Lời của sách cũ

Những ô sách ngả màu thời gian. Những cuốn sách thấm màu năm tháng, hơn cả tuổi đời của những cụ già râu tóc bạc phơ hiện diện trên giá sách của cha tôi. Bản thân tôi đã coi những cuốn sách chính là bao nốt nhạc vui trong dòng sông thơ ấu tuổi mình.

Và hơn thế, những cuốn sách lâu năm, lại là những nốt nhạc trầm miên man đã chứng kiến bao đổi thay trong gia đình tôi, hun đúc nên những giá trị bền vững của trí tuệ học vấn mà cha tôi theo đuổi.

Nhiều lần, tôi miên man trôi về miền quá vãng, khi làm một hành trình du ký, là đọc lại những cuốn sách mà ở đó, nhân vật say đắm chinh phục những độ cao, những mỏm núi, miền biên viễn xa xôi.

Còn nữa, có lúc, tôi bất chợt thấy cha đứng soi mình bên giá sách, như tìm lại một miền bản thể trong tâm hồn mình. Dáng ông hiền và suy tư, như những cuốn sách nua già, nhưng kiến thức ở đó thì vô hạn và giá trị vô bờ bến.

Có lần, cha tôi bảo: “Con chăm đọc, chăm học, con sẽ có cả một kho tàng”. Kho tàng đó là tri thức, là nền tảng của các giá trị. Tôi hiểu ý cha là vậy. Thẳm sâu trong tâm hồn, ông trân trọng từng trang sách, từng chi tiết, thậm chí cuốn sách nào ông gối đầu giường, thì đều muốn tôi đọc nó. Vâng, khỏi phải nói căn phòng của cha tôi là một kho tàng, đó là tri thức con người, là những nền tảng góp phần vào khát vọng và ước vọng của tôi, là công cụ nuôi bền ý chí cho tôi.

Tôi yêu sách, tình yêu ấy những trang sách biết, và hẳn nhiên, điều đó đã chảy trong huyết quản cha tôi, rồi truyền lan đến anh em chúng tôi. Những cuốn sách đã hiện diện ở đó, và hơn thế, ẩn tàng linh hồn nó trong đáy sâu tâm hồn mỗi thành viên chúng tôi. Cha tôi già đi, sách cũng thêm tuổi tác. Bởi thế mà có những cuốn rất thọ, sẽ lên chức “cụ”, chức “ông”.

Trong cả nghìn cuốn sách cũ, mới trên giá, có một cuốn mà cha tôi viết ra, trong thời tuổi trẻ của mình. Nay cuốn ấy đã thuộc hàng… sách cũ, nhưng tôi vẫn chưa được đọc nó. Cha bảo, tôi phải đủ vững tâm, vững tin và có một trình độ nhất định hẵng nên đọc. Bởi trong đó ẩn tàng những khát khao tuổi trẻ của cha về đời sống gia đình cũng như những mất mát mà cha tôi đã phải trải qua. Hẳn là, ông đã phải khéo léo giấu đi những nỗi niềm.

Chẳng phải ngẫu nhiên mà ngày nay, con người đã dành sự quan tâm cho sách cũ đến vậy. Những cuộc sưu tầm, lặn lội tìm kiếm sách cũ và sách cổ diễn ra. Hàng chục người đã sở hữu những kho tàng sách cũ, và, như chỉ là một thú chơi, họ để đó, nuôi nấng thêm tuổi đời của chúng.

Cha tôi không kiếm tìm sự hoành tráng. Cha tôi sưu tầm và lưu giữ chỉ với mục đích là để cho gia đình, cho thế hệ sau. Tôi tự hào về sách và kính yêu cha về đức hy sinh, nhẫn nại. Ông có thể khổ, nhưng sách phải sướng, sách găm vào tâm hồn đời sống hiện đại.

Hôm nay, tôi tham dự đại hội sách cũ. Hàng vạn cuốn đã hiện diện trong đại hội, như những cuốn sách trên giá đã nói lời của nó với con người hiện tại. Hàng trăm bạn trẻ quan tâm mua về. Trong số đó hẳn không phải là thiếu những bạn đang có ý nguyện sưu tầm. Người trẻ sưu tầm sách cũ. Hai nhân tố đối lập nhau. Sao đẹp quá hình ảnh các em sinh viên rạng ngời xuân sắc, say sưa thoa tay lên những gáy sách cũ sờn, ánh mắt trong trẻo cần mẫn đọng lại nơi những hàng chữ đã hằn in trên vạt giấy ngả màu.

Hình ảnh đẹp đến dung dị đó, tôi hiểu không dễ gì để gặp ở ngoài cuộc sống. Và tôi ước ao, những sự kiện ấy sẽ tiếp tục được tổ chức, để truyền lan cảm hứng yêu và thương, sở hữu và trân trọng, như những niềm đam mê ở trên quả đất này.

Tôi kể lại hình ảnh đó với cha, cũng bên những gáy sách cũ sờn, đôi mắt cha óng ánh niềm vui. Tôi trao cha những cuốn sách cũ mình mua được. Cha cẩn thận đặt lên giá, một lúc nào đó chúng sẽ được mở ra. Chúng nói tiếng của chúng, là những lời con người, những chứng nhân, những kho tàng gìn giữ tri thức. Bất giác, tôi thấy phòng sách gia đình tỏa lan một vầng sáng lạ.