Tinh gọn bộ máy để tăng chất lượng và hiệu quả

Đạt kết quả bước đầu quan trọng, song còn vướng mắc, khó khăn

Trước đó trong chất vấn liên quan đến lĩnh vực nội vụ, nội dung sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, xã nhận được nhiều câu hỏi từ các đại biểu.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, đây là một chủ trương lớn, quan trọng trong Nghị quyết 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Nghị quyết số 37 của Bộ Chính trị năm 2018 và Nghị quyết số 653 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính.

Sau khi có các Nghị quyết trên, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, xã theo lộ trình và yêu cầu đặt ra. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã thành lập đoàn giám sát chuyên đề về lĩnh vực này và đã ban hành Nghị quyết số 595 ngày 12/9/2022.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Bình Minh

Báo cáo của Đoàn giám sát đã đánh giá cụ thể về việc thực hiện chủ trương sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, xã trong giai đoạn 2019-2021. Quá trình giám sát cho thấy nhiệm vụ này đã đạt được kết quả bước đầu quan trọng, giảm được 8 huyện, 561 xã, góp phần tinh gọn tổ chức, tinh giản biên chế và giảm chi ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên vẫn còn những khó khăn vướng mắc được chỉ ra như chế độ chính sách với cán bộ dôi dư còn lúng túng; trụ sở chưa được bố trí, sử dụng hiệu quả; chính sách đặc thù với đơn vị hành chính mới thành lập còn bất cập... Theo Phó Thủ tướng, những bất cập trên có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Phó Thủ tướng cho biết, tới đây Chính phủ sẽ trình xin ý kiến cấp thẩm quyền về Đề án sắp xếp đơn vị hành chính các cấp giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030; đồng thời hoàn thiện các quy định về chế độ, chính sách đối với các đơn vị hành chính, cán bộ, công chức, viên chức ở nơi sắp xếp, nhất là đối với vấn đề cán bộ dôi dư. Đồng thời, chỉ đạo các Bộ, ngành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Trường hợp cần có chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ sẽ khẩn trương nghiên cứu để trình Quốc hội xem xét.

Kiên quyết sắp xếp, tinh gọn bộ máy các Bộ, ngành

Sắp xếp tổ chức bộ máy của các Bộ, ngành được Chính phủ xác định là một nhiệm vụ trọng tâm và đã triển khai với quyết tâm cao, tinh thần quyết liệt và bám sát chủ trương, quy định của Đảng và Quốc hội. Thủ tướng Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy và chỉ đạo các Bộ trong giai đoạn vừa qua là tập trung rà soát chức năng, nhiệm vụ, bảo đảm không chồng chéo, trùng lắp.

Một vấn đề do một Bộ làm và có sự phối hợp với các Bộ khác để kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm hết sức tinh gọn; kiên quyết sắp xếp lại các tổ chức không đáp ứng đủ điều kiện, tiêu chí; giảm đầu mối, giảm cấp trung gian cũng như giảm các đơn vị sự nghiệp công trong các bộ, ngành Trung ương.

Chính phủ cũng đã quán triệt tất cả các Bộ phải tăng cường trao đổi, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thẩm định, cơ quan có liên quan nhằm tạo được sự đồng thuận khi ban hành các Nghị định về cơ cấu tổ chức bộ máy của các bộ.

Cho đến nay, Chính phủ đã ban hành 15 Nghị định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức các Bộ; 11 Bộ, ngành còn lại sẽ được ban hành trong thời gian tới. Sau khi rà soát lại cơ cấu tổ chức, bộ máy của các Bộ, dự kiến sẽ giảm 17 Tổng cục, 8 Cục và 145 Vụ.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các Bộ, cơ quan khẩn trương rà soát, tổ chức công việc sau khi kiện toàn; bảo đảm vừa tinh gọn về bộ máy tổ chức vừa quản lý nhà nước một cách thông suốt, hiệu quả. Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội để đề xuất sửa đổi những vấn đề thuộc thẩm quyền trong quản lý nhà nước cũng như quản lý về thanh tra, kiểm tra, có sự thống nhất, đồng bộ của các cơ quan, tổ chức bộ máy mới sau khi được rà soát.

Về vấn đề tinh giản biên chế, Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, đây cũng là chủ trương lớn của Đảng nhằm góp phần đổi mới chế độ công vụ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời, tiết kiệm chi ngân sách để tạo nguồn lực thực hiện cải cách tiền lương. Đến năm 2021 đã giảm được 27.530 biên chế công chức, đạt 10,01 %; giảm 236.366 biên chế viên chức, đạt 11,67 %.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Thường trực cũng nhìn nhận, việc tinh giản biên chế còn mang tính chất cơ học, cào bằng, chưa thực sự gắn với cơ cấu và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức. Do đó Chính phủ tiếp tục tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội và sẽ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy tinh gọn, sắp xếp các đơn vị hành chính, hoàn thiện vị trí việc làm; ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số cải cách hành chính; đổi mới công tác đánh giá bảo đảm thực chất; quan tâm đến việc bố trí công tác giải quyết chế độ chính sách cho cán bộ dôi dư.