Tín dụng chính sách - “điểm tựa” cho người nghèo vươn lên

Ông Trần Văn Tiên, Giám đốc NHCSXH TP.Hồ Chí Minh nhận định, hoạt động tín dụng chính sách đã góp phần quan trọng thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách, mục tiêu, nhiệm vụ mà Đảng bộ, chính quyền thành phố đề ra về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới; tập trung phát triển nguồn nhân lực, đảm bảo an sinh xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc phòng và phát triển kinh tế - xã hội thành phố.

“Hoạt động tín dụng chính sách xã hội tại Chi nhánh NHCSXH TP. Hồ Chí Minh đã và đang là một bộ phận quan trọng trong Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững trên địa bàn thành phố. Nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội đã giúp giải quyết những vấn đề căn bản, nhu cầu thiết yếu của cuộc sống cho người nghèo và các đối tượng chính sách khác; kịp thời hỗ trợ cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách khác có điều kiện để mua sắm tư liệu sản xuất, dịch vụ, tạo sinh kế, việc làm, vươn lên thoát nghèo bền vững”, ông Tiên nhấn mạnh.

Trong năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu giải quyết 11.009 nhu cầu vay vốn hỗ trợ giảm nghèo cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo

Trước đó, UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành Kế hoạch 109/KH-UBND về việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững năm 2026, đây là một trong những nhiệm vụ an sinh xã hội trọng tâm của thành phố trong giai đoạn mới. Theo đó, thành phố tiếp tục thực hiện mục tiêu kéo giảm phân hóa giàu nghèo giữa khu vực đô thị và nông thôn, đồng thời duy trì thành quả không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo quốc gia tại khu vực TP. Hồ Chí Minh và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ). Riêng khu vực Bình Dương (cũ), thành phố ưu tiên kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo đa chiều theo chuẩn quốc gia.

Trong năm 2026, TP. Hồ Chí Minh phấn đấu giảm 0,01% tỷ lệ hộ nghèo và giảm 0,03% tỷ lệ hộ cận nghèo trên tổng số hộ dân toàn thành phố. Để thực hiện mục tiêu này, thành phố chủ động lồng ghép các chỉ tiêu giảm nghèo vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Tổng kinh phí dự kiến thực hiện cho chương trình trong năm 2026 là 21.739,013 tỷ đồng, trong đó phần vốn bổ sung trong năm là 2.755,370 tỷ đồng. Riêng nguồn bổ sung cho vay đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác đạt 2.387,451 tỷ đồng; chi cho các chính sách hỗ trợ không hoàn lại là 367,154 tỷ đồng.

Theo lãnh đạo UBND TP. Hồ Chí Minh, thành phố xác định tín dụng chính sách là một trong những yếu tố quan trọng của chương trình giảm nghèo. Trong năm nay, thành phố đặt mục tiêu giải quyết 11.009 nhu cầu vay vốn hỗ trợ giảm nghèo cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo, với tổng số tiền hơn 672 tỷ đồng. Song song với đó, chương trình cho vay giải quyết việc làm dự kiến đáp ứng 62.245 nhu cầu vay vốn, tương ứng hơn 4.647 tỷ đồng. Nguồn vốn cũng sẽ được ưu tiên cho người chấp hành xong án phạt tù, cũng như các trường hợp mua, thuê mua nhà ở xã hội hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở.

Về sinh kế, thành phố tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đa dạng hóa mô hình mưu sinh cho người dân. Các hình thức hỗ trợ bao gồm tập huấn kỹ thuật, cung ứng giống cây trồng, vật nuôi, vật tư sản xuất, thiết bị, dạy nghề, hướng nghiệp, kết nối thị trường và tạo việc làm. TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu nhân rộng các mô hình giảm nghèo hiệu quả, tăng liên kết giữa hộ nghèo với doanh nghiệp trong chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Bên cạnh nguồn tín dụng từ NHCSXH làm “bệ đỡ” cho các hoạt động xóa đói, giảm nghèo, tạo sinh kế, công ăn việc làm cho người lao động... góp phần phát triển kinh tế địa phương, nguồn tín dụng từ Công ty đầu tư tài chính nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) còn đóng vai trò “vốn mồi” kích hoạt nguồn lực xã hội thông qua nhiều dự án trong các lĩnh vực ưu tiên của thành phố.

Đến nay, HFIC đã tiếp nhận 35 dự án với tổng mức đầu tư hơn 5.805 tỷ đồng, trong đó nhu cầu vay gần 3.290 tỷ đồng. HFIC đã chấp thuận cho vay 23 dự án với tổng vốn vay hơn 1.620 tỷ đồng (12 dự án đang được thẩm định); trong 23 dự án trên, có 11 dự án đã được UBND TP. Hồ Chí Minh ban hành quyết định hỗ trợ lãi suất với tổng vốn vay được hỗ trợ hơn 1.016 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Quang Thanh, Phó tổng giám đốc HFIC cho rằng, những con số này cho thấy chính sách hỗ trợ lãi suất đã bắt đầu đi vào thực tiễn. Việc kết hợp với nguồn vốn tín dụng ngân hàng được xem là hướng đi cần thiết, các chương trình tín dụng ưu đãi, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất xanh, đang được đẩy mạnh; dư nợ tín dụng xanh đã đạt gần 780.000 tỷ đồng. Khi được thiết kế đồng bộ với chương trình kích cầu đầu tư, đây sẽ là nguồn lực bổ trợ quan trọng cho vốn trung và dài hạn.

Riêng đối với mục tiêu phát triển nhà ở xã hội đến năm 2030, thành phố phải triển khai gần 200.000 căn nhà ở xã hội, tương đương gần 20% tổng quy mô toàn quốc, TP. Hồ Chí Minh đang nghiên cứu kiện toàn Quỹ Phát triển nhà ở TP. Hồ Chí Minh theo mô hình quỹ nhà ở quốc gia. Trong đó, xem xét bổ sung chức năng quỹ tiết kiệm nhà ở nhằm kiểm soát đúng đối tượng thụ hưởng, xác định nhu cầu thực và tạo nguồn tài chính, vốn vay dài hạn cho người có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Điều này không chỉ giúp thay đổi diện mạo đô thị thêm phần chỉnh trang, hỗ trợ người thu thập thấp được an cư mà còn góp phần thúc đẩy sớm hoàn thành mục tiêu mà Chính phủ đề ra.

Theo Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HIDS), thành phố là đô thị đặc biệt, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục, đào tạo, khoa học công nghệ, có sức thu hút, động lực lớn trong vùng và cả nước. Đây cũng là địa phương luôn tiên phong thực hiện thí điểm và đề xuất với Trung ương nhiều cơ chế chính sách đặc thù cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, hiện tại, dưới tác động của tình hình thế giới cùng với những vấn đề nội tại, thị trường trong và ngoài nước tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn, có những thời điểm biến động và giá cả một số hàng hóa tăng, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của nhân dân. Từ đó dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp tăng, hộ nghèo dễ có nguy cơ tái nghèo. Do đó, việc duy trì và phát triển mở rộng nguồn vốn cho vay ưu đãi cho người nghèo, người lao động và các đối tượng chính sách của thành phố có nguồn vốn để phát triển sản xuất, kinh doanh, có thu nhập ổn định là giải pháp căn cơ, nâng cao sức chống chịu trước biến cố để vươn lên thoát nghèo bền vững.

Thực tế, trong những năm qua, hoạt động tín dụng chính sách xã hội đã góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng của Nhà nước; thực hiện mục tiêu Chương trình giảm nghèo bền vững của địa phương, xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh xã hội; phát triển nguồn nhân lực, giảm thiểu các tác động của biến đổi khí hậu, dịch bệnh, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo theo tiêu chí của thành phố.

Được biết, sau ngày giải phóng 30/4/1975, TP.Hồ Chí Minh có dân số đông nhất nước và cũng là địa phương có số hộ đói nghèo cao, chiếm hơn 30%. Năm 1992, UBND thành phố khởi xướng “Chương trình xóa đói giảm nghèo”, trở thành địa phương đầu tiên trên cả nước tuyên chiến với “giặc nghèo”. Sau hơn 30 năm triển khai, tỷ lệ hộ nghèo của thành phố đã giảm rõ rệt, chuẩn nghèo cũng đã cao gấp 3 lần chuẩn quốc gia, trở thành “điểm sáng” trong phong trào giảm nghèo của cả nước.

Theo Ban Chỉ đạo Chương trình giảm nghèo bền vững TP. Hồ Chí Minh, đến nay thành phố không còn hộ nghèo theo chuẩn quốc gia. Trong giai đoạn tới, thành phố sẽ tiếp tục các giải pháp giảm nghèo bền vững, hạn chế tái nghèo, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội; tạo điều kiện cho người nghèo, hộ nghèo tăng thu nhập và tiếp cận một cách tốt nhất các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục và đào tạo, việc làm, bảo hiểm xã hội, nhà ở, nước sinh hoạt và vệ sinh… Thành phố phấn đấu đến cuối năm 2030 nâng mức chuẩn hộ nghèo về thu nhập cao gấp 2 lần so với mức chuẩn chung cả nước, cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo quốc gia, còn dưới 0,5% hộ nghèo theo chuẩn nghèo của thành phố.

Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu các giải pháp, cách làm thiết thực, hỗ trợ cao về sản xuất, kinh doanh, tạo môi trường thuận lợi, cơ hội cho người nghèo, hộ nghèo có thể an tâm, tạo lập làm ăn, sản xuất, kinh doanh ổn định cuộc sống, giảm nghèo bền vững, an cư lạc nghiệp; từng bước nâng cao đời sống, vươn lên thành hộ khá, giàu góp phần xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội TP. Hồ Chí Minh trở thành “Thành phố có chất lượng sống tốt - văn minh - hiện đại - nghĩa tình”.