văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm thống nhất, rõ ràng, minh bạch, thuận lợi cho tổ chức thực hiện ở cả 3 cấp chính quyền (không để tình trạng luật này thông mà luật kia lại nghẽn).

Thứ hai, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội. Cấp ủy phải lãnh đạo bằng định hướng chiến lược, bằng thể chế, bằng công tác cán bộ, bằng kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả. Phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, nhưng không làm thay, không buông lỏng, không can thiệp hành chính không cần thiết vào chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội.

Toàn cảnh điểm cầu tại NHNN

Thứ ba, hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp. Cấp tỉnh tập trung vai trò chiến lược, quy hoạch, điều phối, phân bổ nguồn lực, tổ chức không gian phát triển, kiểm tra, giám sát và liên kết vùng. Cấp xã phải được tổ chức như tuyến đầu của quản trị công. Tiếp tục rà soát tổ chức bộ máy, biên chế, cơ chế phân bổ nguồn lực phù hợp quy mô dân số, diện tích, mức độ đô thị hóa, đặc điểm vùng miền và khối lượng công việc, không áp dụng cào bằng. Nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị hạt nhân trong tỉnh, thành phố, có thẩm quyền và công cụ phù hợp để điều phối hạ tầng, dịch vụ công, không gian kinh tế trọng điểm, liên kết vùng và hình thành các cực tăng trưởng mới.

Điểm cầu thuộc NHNN

Thứ tư, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Đây là yêu cầu rất quan trọng. Phân cấp, phân quyền phải thực chất, phải bảo đảm cấp được giao nhiệm vụ có đủ thẩm quyền, nhân lực, kinh phí, công cụ quản lý để thực hiện. Khắc phục tình trạng giao việc xuống dưới nhưng không giao đủ điều kiện cần thiết. Phân cấp không phải là chuyển gánh nặng xuống cấp dưới mà là chuyển thẩm quyền, nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và trách nhiệm một cách rõ ràng, minh bạch, có kiểm soát. Đồng thời, phải tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình.

Thứ năm, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới. Đây là nhiệm vụ then chốt của then chốt. Coi năng lực thực thi của cấp xã là thước đo kiểm định thành công của mô hình mới. Khẩn trương hoàn thiện vị trí việc làm, đánh giá năng lực, sở trường, kinh nghiệm của cán bộ để bố trí đúng người, đúng việc.

Thứ sáu, nâng cao chất lượng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị. Phải coi dữ liệu là tài sản, là nguồn lực, là nền tảng của quản trị hiện đại. Khẩn trương chuẩn hóa, tích hợp, chia sẻ, khai thác dữ liệu, khắc phục tình trạng phần mềm cục bộ, dữ liệu phân tán, cán bộ phải thao tác trên quá nhiều hệ thống. Chuyển đổi số trong mô hình mới là thiết kế lại phương thức điều hành, từ dữ liệu gốc và hồ sơ công việc đến quy trình liên thông, bảng điều hành theo thời gian thực và cơ chế giám sát trách nhiệm. Chuyển đổi số phải nâng cao hiệu suất công việc, giải quyết thủ tục nhanh hơn, chính xác hơn, chi phí thấp hơn, thiết thực hơn với người dân, doanh nghiệp. Phải giảm tối đa việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp kê khai lặp lại những thông tin Nhà nước đã có.

Thứ bảy, phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội. Sau sắp xếp, MTTQ và các đoàn thể phải thực sự đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tập trung về cơ sở, cần có cơ chế tiếp nhận, tổng hợp và phản hồi thường xuyên ý kiến của người dân, doanh nghiệp về chất lượng phục vụ của bộ máy mới, coi đây là một kênh giám sát xã hội quan trọng đối với hiệu quả vận hành của chính quyền cơ sở, tăng cường đồng thuận xã hội và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thứ tám, xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở và hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp. Phải coi đây là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Khẩn trương hoàn thiện phương án xử lý từng cơ sở nhà, đất, tài sản công dôi dư. Tài sản còn sử dụng được phải được tận dụng hiệu quả. Tài sản không còn phù hợp cần chuyển đổi công năng, điều chuyển hoặc xử lý minh bạch, đúng quy định; ưu tiên phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, an sinh xã hội và các nhu cầu thiết thực của cộng đồng. Đối với hồ sơ, tài liệu, phải có kế hoạch bảo quản, số hóa và khai thác phù hợp; tuyệt đối không để thất lạc, hư hỏng, lãng phí hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của tổ chức, người dân và doanh nghiệp.

Thứ chín, đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát và phương thức chỉ đạo, điều hành. Phải tăng cường nắm tình hình từ cơ sở, kết hợp kiểm tra trực tiếp với giám sát dựa trên dữ liệu, phát hiện sớm, xử lý sớm các vấn đề, không để những khó khăn nhỏ tích tụ thành những vấn đề lớn. Cần xây dựng bộ chỉ số theo dõi vận hành mô hình mới, bao gồm thời gian xử lý thủ tục hành chính, tỉ lệ hồ sơ đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp, tỉ lệ công việc cấp xã phải xin ý kiến cấp trên, số lượng vụ việc phát sinh được phát hiện sớm và xử lý sớm. Có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung khi đã làm đúng thẩm quyền, đúng quy trình, công khai, minh bạch, có căn cứ chuyên môn và không vụ lợi. Đồng thời xử lý nghiêm hành vi lợi dụng đổi mới để vi phạm pháp luật, trục lợi hoặc né tránh trách nhiệm.

Thứ mười, đối với các lĩnh vực liên ngành còn giao thoa, cần khẩn trương rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo nguyên tắc: Một việc phải có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính; một nguồn dữ liệu dùng chung; một quy trình phối hợp liên thông; đồng thời có cơ chế kiểm tra, giám sát và quy trách nhiệm rõ ràng. Trước mắt, phải tập trung hoàn thiện phương án phân định trách nhiệm, xử lý dứt điểm các quy định chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa đồng bộ, bảo đảm kế thừa, ổn định, liên tục, không để khoảng trống trong quản lý nhà nước, nhất là ở các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và đời sống Nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cơ quan có liên quan khẩn trương tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội nghị, hoàn thiện báo cáo, dự thảo kết luận và chương trình hành động. Mỗi nhiệm vụ phải rõ nội dung, rõ cơ quan chủ trì, rõ cơ quan phối hợp, rõ thời hạn, rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm. Đồng thời, phải rõ chỉ số đánh giá kết quả, rõ cơ chế theo dõi tiến độ và rõ chế độ báo cáo định kỳ để kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh. Những việc thuộc thẩm quyền của Trung ương phải được nghiên cứu, quyết định kịp thời. Những việc thuộc trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương phải được triển khai ngay, không để ách tắc, không để kéo dài, không để cơ sở phải chờ đợi. Những công việc đã được phân cấp cho cấp xã phải được hướng dẫn kịp thời, cụ thể, không để cơ sở phải chờ đợi, lúng túng trong tổ chức thực hiện.

Tinh thần nhất quán là, tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới, cơ chế phân cấp- phân quyền mới phải song hành với trách nhiệm mới, dữ liệu mới phải tạo ra phương thức quản trị mới, và bộ máy mới phải đem lại chất lượng phục vụ mới cho người dân và doanh nghiệp.

"Tôi tin tưởng rằng mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp sẽ tiếp tục được hoàn thiện, vận hành hiệu quả, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, kiến tạo và phục vụ nhân dân", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.