BCI Quý IV/2025 tăng vọt, điều gì khiến doanh nghiệp châu Âu lạc quan?

Niềm tin kinh doanh phục hồi mạnh mẽ, vượt kỳ vọng

Sau nhiều năm chịu tác động liên tiếp từ đại dịch COVID-19, gián đoạn chuỗi cung ứng và căng thẳng thương mại quốc tế, BCI Quý IV/2025 cho thấy tâm lý doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đã quay trở lại vùng tăng trưởng tích cực. Đáng lưu ý, mức BCI hiện nay không chỉ vượt các mốc ghi nhận trong những năm gần đây, mà còn cao hơn cả giai đoạn trước khi Hoa Kỳ công bố các biện pháp thuế quan và trước đại dịch, cho thấy sự cải thiện có chiều sâu của môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

Khảo sát BCI Quý IV/2025 phản ánh đánh giá của các doanh nghiệp châu Âu hoạt động tại Việt Nam trên nhiều lĩnh vực và quy mô khác nhau, cung cấp một bức tranh toàn diện về điều kiện kinh doanh hiện tại, triển vọng tương lai cũng như các ưu tiên đầu tư trong thời gian tới. Trên nền tảng đó, kết quả khảo sát cho thấy một bước chuyển quan trọng: niềm tin không chỉ được cải thiện về mặt cảm nhận, mà đang dần trở thành động lực thúc đẩy các quyết định mở rộng và đầu tư.

Sự chuyển biến này thể hiện rõ nét qua diễn biến của chỉ số BCI trong Quý IV/2025. So với Quý III, BCI tăng vọt 13,5 điểm, đánh dấu một trong những mức tăng theo quý mạnh nhất kể từ khi chỉ số này được triển khai vào năm 2011. Diễn biến này khép lại giai đoạn kéo dài gần bảy năm mà tâm lý doanh nghiệp liên tục chịu sức ép từ các cú sốc bên ngoài, bất chấp nền tảng kinh tế vĩ mô tương đối vững chắc của Việt Nam.

Trong Quý IV/2025, 65% doanh nghiệp đánh giá điều kiện kinh doanh hiện tại là tích cực. Khi nhìn sang Quý I/2026, tỷ lệ này tiếp tục tăng lên 69%, cho thấy đà lạc quan chưa dừng lại khi bước sang năm mới. Đáng chú ý, điều kiện kinh doanh thực tế trong Quý IV đã vượt xa kỳ vọng được đặt ra trước đó. Trong khảo sát Quý III, chỉ 56% doanh nghiệp dự báo tình hình kinh doanh Quý IV sẽ tích cực, song kết quả thực tế lại cho thấy hiệu quả hoạt động cao hơn đáng kể so với dự kiến ban đầu.

Nhận định về kết quả này, Chủ tịch EuroCham, ông Bruno Jaspaert cho rằng việc BCI đạt mốc 80 điểm không đơn thuần mang tính kỳ vọng, mà được củng cố bằng các yếu tố thực tế, từ việc duy trì hoạt động sản xuất ổn định, đơn hàng từng bước phục hồi cho tới các quyết định đầu tư đang được triển khai.

“Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc, từng bước khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng chủ chốt, trên lộ trình vươn lên nhóm ba nền kinh tế hàng đầu ASEAN”, ông Bruno Jaspaert nhận định.

Triển vọng trung hạn tích cực, niềm tin đầu tư được củng cố

Trên nền tảng sự cải thiện rõ nét của điều kiện kinh doanh ngắn hạn, mức độ lạc quan đối với triển vọng trung hạn của Việt Nam cũng được củng cố đáng kể. BCI Quý IV/2025 cho thấy có tới 88% doanh nghiệp bày tỏ lạc quan về giai đoạn 2026–2030, trong đó 31% cho biết họ “rất lạc quan”.

Niềm tin này được hậu thuẫn bởi kết quả kinh doanh tích cực trong năm 2025. Theo khảo sát, 60% doanh nghiệp ghi nhận hiệu quả hoạt động cải thiện so với năm 2024. Đồng thời, 82% kỳ vọng kết quả kinh doanh sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm 2026. Những con số này cho thấy cộng đồng doanh nghiệp tin tưởng rằng đà phục hồi hiện tại không mang tính nhất thời, mà có nền tảng để duy trì trong trung và dài hạn.

Cùng với đó, sức hấp dẫn của Việt Nam với vai trò là điểm đến đầu tư tiếp tục được củng cố. Có tới 88% doanh nghiệp cho biết sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các doanh nghiệp nước ngoài khác, trong đó mức độ tự tin cao nhất đến từ nhóm doanh nghiệp quy mô lớn.

Thách thức hiện hữu và các ưu tiên cải cách trong thời gian tới

Dù triển vọng kinh doanh được đánh giá tích cực hơn, môi trường hoạt động của doanh nghiệp vẫn chịu tác động đáng kể từ các yếu tố bất định bên ngoài, đặc biệt là căng thẳng thương mại toàn cầu. Trong năm 2025, 42% doanh nghiệp ghi nhận tác động ròng tiêu cực từ các diễn biến thương mại quốc tế, trong khi 24% cho biết hưởng lợi và 34% gần như không bị ảnh hưởng hoặc chỉ chịu tác động rất hạn chế.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp quy mô nhỏ có xu hướng chịu tác động bất lợi nhiều hơn, phản ánh mức độ nhạy cảm cao hơn trước biến động bên ngoài và khả năng chống chịu còn hạn chế. Ngược lại, các doanh nghiệp quy mô lớn tỏ ra vững vàng hơn, nhờ nền tảng tài chính và năng lực thích ứng tốt hơn.

Ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc DXL Research and Consulting – tổ chức thực hiện khảo sát BCI Quý IV/2025, phân tích: “Bất chấp những thách thức toàn cầu, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu vẫn duy trì niềm tin mạnh mẽ vào Việt Nam. Tuy nhiên, khảo sát cho thấy sự phân hóa rõ nét về khả năng chống chịu. Trong khi các tập đoàn lớn tận dụng được lợi thế quy mô để theo đuổi chiến lược dài hạn, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ phải đối mặt với áp lực lớn hơn từ biến động bên ngoài, buộc họ ưu tiên ổn định doanh thu và khả năng tồn tại trước mắt hơn là mở rộng đầu tư.”

Trong số các yếu tố gây căng thẳng toàn cầu, chính sách thuế quan Hoa Kỳ và các tranh chấp thương mại được nhắc đến nhiều nhất, với 46% doanh nghiệp xác định đây là rủi ro chính. Tác động rõ nét nhất thể hiện qua biến động nhu cầu và mức độ bất định về doanh thu (43%), tiếp theo là chi phí hoạt động gia tăng (16%), trực tiếp tạo áp lực lên biên lợi nhuận.

Để ứng phó, cộng đồng doanh nghiệp đã triển khai nhiều điều chỉnh chiến lược nhằm thích ứng với môi trường mới, từ tối ưu hóa chi phí, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, đến đa dạng hóa hoạt động và điều chỉnh kế hoạch đầu tư. Đáng chú ý, vẫn có một bộ phận doanh nghiệp cho biết chưa thực hiện thay đổi nào, cho thấy với họ, tác động từ căng thẳng toàn cầu vẫn nằm trong ngưỡng có thể kiểm soát.

Quan trọng hơn, bất chấp những áp lực này, hơn một nửa doanh nghiệp (56%) ghi nhận mức độ lạc quan ngày càng tăng đối với Việt Nam như một điểm đến để hoạt động hoặc đầu tư. Thực tế cho thấy, kinh tế Việt Nam đã thể hiện sức bật đáng kể trong năm 2025, với mức tăng trưởng GDP đạt 8,02%, qua đó tiếp tục củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.

Ở chiều ngược lại, các rào cản nội tại vẫn là vấn đề được doanh nghiệp quan tâm. Thủ tục hành chính phức tạp và khung quy định thiếu nhất quán tiếp tục được xem là những thách thức lớn đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, dữ liệu Quý IV/2025 cho thấy những tín hiệu cải thiện bước đầu, khi tỷ lệ doanh nghiệp lo ngại về gánh nặng hành chính đã giảm so với quý trước. Cụ thể, 53% doanh nghiệp xác định gánh nặng hành chính là mối quan ngại chính – mức vẫn còn cao nhưng đã giảm 12 điểm phần trăm so với Quý III.

Các cải cách thể chế và số hóa, bao gồm việc triển khai định danh điện tử, được nhìn nhận là đúng hướng, đã bắt đầu tạo ra tác động, song hiệu quả thực tiễn vẫn cần thêm thời gian để lan tỏa đồng đều hơn.

Về các động lực then chốt cho hiệu quả hoạt động trong tương lai, khảo sát cho thấy phát triển hạ tầng và đẩy mạnh đầu tư công được kỳ vọng sẽ là những động lực tăng trưởng quan trọng trong 12–18 tháng tới, đặc biệt đối với các lĩnh vực xây dựng, logistics, thương mại và tiêu dùng. Song song với đó, tốc độ phê duyệt và tính dự đoán của các quy trình hành chính tiếp tục được coi là yếu tố then chốt để hiện thực hóa tiềm năng tăng trưởng.

Bước sang năm 2026, các doanh nghiệp châu Âu xác định rõ những ưu tiên chiến lược, trong đó mở rộng hoạt động, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường ứng dụng công nghệ được xem là ba trụ cột quan trọng để duy trì đà tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn. Dù vẫn tồn tại những thách thức, BCI Quý IV/2025 cho thấy nền tảng tăng trưởng và môi trường đầu tư của Việt Nam đang tiếp tục củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, tạo tiền đề cho một giai đoạn phát triển ổn định và bền vững hơn trong những năm tới.