Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Cảnh báo với nợ quốc gia

PV
PV  - 
Thay vì nới rộng trần nợ công, cần thực hiện các biện pháp cứng rắn để đưa và duy trì nợ công ở ngưỡng cho phép.
aa
Cảnh báo với nợ quốc gia Vay trước mắt, lo lâu dài
Cảnh báo với nợ quốc gia Thêm trách nhiệm kìm giữ nợ công
Cảnh báo với nợ quốc gia Nợ công tiềm ẩn ở địa phương

Những lập luận trấn an, kiểu như nợ công vẫn trong tầm kiểm soát, hay vay không quan trọng bằng cách sử dụng và tính toán trả nợ… có lẽ sẽ không còn đủ sức thuyết phục nhiều người dân Việt Nam. Tại thời điểm này, từ người già đến trẻ, không kể lớn bé, mỗi người đang phải “gánh” hơn nghìn đô la tiền nợ quốc gia.

Nhưng đáng lo hơn, một vài con số mới được đưa lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho thấy nợ đã vượt trần và khả năng trả nợ vượt ngưỡng quy định an toàn.

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, dư nợ công cuối năm 2015 đạt 62,2% GDP, vẫn nằm trong ngưỡng cho phép là 65% GDP. Tuy nhiên, nợ Chính phủ là 50,3% GDP, đã vượt trần quy định 50% GDP. Đó cũng mới là con số chốt lại mang tính thời điểm vào cuối năm ngoái, xu hướng tăng nợ còn đáng ngại hơn, nhất là trong giai đoạn 2016-2020 này.

Cảnh báo với nợ quốc gia
Việc duy trì mức trần nợ công cố định có ý nghĩa thiết yếu trong kiểm soát các rủi ro vĩ mô

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cho biết, tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Nhà nước (NSNN) cho giai đoạn 5 năm 2016-2020 do các bộ, ngành và địa phương đề xuất khoảng 4 triệu tỷ đồng, gấp 20,5 lần kế hoạch năm 2015 và gấp khoảng 2,1 lần khả năng cân đối vốn trong giai đoạn này (hơn 1,8 triệu tỷ đồng).

Theo dõi tình hình ngân sách nhiều năm nay có thể thấy, rất hiếm khi chi ngân sách đúng như dự toán được duyệt, nên nhìn nhu cầu vốn “quá khả năng” có thể đáp ứng nêu trên cho thấy quan ngại mất cân đối ngân sách đã hiện hữu.

Thực tế cơ quan quản lý ngân sách cũng thấy được mối lo trên. Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho hay: Tổng nhu cầu vay cho NSNN (chưa bao gồm vay về cho vay lại) giai đoạn 2016-2020 khoảng 2.265.000 tỷ đồng, bình quân 450.000 tỷ đồng/năm, riêng năm 2020 sẽ khoảng 540.000 tỷ đồng. Nhu cầu là vậy nhưng khả năng vay được, theo ông Dũng là “rất khó thực hiện”.

Vay khó, nhu cầu vốn có thể không được đáp ứng đủ, nhưng vẫn còn có cửa để “co kéo”. Riêng trả nợ thì là “đại vấn đề”. Hiện tại, tỷ lệ trả nợ trực tiếp của Chính phủ theo như Quốc hội cho phép không được vượt quá 25% tổng thu NSNN. Nhưng nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ bao gồm cả trả nợ gốc và lãi, theo như báo cáo của ông Dũng, sẽ vượt ngưỡng nói trên.

Cụ thể là, dự tính trong các năm 2019 lên tới 25,9% tổng thu NSNN và đến năm 2020 là 25,8%. Còn nếu tính cả vay đảo nợ thì nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ trong các năm 2018-2020 sẽ vượt ngưỡng khá cao, trong đó năm 2019 tỷ lệ trả nợ lên đến 29,4% tổng thu NSNN.

Đặc biệt là trong trường hợp nếu bội chi NSNN cao hơn mức 4% GDP/năm, đặt ra cho giai đoạn 2016-2020, hoặc trường hợp tăng trưởng GDP không đạt mục tiêu và không điều chỉnh giảm bội chi tương ứng thì nợ công sẽ vượt trần, đặc biệt trong trường hợp phát sinh rủi ro về giá dầu, tỷ giá.

Trước tình trạng nợ Chính phủ đã vượt ngưỡng cho phép và còn có khả năng vượt cao hơn nữa, Chính phủ dự định sẽ trình Quốc hội quyết định nâng trần từ 50% lên 55% GDP. Lưu ý thêm, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh: “5% GDP là rất lớn chứ không phải nhỏ”.

Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cũng vừa công bố thảo luận chính sách về đặc điểm nợ công của Việt Nam. VEPR cảnh báo: Tác động tiêu cực của nợ công cần được hiểu về bản chất như là rủi ro tích lũy của chính sách tài khóa lỏng lẻo và chi tiêu đầu tư công thiếu hiệu quả. Mức trần nợ công cần được xem xét dưới giác độ một ràng buộc cứng để cải thiện hiệu quả của chính sách tài khóa, bên cạnh ý nghĩa là ngưỡng an toàn để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng nợ công có thể xảy ra trong tương lai.

“Vì lý do đó, việc duy trì mức trần nợ công cố định có ý nghĩa thiết yếu trong kiểm soát các rủi ro vĩ mô trong trung hạn. Thay vì nới rộng trần nợ công, cần thực hiện các biện pháp cứng rắn để đưa và duy trì nợ công ở ngưỡng cho phép”, Phòng Nghiên cứu của VEPR kiến nghị.

PV

Tin liên quan

Tin khác

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.
ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố sáng kiến Nền tảng khu vực ASEAN về AI và Kinh tế số với mục tiêu huy động tối đa 5 tỷ USD vốn công và tư nhân đến năm 2030 để thúc đẩy ứng dụng AI và tăng cường kết nối kinh tế số giữa các quốc gia ASEAN.