Tín dụng cuối năm bứt tốc: Kỳ vọng lạc quan nhưng cần đảm bảo chất lượng

Tín dụng dự báo vượt xa mục tiêu

Theo báo cáo Triển vọng các tháng cuối năm 2025 của CTCP Chứng khoán Vietcombank (VCBS), tăng trưởng tín dụng có thể đạt từ 18 – 20%, cao hơn nhiều so với chỉ tiêu 16% mà NHNN đặt ra từ đầu năm. Điều này cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của nhu cầu vốn trong nền kinh tế. VCBS nhận định, động lực chính cho đà bứt tốc tín dụng đến từ mặt bằng lãi suất thấp kéo dài, khuyến khích nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và người dân. Cùng với đó, các chính sách tháo gỡ pháp lý cho bất động sản và định hướng hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân cũng đang tạo thêm dư địa tăng trưởng.

Những tháng cuối năm 2025, tín dụng được dự báo sẽ bứt tốc mạnh mẽ, thậm chí vượt xa mục tiêu cả năm mà NHNN đề ra

Các công ty chứng khoán khác như SSI, Yuanta và MBS đều có chung nhận định tích cực. MBS dự báo tín dụng nửa cuối năm có thể tăng thêm 17 – 18%, chủ yếu nhờ tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh sau nửa đầu năm còn chậm. “Tính đến hết tháng 6/2025, giải ngân đầu tư công mới đạt 29,6% kế hoạch cả năm, tương đương 268 nghìn tỷ đồng. Do đó, chúng tôi kỳ vọng tiến độ giải ngân sẽ tăng tốc trong phần còn lại của năm, trở thành động lực then chốt để đạt mục tiêu GDP 8%”, chuyên gia MBS nhấn mạnh.

Nhận định về tăng trưởng tín dụng thời gian tới, chuyên gia kinh tế TS. Lê Xuân Nghĩa cho rằng tốc độ tăng trưởng tín dụng cả năm 2025 có thể đạt 19 – 20%, thậm chí cao hơn, khi thông thường các tháng cuối năm tốc độ tăng trưởng sẽ gấp đôi so với nửa đầu năm.

Một trong những nhân tố quan trọng hỗ trợ tín dụng là động thái nới room tín dụng của NHNN từ tháng 7/2025, đặc biệt ưu tiên các ngân hàng có nền tảng lành mạnh hoặc tham gia xử lý, nhận chuyển giao bắt buộc các tổ chức tín dụng yếu kém. Điều này giúp thị trường có thêm nguồn lực và mở rộng khả năng tiếp cận vốn.

Bên cạnh đó, Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân cũng mang lại hiệu ứng tích cực. Chính sách miễn lệ phí môn bài và thuế thu nhập doanh nghiệp cho SME trong 3 năm đầu, cùng định hướng khuyến khích cho vay dựa trên dòng tiền thay vì tài sản thế chấp, đã tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận vốn tín dụng.

Đáng chú ý, nhiều ngân hàng thương mại cũng tung ra các gói vay ưu đãi để kịp thời hỗ trợ khu vực doanh nghiệp trong giai đoạn cao điểm kinh doanh cuối năm.

Song hành cùng tín dụng tăng trưởng, chất lượng tài sản của ngành Ngân hàng cũng cho thấy những tín hiệu tích cực. Theo VCBS, tỷ lệ nợ xấu tiềm tàng đã giảm dần trong 4 quý liên tiếp, đồng thời các khoản nợ tái cơ cấu đang quay lại nhóm thông thường. Điều này giảm áp lực trích lập dự phòng, giúp ngân hàng có thêm dư địa cho vay mới.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng có hiệu lực từ ngày 15/10/2025 được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn trong xử lý nợ xấu. Đặc biệt, việc Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu được luật hóa đã tháo gỡ nhiều vướng mắc, nhất là trong khâu xử lý tài sản bảo đảm. Song song, Thông tư 14/2025/TT-NHNN thay đổi cách tính hệ số rủi ro trong cho vay, giảm tỷ lệ đối với các khoản vay SME, nông nghiệp và nhà ở xã hội. Đây là bước đi quan trọng, khuyến khích dòng vốn tín dụng chảy vào lĩnh vực ưu tiên.

Tốc độ cần song hành với chất lượng

Tín dụng tăng trưởng mạnh mẽ là tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh quan điểm cần đảm bảo cả chất và lượng trong tăng trưởng tín dụng. TS. Nguyễn Đức Độ, Học viện Tài chính lưu ý nếu không kiểm soát chặt dòng vốn, tiền có thể chảy lệch vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như bất động sản đầu cơ, chứng khoán, thậm chí bị chi phối bởi sở hữu chéo. Nếu dòng vốn không đi đúng hướng, tăng trưởng tín dụng sẽ không mang lại giá trị bền vững, mà còn tiềm ẩn rủi ro cho hệ thống tài chính.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Đại học Kinh tế TP. HCM cũng cho rằng song song với điều tiết vốn tín dụng, cần tiếp tục tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém, khẩn trương xử lý nợ xấu để củng cố sự phát triển lành mạnh của hệ thống.

Trên thực tế, NHNN liên tục ban hành văn bản chỉ đạo yêu cầu các tổ chức tín dụng đảm bảo tăng trưởng tín dụng phải an toàn, hiệu quả, ưu tiên lĩnh vực sản xuất – kinh doanh. Trong chỉ đạo mới đây, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà nhấn mạnh, việc tăng trưởng tín dụng phải đảm bảo an toàn, hiệu quả, tập trung vào các lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế; kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Có chính sách ưu tiên nguồn vốn tín dụng cho doanh nghiệp tư nhân, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo vay để đầu tư máy móc, thiết bị, công nghệ mới, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và tín dụng xuất khẩu, tín dụng theo chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng và phải đối mặt với nhiều biến động từ bên ngoài, việc đảm bảo dòng vốn tín dụng chảy đúng hướng, quản trị rủi ro hiệu quả sẽ là chìa khóa để hệ thống ngân hàng duy trì sự ổn định, đồng thời hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.

TS. Lê Xuân Nghĩa khuyến nghị, điều quan trọng là các ngân hàng phải kiểm soát hệ số an toàn vốn (CAR), bởi đây sẽ là biện pháp kiểm soát tăng trưởng tín dụng, thay thế cho room tín dụng. CAR trung bình của các ngân hàng Việt Nam đang duy trì khoảng 12,3%, cao hơn mức tối thiểu 8%, song vẫn thấp hơn nhóm các nước ASEAN-5 và thấp hơn mặt bằng chung khu vực châu Á - Thái Bình Dương (khoảng 13,1%).

Ông Nghĩa cũng đánh giá, Thông tư số 14/2025/TT-NHNN vừa được ban hành là bước tiến lớn hướng tới Basel III, với CAR tối thiểu nâng lên 10,5% từ năm 2030 (gồm cả bộ đệm vốn bảo toàn - CCB), cùng với yêu cầu bổ sung về bộ đệm vốn phản chu kỳ (CcyB) và cho phép triển khai phương pháp xếp hạng nội bộ (IRB). Thông tư 14 mở đường cho việc áp dụng cơ chế tín dụng thị trường, là điều kiện cần để hệ thống tài chính Việt Nam vận hành hiệu quả và an toàn hơn trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập sâu rộng nhưng quan trọng là không để gian lận trong hệ số CAR.