Chỉ số kinh tế:
Ngày 20/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.659 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.891 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Thanh toán số mở đường cho tài chính toàn diện bền vững

Quỳnh Trang - ảnh: Hoàng Giáp
Quỳnh Trang - ảnh: Hoàng Giáp  - 
Thanh toán không dùng tiền mặt đang mở rộng nhanh chóng, nhưng đích đến của tài chính toàn diện không dừng ở việc có tài khoản hay thực hiện được một giao dịch số. Giai đoạn tới đòi hỏi chuyển mạnh từ mở rộng về số lượng sang nâng cao chất lượng, để người dân và doanh nghiệp có thể tiếp cận, sử dụng thực chất, an toàn và bình đẳng các dịch vụ tài chính. Đây là thông điệp xuyên suốt tại Tọa đàm “Thúc đẩy tài chính toàn diện - Động lực từ thanh toán không dùng tiền mặt” do Thời báo Ngân hàng tổ chức ngày 6/10.
aa
Hạ tầng thanh toán số mở rộng cánh cửa tài chính toàn diện Thanh toán số đang thay đổi hành vi tài chính của người Việt Hạ tầng thanh toán số - Kết nối tài chính toàn diện từ cơ sở

Từ “có tài khoản” đến sử dụng dịch vụ thực chất

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, ông Nguyễn Xuân Hải, Quyền Tổng biên tập Thời báo Ngân hàng cho biết, với quan điểm xuyên suốt “không ai bị bỏ lại phía sau”, Đảng và Nhà nước đã dành nhiều sự quan tâm, nguồn lực thúc đẩy tài chính toàn diện. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, thanh toán không dùng tiền mặt đang trở thành một trong những “cửa ngõ” quan trọng đưa người dân và doanh nghiệp bước sâu hơn vào hệ sinh thái tài chính, từ tài khoản thanh toán đến tiết kiệm, tín dụng, bảo hiểm và các sản phẩm tài chính phù hợp.

Thanh toán số mở đường cho tài chính toàn diện bền vững
Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà tham dự và phát biểu chỉ đạo tại Toạ đàm

Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu đến năm 2030 có 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép khác; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP, đồng thời tiếp tục mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo. Kế hoạch hành động của ngành Ngân hàng cũng đặt ra một loạt nhiệm vụ từ hoàn thiện pháp lý, phát triển hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm đến giáo dục tài chính, bảo vệ người tiêu dùng và bảo đảm an toàn dữ liệu.

Thông tin cụ thể hơn tại Toạ đàm, bà Nguyễn Thị Thu, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN cho biết, tính đến tháng 8/2026, thanh toán không dùng tiền mặt tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị; giao dịch trực tuyến tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị; thanh toán qua điện thoại di động tăng 35,33% về số lượng và 23,9% về giá trị. Tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản cuối năm 2025 đạt 88,96%, trong khi quy mô giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đã tương đương khoảng 28 lần GDP.

Thanh toán số mở đường cho tài chính toàn diện bền vững
Ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê, NHNN phát biểu tại Toạ đàm

Theo bà Nguyễn Thị Thu, chuyển đổi số đang thay đổi sâu sắc cách người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ ngân hàng - tài chính. Thanh toán số, với khả năng vượt qua hạn chế về khoảng cách địa lý đang trở thành điểm tiếp cận đầu tiên để khách hàng làm quen và từng bước sử dụng các dịch vụ như tiết kiệm, đầu tư, bảo hiểm.

Quan trọng hơn, mỗi giao dịch còn tạo ra dữ liệu, giúp tổ chức cung ứng dịch vụ hiểu rõ hơn nhu cầu của khách hàng và có cơ sở thiết kế những sản phẩm phù hợp với từng nhóm đối tượng, kể cả nhóm yếu thế. Thanh toán không dùng tiền mặt vì vậy không đơn thuần thay đổi phương thức chi trả mà có thể mở ra cả một hành trình tài chính phía sau. Những kết quả hiện nay cho thấy nền tảng để tiến tới mục tiêu đó đang ngày càng vững chắc.

PGS.TS. Lê Thanh Tâm, Viện Ngân hàng - Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân nhìn nhận đây là bước chuyển quan trọng trong tiến trình tài chính toàn diện của Việt Nam. Theo số liệu Global Findex 2025 được bà dẫn lại, tỷ lệ người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại Việt Nam đã tăng từ 30,8% năm 2017 lên 70,6% năm 2024. Tỷ lệ người thực hiện hoặc nhận thanh toán số đạt 62,4%; 51,1% người trưởng thành đã thực hiện thanh toán số tại điểm bán và tỷ lệ tiết kiệm tại tổ chức tài chính tăng lên 43,1%, từ mức 14,5% năm 2017.

Thanh toán số mở đường cho tài chính toàn diện bền vững
Bà Nguyễn Thị Thu, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN trao đổi tại Toạ đàm

Tuy nhiên, theo bà Tâm, việc người dân có tài khoản và sử dụng thanh toán số nhiều hơn chưa đồng nghĩa với việc các dịch vụ tài chính khác cũng phát triển tương ứng. “Thanh toán số giống như một con đường bốn bước. Hai bước đầu là có tài khoản và giao dịch thường xuyên đã đạt kết quả khá tốt; bước thứ ba là tích lũy trong hệ thống đang cải thiện; trong khi bước tiếp theo liên quan đến tín dụng và bảo hiểm vẫn cần được thúc đẩy thêm", bà Tâm phân tích.

Đây cũng là khoảng trống mà ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê, NHNN lưu ý. Theo ông, bên cạnh những kết quả ấn tượng, giai đoạn 2026-2030 cần tập trung xử lý khoảng cách trong khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ giữa các nhóm dân cư và các khu vực địa lý.

Một trong những yêu cầu đầu tiên là hoàn thiện hành lang pháp lý gắn với bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tài chính, đặc biệt phải tính tới đặc thù của dịch vụ tài chính số và nhu cầu của người dân vùng sâu, vùng xa, nhóm yếu thế. Cùng với đó là phát triển hạ tầng tài chính số, mở rộng mạng lưới cung ứng và thiết kế sản phẩm phù hợp hơn với từng nhóm khách hàng.

Theo ông Lân, sản phẩm tài chính phải được đa dạng hóa theo nhu cầu của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ gia đình, phụ nữ, thanh niên, người yếu thế và doanh nghiệp khởi nghiệp; đồng thời ứng dụng khoa học - công nghệ để sản phẩm đến được với khách hàng nhanh hơn, thuận tiện hơn và với chi phí phù hợp.

Thực tế từ khu vực nông nghiệp, nông thôn cho thấy câu chuyện tài chính toàn diện không thể chỉ giải quyết bằng việc mở thêm tài khoản. Ông Nguyễn Thạc Tâm, Phó Tổng Giám đốc Co-opBank cho biết, với mạng lưới gần 1.200 Quỹ tín dụng nhân dân, Co-opBank đang sử dụng hạ tầng số dùng chung để đưa dịch vụ thanh toán tới gần hơn với thành viên, khách hàng và người dân tại cơ sở.

Đến ngày 30/9/2026, 1.052 QTDND đã tham gia CF-eBank, chiếm khoảng 90% tổng số QTDND trên toàn quốc. Riêng 9 tháng năm 2026, gần 2,8 triệu giao dịch được xử lý qua hệ thống này với tổng giá trị luân chuyển trên 230.000 tỷ đồng. Đến cuối tháng 9, giao dịch trên kênh số chiếm khoảng 90% tổng số giao dịch của Co-opBank. Điều quan trọng hơn những con số, theo lãnh đạo Co-opBank, là khả năng đưa dịch vụ vào đời sống hằng ngày, thành viên chuyển tiền thuận tiện hơn, hộ kinh doanh nhận thanh toán số và quản lý dòng tiền tốt hơn, người dân có thể sử dụng dịch vụ ngân hàng ngay tại nơi mình sinh sống.

Thuận tiện phải đi cùng an toàn và niềm tin

Bà Nguyễn Thị Thu cho biết, ngành Ngân hàng đã hoàn thành làm sạch, đối chiếu sinh trắc học đối với 174,5 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và 2,92 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức. Cùng với xác thực thông tin đầu vào, hệ thống cảnh báo của ngành Ngân hàng đã phát đi khoảng 5,6 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng; sau cảnh báo, khoảng 1,9 triệu lượt giao dịch đã được tạm dừng hoặc hủy bỏ, với tổng số tiền được bảo vệ hơn 6.300 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy một thực tế, khi thanh toán ngày càng nhanh và tiện lợi, yêu cầu bảo vệ người dùng cũng phải tăng tương ứng. Một giao dịch số chỉ mất vài giây, nhưng nếu đó là giao dịch phát sinh từ lừa đảo thì dòng tiền cũng có thể nhanh chóng bị phân tán, khiến việc truy vết, thu hồi trở nên khó khăn.

Thanh toán số mở đường cho tài chính toàn diện bền vững
PGS.TS. Lê Thanh Tâm, Viện Ngân hàng - Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân trao đổi tại Toạ đàm

Bởi vậy, định hướng giai đoạn 2026-2030 được bà Thu khái quát bằng sự chuyển dịch từ chú trọng về “lượng” sang “chất”. Tiếp cận dịch vụ phải đi cùng chất lượng trải nghiệm, sự thuận tiện, minh bạch và khả năng sử dụng thường xuyên; chi phí giao dịch phải phù hợp; thanh toán cần được tích hợp sâu hơn với y tế, giáo dục, dịch vụ công, giao thông; đồng thời bảo vệ dữ liệu và quyền lợi người dùng phải trở thành yêu cầu xuyên suốt.

PGS.TS. Lê Thanh Tâm cũng cho rằng, giai đoạn tiếp theo cần đánh giá tài chính toàn diện bằng chất lượng sử dụng dịch vụ thay vì chỉ nhìn số lượng tài khoản. Ngoài mức độ hoạt động của tài khoản, cần quan tâm đến khả năng tiết kiệm, tiếp cận tín dụng chính thức và khả năng chống chịu tài chính của người dân.

Bà đặc biệt lưu ý kỹ năng số phải phát triển song hành với kỹ năng quản lý tài chính và khả năng nhận diện rủi ro. Khi người dân tiếp cận ngày càng nhiều công cụ tài chính mới, việc tăng cảnh báo giao dịch bất thường, minh bạch chi phí, tư vấn tài chính và cho vay có trách nhiệm cần được đặt song song với mở rộng dịch vụ.

Đồng quan điểm, theo ông Nguyễn Phi Lân niềm tin là yếu tố cốt lõi. Nếu người sử dụng không cảm thấy an toàn thì dù sản phẩm có đa dạng đến đâu, họ vẫn có thể từ chối sử dụng. Do đó, cùng với hạ tầng, công nghệ và bảo mật, giáo dục tài chính phải giúp người dân không chỉ biết sử dụng dịch vụ mà còn biết tự bảo vệ mình trước gian lận, lừa đảo.

Thanh toán số mở đường cho tài chính toàn diện bền vững
Toàn cảnh Toạ đàm

Phát biểu chỉ đạo tại Tọa đàm, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục gắn phát triển thanh toán không dùng tiền mặt với mục tiêu tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030, lấy khả năng tiếp cận, sử dụng thực chất, an toàn và bình đẳng các dịch vụ tài chính của người dân, doanh nghiệp làm trọng tâm.

Theo Phó Thống đốc, thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về thanh toán và tài chính số theo hướng đồng bộ, minh bạch; phát triển hạ tầng thanh toán và tài chính số, tăng kết nối giữa ngân hàng - Fintech và các hệ sinh thái y tế, giáo dục, dịch vụ công. Đồng thời, mở rộng tiếp cận đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn, vùng sâu, vùng xa, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và các nhóm yếu thế.

Đặc biệt, an toàn, bảo mật, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi người tiêu dùng phải được đặt ở vị trí trung tâm. Phó Thống đốc nhấn mạnh, phát triển nhanh phải đi cùng bền vững; đổi mới đi cùng quản trị rủi ro; thuận tiện đi cùng an toàn và trách nhiệm.

Thanh toán không dùng tiền mặt đã tạo được một “cửa ngõ” ngày càng rộng cho tài chính toàn diện. Nhưng để đi hết hành trình, từ một tài khoản thanh toán tới tiết kiệm, tín dụng, bảo hiểm và khả năng chống chịu tài chính, cần một hệ sinh thái đồng bộ hơn về thể chế, hạ tầng, dữ liệu, sản phẩm, an toàn và giáo dục tài chính.

Khi đó, thành công của tài chính toàn diện sẽ không chỉ được đo bằng số tài khoản được mở hay số giao dịch phát sinh, mà bằng việc mỗi người dân, mỗi hộ kinh doanh và doanh nghiệp, dù ở thành thị hay vùng sâu, vùng xa, đều có thể tiếp cận, sử dụng thực chất, an toàn và bình đẳng các dịch vụ tài chính phù hợp với nhu cầu của mình.

Quỳnh Trang - ảnh: Hoàng Giáp

Tin liên quan

Tin khác

Xếp hạng tổ chức tín dụng tiến gần hơn chuẩn mực quốc tế

Xếp hạng tổ chức tín dụng tiến gần hơn chuẩn mực quốc tế

Dự thảo sửa đổi Thông tư 21/2025/TT-NHNN bổ sung nhiều tiêu chí theo chuẩn mực Basel III và thông lệ quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng đánh giá, xếp hạng và giám sát an toàn hoạt động của các TCTD.
Cho vay dựa trên dòng tiền: Mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp

Cho vay dựa trên dòng tiền: Mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp

Lịch sử thanh toán, doanh thu qua tài khoản và các khoản phải thu đang được một số ngân hàng sử dụng để đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Việc mở rộng cho vay dựa trên dòng tiền có thể giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động hiệu quả nhưng hạn chế về tài sản thế chấp có thêm cơ hội tiếp cận vốn, đồng thời bảo đảm các yêu cầu về quản trị rủi ro tín dụng.
Tăng cường số hóa và khả năng tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi

Tăng cường số hóa và khả năng tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi

Bộ Tài chính đang phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo Nghị định của Chính phủ về tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước, thay thế Nghị định 78/2002/NĐ-CP về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác theo hướng tới hoàn thiện cơ chế cho vay ưu đãi, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường số hóa quy trình và nâng cao hiệu quả xử lý rủi ro tín dụng chính sách xã hội.
Sáng 20/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.659 đồng

Sáng 20/11: NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.659 đồng

Ngày 20/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.659 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 40-80 đồng so với phiên trước.
Chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo vệ người gửi tiền từ sớm

Chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo vệ người gửi tiền từ sớm

Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2025 đánh dấu bước chuyển trong chính sách bảo vệ người gửi tiền, mở rộng vai trò của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam trong Mạng an toàn tài chính quốc gia. Cùng với thực hiện chi trả bảo hiểm, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam được giao thêm nhiệm vụ tham gia phòng ngừa, phát hiện và xử lý rủi ro, đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực thực thi, góp phần củng cố niềm tin công chúng và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
Điều hành chính sách tiền tệ cuối năm: Linh hoạt, thận trọng ứng phó với các biến số

Điều hành chính sách tiền tệ cuối năm: Linh hoạt, thận trọng ứng phó với các biến số

Biên bản cuộc họp tháng 10 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) củng cố kỳ vọng lãi suất USD có thể tăng thêm, đúng lúc nhu cầu vốn và ngoại tệ tại Việt Nam bước vào cao điểm cuối năm. Trước sức ép tỷ giá và lạm phát, dư địa hỗ trợ tăng trưởng cần được sử dụng có chọn lọc, ưu tiên bảo đảm thanh khoản, an toàn cho hệ thống.
BIDV giảm lãi suất cho vay, triển khai 14 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô 500.000 tỷ đồng

BIDV giảm lãi suất cho vay, triển khai 14 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô 500.000 tỷ đồng

BIDV chủ động giảm lãi suất cho vay, triển khai 14 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô giải ngân dự kiến 500.000 tỷ đồng, góp phần giảm chi phí vốn, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phát triển sản xuất kinh doanh.
Làn sóng giảm lãi suất huy động tiếp tục lan rộng trong tháng 11

Làn sóng giảm lãi suất huy động tiếp tục lan rộng trong tháng 11

Sau đợt giảm đầu tháng 11, biểu lãi suất tiết kiệm tại một số ngân hàng tiếp tục được điều chỉnh theo hướng giảm, tập trung ở các kỳ hạn trung và dài. Khi lãi suất đầu vào giảm sẽ giúp ngân hàng tiếp tục thể hiện sự chia sẻ cùng với người dân, doanh nghiệp khi nhu cầu vay vốn cho sản xuất, kinh doanh dịp cuối năm tăng cao.
Sáng 19/11: Tỷ giá trung tâm giảm 10 đồng

Sáng 19/11: Tỷ giá trung tâm giảm 10 đồng

Ngày 19/11, NHNN niêm yết tỷ giá trung tâm ở mức 25.646 đồng. Theo khảo sát của thoibaonganhang.vn sáng nay, giá mua-bán USD tại tất cả các ngân hàng thương mại được điều chỉnh tăng-giảm với biên độ phổ biến từ 10-20 đồng so với phiên trước.
Ngân hàng mở rộng thị trường tài trợ thương mại

Ngân hàng mở rộng thị trường tài trợ thương mại

Khả năng đối chiếu giao dịch, nhận diện nguy cơ tài trợ trùng lặp là kết quả bước đầu từ quá trình thử nghiệm Nền tảng cơ sở dữ liệu tài trợ thương mại (TFR) tại 8 ngân hàng. Dự án đang được chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo, hy vọng nâng hiệu quả thẩm định và mở rộng khả năng cấp vốn cho doanh nghiệp.