Ngành chè và những nỗ lực trong xuất khẩu

	Tháng 11 ước nhập siêu 400 triệu USD, 11 tháng ước xuất siêu 2,84 tỷ USD
	Ngành chè Việt Nam: Hướng đến ngang bằng giá bình quân thế giới

Ảnh minh họa

Tương quan trên cho thấy, xu hướng giảm giá chung của thị trường thế giới đang ảnh hưởng đến giá bình quân xuất khẩu của chè Việt Nam. Tuy nhiên theo đánh giá của Hiệp hội Chè Việt Nam (Vitas), khi Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng với kinh tế thế giới sẽ mở ra nhiều cơ hội cho ngành chè xuất khẩu.

Thị trường hàng đầu trong xuất khẩu chè của Việt Nam là Pakistan hiện vẫn duy trì sự ổn định. Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan Việt Nam, 10 tháng đầu năm 2016, chè Việt Nam đã xuất khẩu sang Pakistan đạt gần 28,7 nghìn tấn, thu về xấp xỉ 58,9 triệu USD. Tuy nhiên, thị trường ổn định thôi là chưa đủ, bởi kết quả trên chưa tương xứng với tiềm năng mà chè của Việt Nam có thể khai thác từ thị trường này.

Theo đánh giá của Vitas, mặc dù việc xuất khẩu chè của Việt Nam sang Pakistan mới chiếm một phần nhỏ trên tổng số chè tiêu thụ tại Pakistan. Nguyên nhân chủ yếu là do sản phẩm còn ít đa dạng về chủng loại, hiện chủ yếu là chè đen, chè xanh và chè nguyên liệu; mẫu mà còn chưa hấp dẫn…

Vấn đề của chè Việt tại Pakistan cũng là vấn đề chung tại các thị trường khác. Do nhiều cơ hội chưa được nắm bắt nên phát triển ngành chè còn đối mặt nhiều thách thức, đặc biệt là chưa đem lại nhiều lợi ích cho các địa phương có cây chè là mũi nhọn trong phát triển nông nghiệp.

Trường hợp Thái Nguyên là một ví dụ, địa phương này hiện nay chiếm tỷ trọng về sản lượng sản xuất và xuất khẩu chè tương đối lớn trong cả nước. Theo Sở NN&PTNT Thái Nguyên, địa phương hiện có 34 DN chế biến, tiêu thụ chè với tổng sản lượng chè búp khô hàng năm đạt trên 39.000 tấn, trong đó sản lượng chè Thái Nguyên chế biến công nghiệp chiếm khoảng 20%.

Tuy nhiên, đại diện một số DN cũng thừa nhận, xuất khẩu chè trong những năm qua đạt hiệu quả kinh tế không cao. Nguyên nhân chủ yếu do chất lượng chè không cao nên lép vế trước các sản phẩm chè các nước. Ngay ở khâu chế biến, rất nhiều DN thu mua chè nguyên liệu trôi nổi trên thị trường, không kiểm soát được số lượng, chất lượng và an toàn thực phẩm; đồng thời không chứng minh, truy xuất được nguồn gốc sản phẩm.

Điều này ảnh hưởng rất lớn đến giá trị xuất khẩu của ngành chè. Hiện nay, ngoài số ít DN tự trồng hoặc liên kết được chặt chẽ với nông dân theo chuỗi giá trị, còn lại đa phần là sản xuất tại các hộ gia đình nông dân và các hộ gia đình công nhân nhận khoán.

Đại diện CTCP Chè Tân Cương Hoàng Bình - DN có thương hiệu chè được bán rộng rãi tại thị trường trong nước và các nước ASEAN, EU, Mỹ, Nhật Bản… - cho rằng: Một trong những vấn đề nan giải của các DN xuất khẩu chè hiện nay chính là đảm bảo chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn đặt ra như yêu cầu xuất xứ, đảm bảo các chỉ tiêu an toàn thực phẩm, không có chất cấm trong sản phẩm...

Chính vì vậy, để đẩy mạnh xuất khẩu các DN chè cần nỗ lực hơn nữa, nhất là việc xây dựng thương hiệu và đầu tư công nghệ nhằm sản xuất các mặt hàng đủ tiêu chuẩn bởi những quy định về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm đối với mặt hàng xuất khẩu là rất nghiêm ngặt, nhất là tại một số thị trường khó tính như Mỹ, EU...

Đồng thời, để đảm bảo được nguồn nguyên liệu sạch, DN phải liên kết với các đơn vị sản xuất, các hợp tác xã trồng chè; nhân rộng mô hình các vùng trồng chè nguyên liệu theo tiêu chuẩn VietGAP nhằm đảm bảo tiêu chuẩn cho chè xuất khẩu.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên, hiện một số DN, hợp tác xã ở các vùng chè Thái Nguyên như Tân Cương, La Bằng, Tức Tranh, Minh Lập... đã đầu tư và sản xuất các loại sản phẩm chè an toàn. Đây là cơ sở thuận lợi để các DN chế biến các sản phẩm chè an toàn, đảm bảo chất lượng cả trong nước cũng như xuất khẩu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều việc phải làm để vị chát của chè không lấn át được hậu vị ngọt…