Việt Nam muốn trở thành một người chơi lớn

	Cổ phiếu ăn theo EVFTA không dễ
	EVFTA: Cơ hội cho Việt Nam từ thông điệp thương mại mới của EU

Bà Helena Konig

Việt Nam vừa ký EVFTA và IPA với EU; trước đó là ký CPTPP; hay Việt Nam cũng vừa trúng cử Ủy viên không thường trực HĐBA Liên Hiệp quốc… Theo bà, những sự kiện liên tục như vậy cho thấy xu hướng gì?

Các yếu tố như bạn vừa kể cho thấy Việt Nam muốn trở thành một người chơi lớn trong nền kinh tế toàn cầu, xu hướng nền kinh tế Việt Nam đang muốn tiến lên phía trước và khả năng Việt Nam có thể trở thành một Hub (một trung tâm đầu mối kết nối) trong khu vực trong thu hút đầu tư từ các nước.

Với EU, Việt Nam là nước thứ hai sau Singapore tại ASEAN mà chúng tôi ký FTA. Tôi cho rằng, đây là bước đi quan trọng để EU tiếp cận sâu hơn nữa với ASEAN. Đây cũng là bước để đầu tư và thiết lập nhiều hơn nữa các ngành của châu Âu tại Việt Nam, từ đó mở rộng ra khu vực ASEAN.

Bà nhận định thế nào cam kết đưa ra trong EVFTA và IPA và khả năng thực thi cam kết của Việt Nam?

Tôi nghĩ đã có những cam kết rất mạnh mẽ từ phía Chính phủ Việt Nam trong việc thực hiện chương trình cải cách và việc hai bên vừa ký các hiệp định này là một biểu hiện rõ nét cho điều đó. Tôi không có nghi ngại gì về những cam kết từ phía Chính phủ Việt Nam cũng như trong việc thực hiện các hiệp định này, bởi đây cũng là một phần của chương trình cải cách mà Việt Nam đang theo đuổi.

Tất nhiên, việc cải cách nền kinh tế luôn là một thách thức lớn nhưng về phía EU, chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành để hỗ trợ Việt Nam. Chúng tôi cũng hỗ trợ các chương trình để đảm bảo các DN Việt Nam có thể tận dụng được các cơ hội mà EVFTA và IPA mang lại một cách tốt nhất và đó cũng mang lại thành công cho Việt Nam.

Nếu có bất cứ phần nào của hiệp định gặp khó khăn trong triển khai hay các thủ tục nào còn vướng mắc thì hai bên sẽ cùng thảo luận để tìm ra những khó khăn, vướng mắc là gì.

Tôi nghĩ cộng đồng DN hai bên cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thông tin đến các nhà hoạch định chính sách hai bên, trong đó nêu ra những vấn đề cần triển khai tốt hơn.

Cho đến lúc này thì tôi thấy cả hai bên đã chuẩn bị được rất nhiều để thực thi cho dù các hiệp định đến giờ mới được ký chứ chưa được phê chuẩn và có hiệu lực. Thời gian tới, hai bên sẽ phải tiếp tục tăng tốc việc chuẩn bị hơn nữa để đảm bảo sẵn sàng thực thi một cách đầy đủ ngay khi hiệp định có hiệu lực.

Cần có những biện pháp ngăn chặn tình trạng”đội lốt” hàng Việt Nam để xuất khẩu vào EU

Kế hoạch của EU để tiếp tục hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực thực thi các cam kết là gì?

Chúng tôi đã có chương trình hỗ trợ Việt Nam thực thi các hiệp định trong suốt những năm vừa qua và chương trình này vẫn đang được tiếp tục, nhưng giờ là lúc sẽ phải rất tập trung vào các vấn đề để đảm bảo hỗ trợ Việt Nam thực thi tốt hiệp định và đảm bảo các lợi ích sẽ tới được với tất cả các đối tượng.

Một trong những nội dung quan trọng trong chương trình hỗ trợ là đảm bảo các nhà xuất khẩu nông sản Việt Nam đáp ứng được các tiêu chuẩn của EU; hay các lĩnh vực mà Việt Nam có thể tận dụng thuế 0% ngay trong thời gian tới; hỗ trợ Việt Nam tiếp cận với các tiêu chuẩn quốc tế… Tôi nghĩ bước đầu tiên là các nhà xuất khẩu Việt Nam cần xác định được các vấn đề vướng mắc hay khó khăn nằm ở đâu, từ đó chúng ta có thể cùng làm việc và chương trình hỗ trợ của chúng tôi có thể hỗ trợ giải quyết đúng các nhu cầu mà phía Việt Nam cần.

Dự báo dòng vốn từ EU vào Việt Nam sẽ thay đổi như thế nào ngay trong thời gian tới đây và tác động đến các ngành của Việt Nam như thế nào?

Tôi nghĩ dòng vốn sẽ chảy mạnh hơn vào nhiều ngành. Bên cạnh đó, các DNNVV châu Âu cũng đang ngày càng quan tâm đến Việt Nam. Điều này rất quan trọng vì các DNNVV thường có rất nhiều ý tưởng mới và khi họ vào Việt Nam cũng tạo ra nhiều cơ hội hợp tác với các DNNVV trong nước.

Một yếu tố quan trọng khác nữa là nhìn vào cấu phần thương mại hàng hóa, khi các ngành của Việt Nam phát triển nhờ các bí quyết và các sản phẩm đầu vào đến từ châu Âu thì chính các sản phẩm hàng hóa của Việt Nam sẽ có tính cạnh tranh tốt hơn rất nhiều trên toàn cầu.

Gần đây có rất nhiều lo ngại về việc hàng Trung Quốc “đội lốt” hàng Việt Nam để xuất khẩu vào Mỹ. Phía EU có chung lo ngại về vấn đề xuất xứ hàng hóa này và hướng giải quyết của EU với vấn đề đó như thế nào?

Vấn đề hàng hóa lách luật luôn là một nguy cơ có thể xảy ra. Chúng tôi có các quy định về nguồn gốc xuất xứ (C/O) rất nghiêm ngặt và chặt chẽ để đảm bảo các hiện tượng lách luật như vậy, theo đó hàng hóa có thể chuyển qua Việt Nam mà không đảm bảo các yêu cầu theo hiệp định. Trong hiệp định và trong các thủ tục hành chính của mình, chúng tôi cũng có quy định để đảm bảo rằng, nếu có tình trạng lách luật xảy ra thì hai bên sẽ phải hợp tác với nhau để giải quyết vấn đề. Nên ngay trong hiệp định, chúng tôi đã có các quy định để giải quyết vấn đề này.

EU muốn Việt Nam thúc đẩy phê chuẩn các công ước còn lại của ILO. Cụ thể Việt Nam sẽ phải làm gì?

Chúng tôi đã được nghe rất rõ về ý định của Chính phủ Việt Nam trong việc phê chuẩn 3 công ước còn lại của ILO. Trong đó, Công ước 98 thì vừa mới đây Quốc hội đã thông qua. Hai công ước còn lại Chính phủ cũng đang có kế hoạch trình Quốc hội phê chuẩn. Nhưng thực sự mà nói, còn rất nhiều việc mà Việt Nam phải làm, như liên quan đến Luật Lao động sửa đổi - mà hiện cũng đã được lên kế hoạch để Quốc hội xem xét thông qua trong thời gian tới. Về phía EU và cũng như về phía ILO, chúng tôi sẽ sẵn sàng để hỗ trợ Việt Nam để đảm bảo những công ước nòng cốt này được phê chuẩn.

Tiếp đó, việc thực thi chắc chắn phải là mấu chốt và các cam kết đưa ra trong FTA có nghĩa là mỗi bên cần tuân thủ và thực thi theo các cam kết đã đưa ra. Như tôi đã nói, chúng tôi thấy rất rõ ý định của Chính phủ Việt Nam trong việc sẽ thực thi những gì đã ký và phê chuẩn. Chúng tôi cũng sẵn sàng đồng hành để hỗ trợ. Nên chúng tôi không thấy có quan ngại hay lý do gì để việc thực thi không diễn ra.