Trung Quốc "rót" thêm 850 tỷ USD kích thích kinh tế: Liệu có đủ sức vực dậy tăng trưởng?

Trung Quốc "rót" thêm 850 tỷ USD kích thích kinh tế:

Theo thông tin từ Caixin Global, Trung Quốc đang xem xét kế hoạch phát hành thêm 6 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 850 tỷ USD) trái phiếu kho bạc đặc biệt trong vòng ba năm tới. Động thái này được cho là nhằm hỗ trợ nền kinh tế đang gặp khó khăn thông qua việc mở rộng kích thích tài khóa. Nguồn tin này được Caixin Global dẫn từ nhiều nguồn thạo tin.

Trước đó, trong phát biểu hôm thứ Bảy, Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc, ông Lan Foan, cho biết Bắc Kinh sẽ "tăng đáng kể" nợ công để kích thích nền kinh tế. Tuy nhiên, tuyên bố này đã gây ra sự thất vọng cho một số nhà đầu tư do thiếu thông tin chi tiết về quy mô và thời điểm triển khai các biện pháp tài khóa cụ thể.

Kế hoạch phát hành trái phiếu đặc biệt này cũng phù hợp với thông tin từ Reuters hồi tháng trước. Theo đó, Trung Quốc được cho là có kế hoạch phát hành khoảng 2 nghìn tỷ nhân dân tệ (285 tỷ USD) trái phiếu chính phủ đặc biệt trong năm nay như một phần của gói kích thích tài khóa mới.

Nền kinh tế Trung Quốc đối mặt với nhiều thách thức

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang phải đối mặt với nhiều áp lực, đặc biệt là nguy cơ tăng trưởng sụt giảm. Dữ liệu kinh tế gần đây, bao gồm số liệu thương mại và cho vay mới trong tháng 9, đều không đạt kỳ vọng. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng Trung Quốc có thể không đạt được mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% trong năm nay và sẽ gặp khó khăn trong việc chống lại áp lực giảm phát.

Trước tình hình đó, cuối tháng 9 vừa qua, chính quyền Trung Quốc đã tung ra các biện pháp kích thích tiền tệ và hỗ trợ lĩnh vực bất động sản. Bộ Chính trị, cơ quan lãnh đạo cấp cao nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cũng cam kết sẽ "chi tiêu cần thiết" để đưa tăng trưởng kinh tế trở lại đúng hướng.

Kể từ đó, quy mô của gói kích thích tài khóa dự kiến đã trở thành chủ đề được quan tâm đặc biệt trên thị trường tài chính. Cổ phiếu Trung Quốc đã có thời điểm tăng vọt lên mức cao nhất trong hai năm do kỳ vọng vào gói kích thích này, trước khi giảm trở lại do thiếu thông tin chính thức.

Trong phiên giao dịch hôm thứ Ba, chỉ số Shanghai Composite và CSI300 blue-chip đều giảm khoảng 0,3%.

Mặc dù gói kích thích 6 nghìn tỷ nhân dân tệ trong ba năm tới có thể không phải là "liều thuốc mạnh" như một số nhà đầu tư mong đợi, nhưng các nhà phân tích cho rằng nó có thể giúp ổn định tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc.

"Xác suất đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 5% ít nhất trong năm 2024 và 2025 sẽ tăng lên rất nhiều", ông Bruce Pang, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Jones Lang LaSalle, nhận định.

Bài báo của Caixin cho biết một phần số tiền này sẽ được sử dụng để giúp chính quyền địa phương giải quyết các khoản nợ ngoài sổ sách. Số tiền 6 nghìn tỷ nhân dân tệ tương đương với gần 5% sản lượng kinh tế của Trung Quốc.

Nợ công Trung Quốc: Vấn đề đáng quan ngại

Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nợ của chính quyền trung ương Trung Quốc ở mức 24% sản lượng kinh tế. Tuy nhiên, nếu tính cả nợ của chính quyền địa phương, tổng nợ công của nước này vào khoảng 16 nghìn tỷ USD, tương đương 116% GDP.

Suy thoái nghiêm trọng trong lĩnh vực bất động sản kể từ năm 2021 đã làm giảm thu nhập của chính quyền địa phương, do phần lớn nguồn thu của họ đến từ việc bán đấu giá đất cho các nhà phát triển bất động sản.

Khủng hoảng bất động sản cũng đã và đang ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của người tiêu dùng và doanh nghiệp, cho thấy sự phụ thuộc quá mức của nền kinh tế Trung Quốc vào thị trường bên ngoài và đầu tư do chính phủ dẫn dắt, dựa vào nợ vào cơ sở hạ tầng và sản xuất.

Tiền lương thấp, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên cao và mạng lưới an sinh xã hội yếu kém khiến chi tiêu hộ gia đình của Trung Quốc chưa đến 40% sản lượng kinh tế hàng năm, thấp hơn khoảng 20 điểm phần trăm so với mức trung bình toàn cầu. Trong khi đó, tỷ lệ đầu tư lại cao hơn 20 điểm phần trăm.

Bộ Tài chính Trung Quốc cho biết gói kích thích tài khóa sắp tới sẽ cung cấp trợ cấp cho các hộ gia đình có thu nhập thấp, hỗ trợ các chính quyền địa phương mắc nợ và thị trường bất động sản, đồng thời bổ sung vốn cho các ngân hàng nhà nước.

Tại cuộc họp quốc hội thường niên vào tháng 3, Thủ tướng Lý Cường cho biết bắt đầu từ năm nay, chính phủ sẽ phát hành trái phiếu kho bạc đặc biệt siêu dài hạn trong nhiều năm liên tiếp để tài trợ cho các dự án chiến lược quốc gia lớn.

Kế hoạch hiện tại của Trung Quốc là phát hành 1 nghìn tỷ nhân dân tệ trái phiếu loại này trong năm nay. Tuy nhiên, con số đó dự kiến sẽ được tăng lên tại cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, cơ quan lập pháp tối cao, có thể được triệu tập trong vài tuần tới.