50 năm UEH: Những cột mốc và con số của hành trình kiến quốc bằng tri thức

1975 - 1985: Từ những ngày đầu sau thống nhất đến nền móng một đại học kinh tế

Ngay sau ngày đất nước thống nhất, một trong những nhiệm vụ cấp thiết tại miền Nam là nhanh chóng tổ chức lại hệ thống giáo dục đại học, khôi phục hoạt động giảng dạy và chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới.

Trong bối cảnh đó, sau khi tiếp quản Đại học Luật khoa Sài Gòn, UEH trở thành nơi tập hợp, tiếp nhận và tiếp tục đào tạo sinh viên đang theo học các ngành Luật, Kinh tế và Quản trị kinh doanh từ nhiều trường đại học công lập, tư thục phía Nam. Các cơ sở đào tạo được từng bước sắp xếp, đội ngũ giảng dạy được xây dựng, nội dung và chương trình đào tạo được điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu mới.

Trong thời gian ngắn sau ngày đất nước thống nhất, 9 trường đại học kinh tế cũ và Đại học Luật khoa được sắp xếp, hợp nhất, đội ngũ và chương trình đào tạo từng bước được tổ chức lại. Khóa đại học dài hạn chính quy đầu tiên được tuyển với 516 sinh viên, đặt những viên gạch đầu tiên cho một cơ sở đào tạo kinh tế phục vụ yêu cầu phát triển mới của miền Nam.

Từ nền tảng ấy, ngày 27/10/1976, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 426/TTg thành lập Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, giao sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực kinh tế đáp ứng yêu cầu cấp bách của công cuộc tái thiết đất nước sau chiến tranh. UEH từ đó bước vào hành trình “kiến quốc bằng tri thức”, bắt đầu từ đào tạo con người và từng bước mở rộng sang nghiên cứu, tư vấn, đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh được thành lập từ năm 1976.

Từ 1977 - 1985, UEH bước vào chặng đường “Xây dựng nền tảng”. Bên cạnh đào tạo, hoạt động nghiên cứu, tư vấn từng bước phát triển, gắn với yêu cầu của Nhà nước và quá trình hoạch định chính sách kinh tế - xã hội.

Ngay từ những năm đầu tiên, vai trò của UEH vì thế đã được định hình khá rõ: đào tạo con người, tạo lập tri thức và đưa tri thức phục vụ công cuộc kiến thiết đất nước.

1986 - 2010: Chuyển mình cùng Đổi mới, mở cửa với tri thức thế giới

Khi Việt Nam bước vào công cuộc Đổi mới năm 1986, nền kinh tế chuyển từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đặt ra những yêu cầu mới về đội ngũ cán bộ kinh tế, nhà quản lý và chuyên gia.

UEH bước vào giai đoạn “Đổi mới và Phát triển” (1986 - 2000). Hoạt động đào tạo, nghiên cứu được điều chỉnh theo những chuyển động của nền kinh tế; nhà trường đồng thời tham gia nghiên cứu, tư vấn và đóng góp tri thức cho quá trình hoạch định chính sách.

Cánh cửa hội nhập cũng dần mở rộng. Từ những kết nối quốc tế đầu tiên, UEH từng bước thiết lập các chương trình hợp tác đào tạo, nghiên cứu và trao đổi học thuật, tạo nền móng cho tiến trình quốc tế hóa sau này.

Bước sang giai đoạn 2000 - 2010, cùng tiến trình hội nhập sâu rộng của Việt Nam, UEH chuyển sang chặng đường “Khẳng định thương hiệu”. Chương trình đào tạo từng bước tiếp cận các chuẩn mực tiên tiến; nghiên cứu khoa học gắn với gia tăng công bố quốc tế; hợp tác học thuật và tư vấn chính sách được mở rộng.

Từ một trường đại học chủ yếu thực hiện nhiệm vụ đào tạo, UEH từng bước hình thành năng lực của một cơ sở giáo dục đại học gắn kết đào tạo - nghiên cứu - hội nhập - phục vụ cộng đồng.

2011 - 2020: Tự chủ để tạo động lực phát triển mới

Nếu hai thập niên Đổi mới và hội nhập giúp UEH mở rộng không gian phát triển, thì giai đoạn 2011 - 2020 tạo ra những thay đổi sâu hơn từ bên trong.

Năm 2011, UEH triển khai những chính sách nghiên cứu tiên phong, tạo động lực thúc đẩy công bố quốc tế và từng bước đưa hoạt động nghiên cứu theo các chuẩn mực học thuật toàn cầu. Nghiên cứu ngày càng trở thành một động lực phát triển của nhà trường, kết nối đào tạo với sáng tạo tri thức và những vấn đề thực tiễn của nền kinh tế - xã hội.

Tiếp đó là bước ngoặt về quản trị: thí điểm tự chủ năm 2014 và thực hiện tự chủ năm 2016. Quyền chủ động lớn hơn trong đào tạo, nghiên cứu, phát triển đội ngũ, tổ chức bộ máy, nguồn lực và hợp tác quốc tế tạo điều kiện để UEH đẩy nhanh quá trình đổi mới, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản trị.

Không gian hoạt động cũng dần vượt khỏi phạm vi Thành phố Hồ Chí Minh. Việc hình thành Phân hiệu UEH tại Vĩnh Long mở ra một hướng tiếp cận mới với Đồng bằng sông Cửu Long, từng bước kết nối đào tạo với nghiên cứu, tư vấn chính sách, doanh nghiệp và nhu cầu phát triển địa phương.

Tự chủ vì thế trở thành nền tảng để UEH chuẩn bị cho một bước chuyển lớn hơn về mô hình đại học.

2021 - 2023: Từ đại học kinh tế đến đại học đa ngành, đa lĩnh vực

Bước vào thập niên mới, công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế xanh và phát triển bền vững đã làm thay đổi nhu cầu nhân lực cũng như cách các đại học tạo ra tri thức.

Năm 2021, UEH lựa chọn chiến lược Đại học Đa ngành và Bền vững, mở rộng nền tảng truyền thống về kinh tế, kinh doanh và quản lý sang công nghệ, máy tính, kỹ thuật ứng dụng, thiết kế và các lĩnh vực liên ngành.

Đây không đơn thuần là sự gia tăng ngành đào tạo. Kinh tế được kết nối với công nghệ; quản lý gặp thiết kế; khoa học xã hội kết nối với dữ liệu và kỹ thuật, mở rộng khả năng tiếp cận những vấn đề phát triển bằng tư duy liên ngành.

Đến ngày 04/10/2023, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1146/QĐ-TTg, chính thức chuyển Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh thành Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là cột mốc quan trọng, xác lập bước chuyển của UEH sang mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực, sau quá trình tái cấu trúc và mở rộng không gian học thuật từ năm 2021.

Từ nền tảng thế mạnh về kinh tế, kinh doanh và quản lý, UEH từng bước mở rộng mạnh sang công nghệ, máy tính, kỹ thuật ứng dụng, thiết kế và các lĩnh vực liên ngành, hình thành không gian đào tạo, nghiên cứu đa ngành đáp ứng những yêu cầu mới của nền kinh tế và xã hội.

Trụ sở Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) tại số 59 C Nguyễn Đình Chiểu, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh.

50 năm được kết tinh bằng những con số

Phía sau những lần chuyển đổi mô hình là sự lớn mạnh của một cộng đồng tri thức qua nhiều thế hệ.

Từ 516 sinh viên khóa đầu tiên, UEH hiện duy trì quy mô đào tạo hơn 30.000 người học mỗi năm. Hơn 280.000 người học qua các thế hệ đã trưởng thành từ UEH, hiện diện tại các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức, định chế tài chính, trường đại học và nhiều lĩnh vực của nền kinh tế – xã hội.

Không gian đóng góp cũng ngày càng rộng. Từ Thành phố Hồ Chí Minh đến Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ, Nam Trung Bộ và nhiều địa phương, các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và tư vấn của UEH gắn ngày càng sâu với những bài toán phát triển thực tiễn. Qua nhiều năm, UEH đã triển khai hàng trăm đề tài nghiên cứu các cấp, hơn 500 nghiên cứu khoa học mỗi năm với nhiều kết quả được chuyển giao, ứng dụng vào thực tiễn, phục vụ hoạch định chính sách và giải quyết các vấn đề phát triển của doanh nghiệp, địa phương và xã hội.

Năng lực được tích lũy qua nhiều thế hệ cũng đưa UEH hiện diện ngày càng rõ trên bản đồ giáo dục quốc tế: Top 501 - 600 đại học thế giới, Top 250 châu Á, Top 15 Đông Nam Á theo Times Higher Education và Top 101 - 200 đại học thế giới về đóng góp cho 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững…

Những con số ấy, xét đến cùng, là kết quả của một quá trình tích lũy dài hạn về con người, tri thức, năng lực nghiên cứu, quản trị và mạng lưới kết nối.

Từ nền tảng 50 năm đến một vai trò mới

Năm thập kỷ, những giá trị được bồi đắp qua lịch sử đang trở thành nền tảng để UEH bước vào một hành trình lớn hơn.

Chiến lược UEH 2025–2030, tầm nhìn 2045 định hình một đại học tiên phong, đa ngành và bền vững. Theo lộ trình chiến lược, UEH hướng đến Top 250 đại học châu Á năm 2030 và Top 100 vào năm 2045. Đặc biệt, năm 2025, UEH được Chính phủ lựa chọn đầu tư phát triển theo hướng trình độ tiên tiến, thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á; trên cơ sở đó đặt mục tiêu tăng tốc để thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á vào năm 2035.

Khát vọng vươn tầm ấy gắn với việc đưa tri thức ngày càng gần hơn với thực tiễn. Mô hình University - City Innovation Hub mở ra không gian kết nối đại học - chính quyền - doanh nghiệp - cộng đồng, nơi những vấn đề của đô thị, nền kinh tế và xã hội trở thành đề bài cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và những giải pháp có khả năng ứng dụng.

“Nhìn lại hành trình 50 năm, có thể thấy một sợi dây xuyên suốt trong sự phát triển của UEH là trách nhiệm với Thành phố và đất nước. Năm 1976, UEH ra đời trước yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực và tri thức cho công cuộc kiến thiết đất nước. Năm 2026, trên nền tảng được vun đắp bởi nhiều thế hệ, UEH bước vào một chặng đường mới với khát vọng kết nối tri thức, con người và nguồn lực, cùng Thành phố Hồ Chí Minh và đất nước kiến tạo những giá trị bền vững cho tương lai.” - PGS.TS. Bùi Quang Hùng, Giám đốc UEH chia sẻ./.