Bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế, Việt Nam tính chuyện trở lại thị trường trái phiếu quốc tế

Mở thêm kênh huy động vốn dài hạn

Theo Reuters, Bộ Tài chính đang cân nhắc phát hành trái phiếu chính phủ bằng USD, quy mô khoảng 1 tỷ USD. Nếu được triển khai, đây sẽ là lần đầu tiên Việt Nam huy động vốn qua kênh trái phiếu quốc tế sau hơn một thập kỷ. Trước đó, Việt Nam từng phát hành trái phiếu Chính phủ quốc tế vào các năm 2005, 2010 và 2014. Năm 2014, Việt Nam phát hành thành công 1 tỷ USD trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm với lãi suất coupon 4,8%.

Trên thị trường trong nước, hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ vẫn duy trì quy mô lớn. Từ đầu năm đến nay, Việt Nam đã phát hành hơn 9 tỷ USD trái phiếu Chính phủ quy đổi, với lãi suất bình quân đối với kỳ hạn 10 năm khoảng 4,2%. Mức phát hành này tương đương cùng kỳ năm trước, tuy nhiên chi phí huy động đã tăng đáng kể. Cùng kỳ năm 2025, lãi suất bình quân trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm chỉ khoảng 3,1%.

Các chuyên gia cho rằng, sự thay đổi về mặt chi phí vốn đặt ra bài toán cân bằng trong điều hành nguồn lực tài chính công. Việc huy động vốn bằng USD trên thị trường quốc tế có thể giúp Chính phủ đa dạng hóa nguồn tài trợ, giảm mức độ phụ thuộc vào hệ thống tài chính trong nước, đồng thời tạo thêm một kênh tham chiếu cho các doanh nghiệp, tổ chức tài chính Việt Nam tiếp cận thị trường vốn quốc tế. Tuy nhiên, phương án này cũng đi kèm những yếu tố cần cân nhắc như chi phí vốn quốc tế, biến động lãi suất toàn cầu và rủi ro tỷ giá.

Sau hơn 10 năm không phát hành trái phiếu quốc tế, Việt Nam đang xem xét quay trở lại thị trường vốn quốc tế với phương án phát hành trái phiếu Chính phủ bằng USD - Ảnh: ST

Theo chuyên gia, Việt Nam hiện vẫn có dư địa tài khóa nhất định. Nợ công của Việt Nam năm 2025 được ước tính khoảng 37% GDP, thấp hơn nhiều so với ngưỡng trần được Quốc hội cho phép. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, Chính phủ duy trì cách tiếp cận thận trọng đối với vay nợ nước ngoài, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các rủi ro đối với hệ thống tài chính.

Việc nghiên cứu quay trở lại thị trường trái phiếu quốc tế diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn, trong khi môi trường thương mại toàn cầu có nhiều biến động và xuất khẩu vẫn là một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Một trong những yếu tố thúc đẩy việc mở rộng các kênh huy động vốn dài hạn là áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng. Theo số liệu của NHNN, tính đến ngày 3/9/2026, tổng huy động vốn của hệ thống tổ chức tín dụng đạt 19,13 triệu tỷ đồng, trong khi dư nợ tín dụng đạt 20,45 triệu tỷ đồng.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank cho rằng việc Chính phủ nghiên cứu phát hành trái phiếu quốc tế có thể là một hướng đi nhằm bổ sung nguồn lực cho nền kinh tế. Với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ được lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.

Theo Chủ tịch Vietcombank, cùng với việc đa dạng hóa nguồn vốn Chính phủ, thị trường vốn trong nước, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, cần tiếp tục được phát triển. “Chúng tôi rất mong trong thời gian tới thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, sẽ được phát triển mạnh mẽ hơn. Hiện quy mô trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 10% GDP, thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia hay Trung Quốc”, ông Tùng chia sẻ. Ông cũng cho rằng ngành Ngân hàng có thể tham gia hỗ trợ thị trường trái phiếu doanh nghiệp thông qua các cơ chế liên quan đến tài sản bảo đảm.

“Rất nhiều trái phiếu doanh nghiệp phát hành hiện nay khiến nhà đầu tư chưa yên tâm về tài sản bảo đảm, ví dụ bất động sản hay tài sản hình thành từ vốn vay. Chỉ có các tổ chức tín dụng mới có thể nhận được các tài sản này. Nếu đồng bộ cả ngành ngân hàng và tài chính thì sẽ tạo động lực cho trái phiếu doanh nghiệp phát triển”, Chủ tịch Vietcombank nhấn mạnh.

Ngân hàng đẩy mạnh huy động vốn quốc tế

Không chỉ Chính phủ, nhiều ngân hàng thương mại Việt Nam cũng đang tích cực tiếp cận thị trường vốn quốc tế nhằm bổ sung nguồn vốn dài hạn.

Ngày 9/9, HDBank, công bố phương án chào bán trái phiếu ra thị trường quốc tế năm 2026 với tổng giá trị tối đa 500 triệu USD. Theo kế hoạch, HDBank dự kiến phát hành tối đa 2.500 trái phiếu, mệnh giá 200.000 USD/trái phiếu. Trái phiếu có kỳ hạn 3 năm, dự kiến thực hiện trong khoảng từ quý IV/2026 đến quý I/2027.

Lãi suất trái phiếu được xác định theo cơ chế cố định trong suốt kỳ hạn, trên cơ sở lãi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 3 năm cộng với biên độ tín dụng. Khoản vốn huy động dự kiến được bổ sung cho hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng.

Trước đó, VPBank đã phát hành thành công 300 triệu USD trái phiếu bền vững trên thị trường quốc tế, trở thành một trong những ngân hàng Việt Nam huy động nguồn vốn xanh quy mô lớn thông qua kênh này. Trái phiếu VPBank có kỳ hạn 5 năm, trong đó Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới đầu tư 200 triệu USD và Proparco - tổ chức tài chính phát triển của Pháp - đầu tư 100 triệu USD.

Nguồn vốn này được phân bổ cho các dự án xanh, xã hội và bền vững như năng lượng tái tạo, giao thông bền vững, nông nghiệp phát thải thấp, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo.

Ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc VPBank, đánh giá thương vụ phát hành trái phiếu quốc tế là bước tiến trong chiến lược phát triển bền vững của ngân hàng. “Khoản vốn huy động lần này là bước đi cụ thể của VPBank nhằm hỗ trợ mục tiêu Net Zero của Chính phủ, đồng thời thúc đẩy một Việt Nam phát triển bền vững và thịnh vượng”, ông Nguyễn Đức Vinh nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo một số ngân hàng thương mại, việc tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí hợp lý, kỳ hạn dài và ổn định có thể giúp các tổ chức tài chính giảm áp lực huy động vốn dài hạn trong nước. Bên cạnh đó, chi phí vốn quốc tế hiện đã giảm về mức phù hợp, tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tiếp cận.

Việc Chính phủ nghiên cứu phát hành trái phiếu quốc tế cùng với các thương vụ huy động vốn quốc tế của doanh nghiệp và ngân hàng cho thấy xu hướng mở rộng các kênh tiếp cận nguồn vốn toàn cầu, trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng và phát triển dài hạn.