Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Nợ công tiềm ẩn ở địa phương

Khanh Đoàn
Khanh Đoàn  - 
Các chuyên gia lo ngại một số chính sách phân cấp hiện nay nhiều khả năng sẽ vô tình tiếp tay cho các chi tiêu lãng phí. 
aa

Danh sách các tỉnh thành đã và đang lên kế hoạch xây dựng trụ sở nghìn tỷ đồng tiếp tục được nối dài. Mới đây nhất, Nghệ An công bố dự định xây trụ sở 2.200 tỷ đồng. Trước đó, Hải Dương lên kế hoạch xây trụ sở có mức đầu tư hơn 2.000 tỷ đồng, Thái Bình cũng khoảng 2.000 tỷ đồng…

Nợ công tiềm ẩn ở địa phương
Ảnh minh họa

Mặc dù nhu cầu đầu tư và sử dụng công trình trụ sở cơ quan chính quyền địa phương như nêu trên là có thật, song tính cấp bách của các dự án này lại là điều đáng bàn, đặc biệt trong bối cảnh cân đối ngân sách đang hết sức khó khăn, phải vay đảo nợ, bán vốn Nhà nước tại DN để bù thâm hụt...

TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn, Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright đã làm một phép so sánh giữa kinh phí xây trụ sở với thu ngân sách Nhà nước (NSNN) của các tỉnh thành nói trên để minh họa căn bệnh “vung tay quá trán” đang tiếp diễn.

Đơn cử như Nghệ An, so với số thu NSNN dự toán năm 2014 là 6.420 tỷ đồng thì kinh phí xây trụ sở như ý định nêu trên chiếm tới 34%. Tương tự như vậy, tỷ lệ của Hải Dương là 31%, riêng Thái Bình với số thu NSNN khoảng 2.840 tỷ đồng thì riêng kinh phí xây trụ sở đã lên tới 70%.

Cá biệt là trường hợp của Sóc Trăng, tỉnh này đã xây dựng trụ sở với kinh phí 2.200 tỷ đồng, trong khi số thu NSNN dự toán trong năm 2014 chỉ vào khoảng 930 tỷ đồng. Như vậy, kinh phí xây trụ sở cho chính quyền đã cao gấp khoảng 2,4 lần so với con số thu ngân sách toàn tỉnh trong 1 năm. “Tỉnh nghèo hơn lại có vẻ sang chảnh hơn tỉnh giàu”, ông Tuấn bình luận.

Việc xây trụ sở tỉnh thành nghìn tỷ diễn ra liên tục trong mấy năm trở lại đây cho thấy dường như đang hình thành một “cuộc đua” đầu tư. Trong dòng chảy đó, ngay cả những địa phương vẫn còn phải “ngửa tay” nhận trợ cấp từ ngân sách Trung ương vẫn tiếp tục đầu tư và có ý định đầu tư vào các dự án xây dựng trụ sở, tượng đài, quảng trường…

Kể cả các tỉnh mà tỷ lệ hộ nghèo cao thuộc nhóm đầu cả nước cũng sẵn sàng chi số tiền lớn gấp vài lần ngân sách cả tỉnh trong một năm cho những công trình “hào nhoáng”. Điều này cảnh báo các địa phương hiện có thể là một trong những nguồn cơn chủ yếu làm phát sinh nợ công, theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế.

Vậy, tại sao nợ của chính quyền địa phương chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong cơ cấu nợ quốc gia? Bởi theo thông tin từ Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính), tính đến hết năm 2012, nợ Chính phủ chiếm 77,6%, nợ Chính phủ bảo lãnh chiếm 20,9% và nợ chính quyền địa phương chỉ chiếm 1,5% tổng nợ. Đối chiếu một con số khác, theo IMF, tính đến tháng 7/2015, trong cơ cấu nợ công của Việt Nam thì 79,6% là nợ Chính phủ, 19% là nợ Chính phủ bảo lãnh, và khoảng 1,4% là nợ của chính quyền địa phương.

“Tôi không tin lắm vào con số này. Nợ chính thức, nợ ngầm của địa phương không thể nhỏ như vậy”, Chuyên gia kinh tế, TS. Vũ Đình Ánh bình luận. Theo ông Ánh, quy mô nợ địa phương chưa được phản ánh đúng mức và thực chất, do đó bức tranh về tình trạng nợ nần có thể rất khác so với hiện nay.

TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn cũng cho biết, con số thống kê chỉ là bề nổi, trong khi nợ ngầm của địa phương chắc chắn phải lớn hơn rất nhiều lần. Ông lý giải, tỷ lệ nợ địa phương khiêm tốn như hiện nay là do Chính phủ đang gánh nợ thay cho các địa phương, thông qua trợ cấp cân đối ngân sách và cả cân đối mục tiêu. Chính vì vậy, gánh nặng và rủi ro của nợ công đã không được bộc lộ ở địa phương, theo đó đang có những rủi ro ngân sách chưa được phản ánh đúng.

TS. Đặng Văn Thanh, Chủ tịch Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam cũng tỏ ra đặc biệt lo ngại, với cơ chế phân cấp ngân sách như hiện nay thì vẫn sẽ có tình trạng địa phương ỷ lại vào ngân sách Trung ương.

Theo ông Thanh, thẩm quyền quyết định tỷ lệ phân chia nguồn thu, bổ sung ngân sách chưa rõ ràng và minh bạch, khiến cơ chế xin cho vẫn tiếp tục diễn ra, thậm chí là ngày càng tinh vi hơn, quyết liệt hơn. Điều này dẫn đến thực tế là địa phương nào “chạy” dự án tốt, xây dựng dự án nhiều thì được bổ sung nhiều chương trình mục tiêu hơn, chứ không hẳn là do nhu cầu thực.

Vì những rủi ro ngân sách ở địa phương đang chưa được phản ánh đúng như vậy, các chuyên gia lo ngại một số chính sách phân cấp hiện nay nhiều khả năng sẽ vô tình tiếp tay cho các chi tiêu lãng phí.

Ông Thanh cho biết, Luật NSNN mới sửa đổi có độ mở khá rộng về phân cấp, khi cho phép NSNN địa phương cũng được bội chi để đáp ứng nhu cầu đầu tư của nhiều tỉnh thành. Song ông Thanh băn khoăn, nếu không có cơ chế kiểm soát bội chi giới hạn ở mức độ nhất định thì nhiều tỉnh nghèo vẫn sẽ tiếp tục tình trạng chi tiêu phung phí, đẩy nợ quốc gia ngày càng tăng lên theo hướng thiếu bền vững.

Khanh Đoàn

Tin liên quan

Tin khác

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

Kiểm soát lạm phát trước những áp lực cuối năm

CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% so với cùng kỳ, cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu trong bối cảnh giá năng lượng, nguyên vật liệu và nhu cầu tiêu dùng cuối năm tiềm ẩn nhiều biến động. Yêu cầu đặt ra là phát huy hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời chủ động ứng phó với những rủi ro lạm phát trong và ngoài nước.
Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Phố Wall lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu áp lực bán mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại phiên giao dịch đầu tuần (16/11) trong sắc đỏ áp đảo, khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI), tiếp tục chịu sức ép bán tháo. Những lo ngại liên quan đến biến động nhân sự cấp cao tại Nvidia, triển vọng ngành AI và khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ đã khiến nhà đầu tư gia tăng tâm lý phòng thủ.
Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Đề xuất quy định mới về kinh doanh casino

Bộ Tài chính đang dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 102/2017/TT-BTC hướng dẫn một số điều về kinh doanh casino.
Điện gió ngoài khơi: Động lực

Điện gió ngoài khơi: Động lực 'kép' cho năng lượng và các ngành công nghiệp mới

Với tiềm năng kỹ thuật ước tính khoảng 600.000 MW, phát triển điện gió ngoài khơi không chỉ tạo thêm nguồn điện sạch, còn mở ra cơ hội hình thành các ngành công nghiệp mới.
Việt Nam -  Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Việt Nam - Chile: Từ tiềm năng đến hợp tác thực chất

Xuất khẩu của Việt Nam sang Chile tăng 23% trong 10 tháng năm 2026, cho thấy những chuyển động đáng chú ý tại thị trường Nam Mỹ này. Từ các cuộc kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu đến lợi thế của những hiệp định thương mại tự do, cơ hội đang mở thêm cho hàng Việt. Tuy nhiên, để tiếp cận hệ thống phân phối, doanh nghiệp còn phải đáp ứng những yêu cầu về chất lượng, chi phí và năng lực cung ứng.
Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Cơ sở dữ liệu đường bộ là nền tảng để đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì

Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, ngành Xây dựng đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực nâng cao hiệu quả.
Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026: Mở rộng thị trường, nâng tầm thương hiệu sản phẩm Việt

Festival OCOP Việt Nam 2026 dự kiến diễn ra từ ngày 3 đến 6/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với khoảng 350 gian hàng, tạo cơ hội để các chủ thể OCOP quảng bá sản phẩm, kết nối hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị thương hiệu.
Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Bất động sản TP.HCM: Đã đến lúc chuyển sang tạo giá trị thực

Doanh thu bất động sản TP.HCM tiếp tục tăng, nhưng sức mua suy yếu, đặt ra yêu cầu tái phân bổ dòng vốn vào những sản phẩm tạo giá trị thực.
Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel: Đã đến lúc chuyển từ bán sản phẩm sang phát triển điểm đến

Thị trường condotel đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển, lấy hiệu quả khai thác, chất lượng vận hành và sức hấp dẫn điểm đến làm nền tảng tăng trưởng bền vững.
ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

ADB huy động 5 tỷ USD thúc đẩy kinh tế số tại ASEAN

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố sáng kiến Nền tảng khu vực ASEAN về AI và Kinh tế số với mục tiêu huy động tối đa 5 tỷ USD vốn công và tư nhân đến năm 2030 để thúc đẩy ứng dụng AI và tăng cường kết nối kinh tế số giữa các quốc gia ASEAN.