Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.870 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Đánh thuế tiền lãi tiết kiệm: Sao cho khéo, cho vừa?

Minh Khuê
Minh Khuê  - 
Một trong những ý kiến được đưa ra gần đây tại một hội thảo về sửa đổi 5 luật thuế là nghiên cứu cho phép đánh thuế tiền gửi tiết kiệm. Đề xuất này không phải là lần đầu tiên được đưa ra. 
aa
Đánh thuế tiền lãi tiết kiệm: Sao cho khéo, cho vừa? Nhận diện rủi ro gửi tiền
Đánh thuế tiền lãi tiết kiệm: Sao cho khéo, cho vừa? Tiền tiết kiệm USD trong dân không còn nhiều

Phải xét từ nguồn gốc thu nhập

Cách đây 4 năm, Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh từng nêu ra vấn đề này. Xét trên thực tế, nhiều quốc gia trên thế giới đã thực hiện đánh thuế tiền gửi tiết kiệm để bảo đảm bình đẳng trong thực hiện nghĩa vụ thuế. Song thật khó để so sánh Việt Nam - vốn có điều kiện kinh tế, điều kiện sống và thu nhập còn thấp - với các nước phát triển trên thế giới mà ở đó người dân có thu nhập cao, chính sách phúc lợi tốt.

Đánh thuế tiền lãi tiết kiệm: Sao cho khéo, cho vừa?
Thu thuế lãi gửi tiết kiệm phải phù hợp điều kiện thực tế của nền kinh tế Việt Nam

Phản ứng với đề xuất này, phần đông dư luận cho rằng đây là việc khá phi lý đối với tình hình Việt Nam hiện tại, thậm chí nhiều ý kiến cho rằng như vậy là tận thu trên sức lao động của dân. Chưa kể nếu như việc đánh thuế này được áp dụng sẽ khiến cho các NH khó huy động tiền gửi.

Trao đổi với phóng viên Thời báo Ngân hàng, TS. Quách Mạnh Hào, giảng viên môn tài chính, ĐH Lincoln (Anh quốc) cho hay: Việc đánh thuế thu nhập từ lãi gửi tiết kiệm sẽ làm cho thu nhập ròng của người gửi tiền nói chung giảm đi. Liệu NH có khó khăn hơn trong việc huy động tiền gửi và mức độ khó khăn thế nào còn phụ thuộc vào các hình thức đầu tư khác mà người gửi tiền có thể lựa chọn. Đó là chưa kể tới việc đánh thuế sẽ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như thu nhập của người gửi tiền và mức thuế áp dụng.

Nhìn chung, từ con mắt của công chúng, cứ thấy bị đánh thuế là họ sẽ có xu hướng không thích. Lý giải thêm về nguyên do có đề xuất đánh thuế người gửi tiết kiệm, vị chuyên gia này nhìn nhận có thể nằm ở hai yếu tố. Một là, nhà nước muốn có thêm nguồn thu trong bối cảnh ngân sách đang khó khăn. Và hai là muốn khuyến khích các hoạt động đầu tư tư nhân thay vì gửi tiết kiệm.

Đồng tình với lý giải trên, TS-LS. Bùi Quang Tín chia sẻ thêm rằng mọi ý kiến, đề xuất nào cũng xuất phát trước hết từ góc nhìn của mỗi cá nhân. “Với khoản tiền gửi của DN cho NH đã quy định đóng thuế thì chúng ta không bàn. Còn đối với tiền gửi của người dân, nếu được nhìn ở góc độ như một khoản đầu tư thì hẳn nhiên bất kỳ khoản đầu tư nào mà có sinh lời, chúng ta đều phải chịu thuế thu nhập cá nhân. Nhưng theo quan điểm của tôi, xét từ nguồn gốc của thu nhập chứ không nhìn từ khoản đầu tư sinh lời, thì lúc đó người dân đã bị điều chỉnh một lần thuế rồi”, ông này bày tỏ.

Cũng theo chuyên gia này, tuỳ theo góc nhìn và điều kiện của nền kinh tế để xem tác động của chính sách này nếu được thực thi đến các đối tượng trong nền kinh tế thì sẽ tác động tới hệ thống tài chính hiện nay ra sao. Đặc biệt trong điều kiện thị trường chứng khoán và thị trường bất động sản đang phát triển tương đối tốt.

Thời điểm, cách thức phải phù hợp

Việc thu thuế tiền lãi gửi tiết kiệm cũng thường thấy tại các quốc gia. Về điểm này, TS. Quách Mạnh Hào chia sẻ: Chẳng hạn tại Anh họ cũng thu loại thuế này. Tuy nhiên, việc đánh thuế của họ được thiết kế rất hợp lý để thực sự hướng tới đúng đối tượng có thu nhập cao.

Ví dụ, họ quy định một mức tiền gửi mà dưới đó tiền lãi sẽ không phải chịu thuế. Họ cũng cho phép mở thêm tài khoản tiết kiệm cho trẻ nhỏ và cũng không phải chịu thuế ở một mức nào đó. Khi có thu nhập từ tiền lãi gửi tiết kiệm thuộc diện phải chịu thuế, thì họ lại tiếp tục quy định một mức khởi điểm mà trên đó mới phải nộp thuế. Mức khởi điểm này là riêng cho từng người và phụ thuộc vào thu nhập chung của họ, chẳng hạn từ lương và theo nguyên tắc thu nhập thấp thì mức khởi điểm cao để hạn chế người thu nhập thấp phải nộp thuế từ lãi tiết kiệm.

“Theo cách hiểu của tôi thì mặc dù đánh thuế trên tiền lãi gửi tiết kiệm, họ vẫn đảm bảo rằng những người thu nhập thấp sẽ gần như không bị đánh thuế và họ không đánh thuế những khoản tiết kiệm hợp lý cho trẻ nhỏ”- ông Hào cho biết.

Việc đánh thuế dĩ nhiên sẽ có tác động, song ở trong một nền kinh tế thị trường, theo TS. Nguyễn Trí Hiếu thì các thành phần kinh tế sẽ điều chỉnh hành vi của mình. Để giảm thiểu cho người dân khi gửi tiền NH mà họ phải đóng thuế, ông Hiếu đề xuất mức thuế suất lúc đầu khoảng 5% và đồng đều cho các loại tiền gửi ở các kỳ hạn, sau này có thể điều chỉnh lãi suất với phương pháp lãi suất luỹ tiến. Và mức giảm trừ gia cảnh khi xác định thuế thu nhập cá nhân là 9 triệu đồng/tháng vẫn được duy trì.

Tham vấn các chuyên gia, phần đông ý kiến đều cho rằng yếu tố thời điểm là vô cùng quan trọng. TS. Tín cho rằng hiện tại chưa phải là thời điểm để triển khai loại này. Bởi nếu như từ cách đây 1-2 năm trước thì còn có thể, khi thị trường bất động sản, chứng khoán còn khá bấp bênh, một số thị trường kinh doanh khác có khả năng sinh lời ít thì người dân vẫn nghiêng về gửi tiết kiệm. Bây giờ thì kênh huy động vốn tiết kiệm đang phải cạnh tranh khốc liệt với các kênh đầu tư khác trong khi vốn đầu tư của nền kinh tế vẫn đang phụ thuộc vào vốn tín dụng NH.

Còn quan điểm của TS. Hào thì nhận thấy, nếu nhà nước muốn đánh thuế thì đề xuất này là bình thường. Nhưng để không gây ra những xáo trộn lớn thì việc thiết kế phải đảm bảo rằng những người thu nhập thấp và trung bình sẽ không bị ảnh hưởng. Trước đó, khâu tuyên truyền để người dân hiểu đúng và thực hiện đúng cũng cần phải được thực hiện. Phản ứng tiêu cực thường xảy ra khi công chúng không hiểu đúng.

Một chuyên gia khác cũng nhận thấy nếu áp dụng ngay mà chưa truyền thông để người dân hiểu thật rõ ràng thì rất dễ có phản ứng tiêu cực, thậm chí có thể xảy ra hiện tượng lách thuế, khiến tiền gửi NH giảm xuống.

Vì thực tế, thu nhập của người Việt Nam hiện nay vẫn còn quá thấp, chỉ rơi vào khoảng 2.000 USD/người/năm, đồng nghĩa thu nhập một tháng mỗi người ở khoảng 5 triệu đồng. Trong khi đó, thu nhập của người dân một số nước lân cận gấp 4 - 5, thậm chí 10 lần. “Với mức thu nhập thấp, thì tất cả những việc đánh thuế đều là vấn đề rất nhạy cảm”, vị này cho hay.

Nếu nhà nước muốn đánh thuế thì đề xuất này là bình thường. Nhưng để không gây ra những xáo trộn lớn thì việc thiết kế phải đảm bảo rằng những người thu nhập thấp và trung bình sẽ không bị ảnh hưởng.
Minh Khuê

Tin liên quan

Tin khác

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Gỡ ‘nút thắt’ nội địa hóa để vốn FDI thực sự lan tỏa

Dù thu hút FDI lập kỷ lục 54,85 tỷ USD, tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam mới đạt 20 - 25%. Gắn ưu đãi đầu tư với cam kết phát triển nhà cung ứng nội địa là chìa khóa nâng tầm doanh nghiệp Việt.
Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Cơ chế quản lý tài chính đặc thù với doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng diện chủ sở hữu

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Nghị định số 404/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động, cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng là cơ quan đại diện chủ sở hữu.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.