Từ lên men trong chum sành, 9X xứ Thanh khởi nghiệp bằng sự khác biệt

Thay vì sản xuất công nghiệp, hàng chục chum sành được sử dụng để ủ lên men tự nhiên từ 3-6 tháng, giúp tương ớt Spico giữ trọn hương vị truyền thống và đảm bảo tiêu chí không phụ gia - Ảnh: PV

Bước vào cơ sở sản xuất của Công ty TNHH Spicy Country nằm khiêm tốn trên đường Bà Triệu, phường Hạc Thành, TP. Thanh Hóa, người ta dễ dàng bị níu chân bởi hương thơm nồng đượm đặc trưng của nguyên liệu đang trong quá trình lên men. Dù không gian xưởng khá nhỏ, mọi khu vực từ tập kết nguyên liệu, chế biến đến đóng gói đều được phân bổ vô cùng khoa học và ấm cúng. Điểm nhấn đặc biệt nhất ở đây chính là hàng chục chum sành được xếp thành từng hàng - một quy trình hiếm thấy ở các mô hình chế biến hiện đại, nhưng lại là "vũ khí" làm nên thành công của ông chủ trẻ sinh năm 1992 Lê Minh Cương.

Từng theo học chuyên ngành Du lịch tại Singapore, Lê Minh Cương có cơ hội cọ xát và nhận thấy sự khác biệt cốt lõi trong chuỗi giá trị nông nghiệp. Nông sản nước bạn được chế biến tinh tế, mẫu mã đẹp mắt và vươn ra toàn cầu. Trong khi đó, đặc sản Việt Nam phong phú nhưng lại nghèo nàn về chế biến sâu, tước đi cơ hội tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng ở các thị trường phát triển.

Năm 2016, rời mảnh đất Sài Gòn sôi động, Cương quyết định mang ước mơ làm nông sản sạch về lại quê hương Thanh Hóa. Khởi điểm ban đầu với dự án chế biến gấc không hề suôn sẻ, sau ba năm đầu tư, dự án phải dừng lại, phần lớn số vốn bỏ ra không thể thu hồi. Tuy nhiên, thất bại không làm chùn bước người thanh niên xứ Thanh.

Bước ngoặt lớn nhất đến vào cuối năm 2019. Trong một lần về thăm quê vợ, Cương xót xa chứng kiến những ruộng ớt chín đỏ rực nhưng người nông dân không buồn thu hoạch. Giá rớt thê thảm, chỉ còn vài nghìn đồng mỗi kg. Bài toán "được mùa, rớt giá" kinh điển của nông nghiệp Việt Nam cứa vào lòng người thanh niên.

"Tại sao một loại gia vị trồng ở quê mình năng suất tốt, chất lượng tốt lại không thể phát triển chế biến sâu? Làm sao để có tương ớt sạch, không phụ gia?", mang theo trăn trở ấy, Cương bắt tay vào một hành trình mới.

Không được đào tạo chuyên ngành công nghệ thực phẩm, Cương phải tự mày mò cách làm tương truyền thống. Việc kết hợp nguyên liệu tươi và ủ men đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối. Gần 50 mẻ thử nghiệm ròng rã suốt bốn tháng trời đều thất bại. Phải đến mẻ thứ 47, công thức hoàn hảo mới ra đời.

Tháng 2/2020, Công ty TNHH Spicy Country được thành lập. Chối bỏ lối mòn sản xuất công nghiệp chạy theo sản lượng, Cương chọn ngách đi riêng: Lên men nguyên liệu trong chum từ 3 đến 6 tháng, sau đó mới đưa qua hệ thống xử lý và thanh trùng. Phương pháp này tốn thời gian hơn, chi phí cao hơn, nhưng bù lại giữ được hương vị tinh túy bản địa.

Bên cạnh dòng tương ớt Phúc Lộc Thọ, công ty phát triển thêm tương cà thương hiệu Spico từ nguồn cà chua thu mua của bà con trong tỉnh. Không phụ gia, không chất bảo quản, không mì chính, tương cà Spico khắc phục được vị quá chua của hàng công nghiệp, mang đến mùi vị tươi hoàn hảo.

Tư duy của một người làm kinh tế giúp Cương hiểu rằng; Muốn đi xa phải nắm chắc vùng nguyên liệu. Cương thiết lập vùng nguyên liệu liên kết rộng 2,5 ha, tiêu thụ từ 10 tấn ớt và 6-7 tấn cà chua mỗi năm. Thay vì thu mua qua thương lái, doanh nghiệp bắt tay trực tiếp với nông dân để kiểm soát chất lượng chuẩn từ gốc, tạo ra kênh bao tiêu vững chắc.

Quả ngọt đã đến từ sự kiên định. Năm 2021, tương ớt và tương cà của công ty đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Đến năm 2025, nhà máy đạt chuẩn quốc tế ISO 22000:2018. Mạng lưới phân phối nay đã mở rộng lên hơn 190 đại lý trên toàn quốc cùng các nền tảng thương mại điện tử. Doanh thu công ty đạt 4-5 tỷ đồng/năm, tạo việc làm cho 20 lao động địa phương. Tự hào hơn, sản phẩm đã chính thức xuất ngoại sang Canada và Hà Lan.

Cuối năm 2025, Lê Minh Cương vinh dự nhận Giải thưởng Lương Định Của, lọt top 30 nhà nông trẻ xuất sắc toàn quốc.

Ngay tại khu vực đón khách, dòng Slogan: "Chúng tôi sản xuất và thương mại từ những gia vị nồng đượm của quê hương Thanh Hóa, với mong muốn khởi tạo sự bền vững cho nông nghiệp và nông dân địa phương" vẫn luôn hiện diện. Khát khao ấy không chỉ là khẩu hiệu mà đang được ông chủ trẻ hiện thực hóa mỗi ngày, biến những giọt mồ hôi trên đồng ruộng thành sản phẩm mang giá trị gia tăng cao.