Hợp lực quản lý tiền ảo

	Giao dịch Bitcoin dễ bị mã độc tấn công
	Bitcoin và câu chuyện đầu tư
	Thận trọng với tiền điện tử khi chờ pháp lý

Tuần qua, tiền ảo là một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm của dư luận khi Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1255/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Hoàn thiện khung pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo (Đề án). Thực ra, tiền ảo xuất hiện trên thế giới từ lâu nhưng với sự tăng giá đột biến gần đây của đồng Bitcoin - đồng tiền ảo mạnh nhất hiện nay đã thực sự thu hút sự chú ý của dư luận.

Bitcoin chỉ là một trong hàng ngàn loại tiền ảo đang lưu hành trên mạng hiện nay. Không phải đồng tiền ảo nào cũng có giá trị, nhưng cùng với sự phát triển của công nghệ, một số đồng tiền ảo cho thấy chúng có tầm ảnh hưởng nhất định đến kinh tế - xã hội. Chính vì vậy, có khung pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền ảo là rất cần thiết, thay vì né tránh.

Ảnh minh họa

Tuy nhiên hiện nay vẫn còn không ít người hiểu lầm tiền ảo là dạng tiền điện tử thanh toán qua mạng. Thực chất việc thanh toán điện tử tại Việt Nam hiện nay vẫn là tiền thật được chuyển vào tài khoản ví điện tử của khách hàng để thuận tiện hơn trong thanh toán điện tử, chứ không phải là tiền ảo.

Nhớ lại thời điểm năm 2013 khi tiền ảo Bitcoin xuất hiện tại Việt Nam, ngay lập tức NHNN đã chủ động nghiên cứu, đồng thời NHNN khẳng định Bitcoin, cũng như các loại tiền ảo tương tự khác không phải là tiền tệ hợp pháp và không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam. Việc sở hữu, mua bán, sử dụng Bitcoin tiềm ẩn rất nhiều rủi ro vì có khả năng bị tấn công đánh cắp, thay đổi dữ liệu hoặc bị ngừng giao dịch… Mặt khác, giao dịch Bitcoin có tính ẩn danh cao nên có thể trở thành công cụ cho tội phạm như rửa tiền, buôn ma túy, trốn thuế.

Một dẫn chứng rõ nhất là đầu năm 2017, Phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm công nghệ cao (PC50) - Công an TP. Hà Nội đã tiếp nhận hàng chục đơn tố cáo của các cá nhân về việc họ bị chiếm đoạt khoảng 30 tỷ đồng vì tham gia đầu tư tiền ảo Bitcoin. Cơ quan công an đã bắt một số đối tượng có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan tới tiền ảo. Và theo điều tra của PC50, thì bọn tội phạm thường lừa đảo các nạn nhân bằng cách đánh vào tâm lý hám lời, bỏ tiền ít mà lãi suất cao. Hình thức huy động vốn đầu tư tiền ảo cũng được sử dụng như bán hàng đa cấp. Ban đầu, có thể đối tượng trả lãi cho các nhà đầu tư rất sòng phẳng, nhưng khi nhà đầu tư “dính bẫy”, đầu tư số tiền lớn vào tiền ảo thì đối tượng điều hành sẽ đánh sập hệ thống, xóa dữ liệu và chiếm đoạt tiền của khách hàng rồi biến mất.

Với diễn biến và tính phức tạp của tiền ảo hiện nay, việc Thủ tướng Chính phủ quyết định phê duyệt Đề án trên là rất cần thiết. Trong đó có việc rà soát, đánh giá thực trạng khung pháp lý về tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo của Việt Nam; kinh nghiệm điều chỉnh của nước ngoài và tác động tới hệ thống pháp luật liên quan của Việt Nam nhằm nhận diện và xác định thái độ của cơ quan nhà nước đối với các vấn đề pháp lý liên quan.

Thủ tướng giao NHNN trong tháng 8/2018 phải hoàn thành rà soát, nghiên cứu, đề nghị sửa đổi, bổ sung, ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật về tiền điện tử. Cùng với đó, Bộ Tư pháp nghiên cứu, đề xuất biện pháp phòng, chống, xử lý các vi phạm hành chính liên quan đến tài sản ảo, tiền ảo; nghiên cứu, lập đề xuất sửa đổi, bổ sung các luật, pháp lệnh nhằm hoàn thiện khung pháp lý quản lý, xử lý tài sản ảo, tiền ảo. Bộ Tài chính chủ trì nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung, ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật về thuế đối với tài sản ảo, tiền ảo. Bộ Công an chủ trì nghiên cứu, đề xuất biện pháp phòng, chống, xử lý các vi phạm hình sự liên quan đến tài sản ảo, tiền ảo…

Như vậy, việc ứng xử với tiền ảo như thế nào hiện mới đang ở giai đoạn xem xét và việc quản lý, xử lý các vấn đề liên quan đến tiền ảo, tài sản ảo sẽ do nhiều bộ, ngành cùng hợp sức. Hiện tại quan điểm của NHNN là không công nhận các loại tiền ảo, Việt Nam chỉ có đồng tiền duy nhất là Đồng Việt Nam. Theo quy định tại Nghị định 80/2016/NĐ-CP, tiền ảo là phương tiện thanh toán không hợp pháp tại Việt Nam và việc phát hành, sử dụng tiền ảo là tiền tệ, phương tiện thanh toán sẽ bị xử lý.