Chính quyền địa phương 2 cấp: Bộ máy tinh gọn, phục vụ người dân thực chất hơn

Đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực

Ngày 7/5/2026, Thành ủy Đà Nẵng tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn. Hội nghị không chỉ nhìn lại chặng đường chuyển đổi đã qua mà còn mở ra những yêu cầu mới trong quá trình xây dựng nền hành chính văn minh, hiện đại, gần dân và phục vụ người dân hiệu quả hơn.

Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang phát biểu tại hội nghị

Phát biểu khai mạc, Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang nhấn mạnh, việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương lớn, mang tính chiến lược của Trung ương nhằm đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo Bí thư Thành ủy, việc hợp nhất Đà Nẵng và Quảng Nam, đồng thời triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025 không chỉ mở rộng không gian phát triển mà đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về tư duy quản lý, phương thức điều hành và tổ chức thực thi công vụ.

“Thành phố đang vận hành một mô hình quản trị mới, với không gian phát triển trải dài từ đô thị ven biển đến miền núi, biên giới, hải đảo; từ khu vực phát triển năng động đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Điều này đòi hỏi năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành rất cao của cả hệ thống chính trị, nhất là cấp cơ sở”, ông Lê Ngọc Quang nhấn mạnh.

Ngay từ đầu quá trình triển khai, Đà Nẵng xác định tinh thần “không chờ đợi, không trông chờ”, “làm đến đâu chắc đến đó”, tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ và bài bản. Theo thống kê, hơn 1.250 hội nghị quán triệt, tuyên truyền được tổ chức với trên 165.000 lượt cán bộ, đảng viên tham gia. Cùng đó, thành phố tăng cường kiểm tra, giám sát, trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho cơ sở với hơn 120 lượt kiểm tra, tiếp nhận và xử lý kịp thời trên 680 kiến nghị.

Sau một năm vận hành, mô hình chính quyền 2 cấp tại Đà Nẵng được đánh giá cơ bản hoạt động ổn định, thông suốt. Bộ máy hành chính từng bước được tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, đồng thời tăng tính chủ động cho cấp xã thông qua cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Đáng chú ý, chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện 98% cán bộ, công chức cấp xã có trình độ đại học trở lên; 87% có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên. Trong bối cảnh vừa sắp xếp tổ chức bộ máy, Đà Nẵng vẫn duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định, các lĩnh vực văn hóa - xã hội tiếp tục chuyển biến tích cực, quốc phòng - an ninh được giữ vững.

Sự chuyển biết rõ nét

Một trong những dấu ấn rõ nét của mô hình chính quyền 2 cấp chính là sự chuyển biến trong cải cách thủ tục hành chính và hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã.

Tại xã Phú Ninh, ông Nguyễn Hữu Bình, Chủ tịch UBND xã cho biết, các chỉ số cải cách hành chính đều đạt kết quả rất cao. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết trước và đúng hạn đạt 99,95%; tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến 99,42%; thanh toán trực tuyến 100%.

“Những con số này cho thấy quyết tâm của địa phương trong việc đưa cải cách hành chính đi vào thực chất, tạo dựng niềm tin đối với nhân dân”, ông Bình chia sẻ.

Trong khi đó, phường Cẩm Lệ là một trong 12 địa phương được UBND thành phố xếp loại xuất sắc về cải cách hành chính. Theo bà Nguyễn Thị Hiền, Phó Chủ tịch UBND phường Cẩm Lệ cho hay, từ ngày 1/7/2025 đến nay, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính giải quyết đúng và trước hạn của địa phương đạt 99,99%; mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt tối đa theo Bộ chỉ số trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Để đạt được kết quả này, phường Cẩm Lệ tập trung đào tạo, tập huấn đội ngũ cán bộ, đồng thời bố trí lực lượng hỗ trợ thường xuyên tại Trung tâm Phục vụ hành chính công...

Tinh thần “hành chính phục vụ” được thể hiện rõ tại phường An Khê. Theo ông Trương Thanh Toàn, Phó Chủ tịch UBND phường An Khê thông tin, địa phương triển khai hệ thống lấy số thứ tự bằng mã QR Code, giúp người dân chủ động theo dõi lượt phục vụ ngay trên điện thoại, giảm thời gian chờ đợi và hạn chế tình trạng tập trung đông người.

Sau một năm vận hành, mô hình chính quyền 2 cấp tại Đà Nẵng được đánh giá cơ bản hoạt động ổn định, thông suốt, nâng cao chất lượng phục vụ người dân...

Đặc biệt, trong năm 2026, phường An Khê triển khai mô hình “Thẻ ưu tiên khi thực hiện thủ tục hành chính” dành cho người cao tuổi, thương binh, phụ nữ mang thai, người khuyết tật.

“Áp dụng cơ chế ưu tiên bằng thẻ nhận diện chính thức giúp người dân cảm thấy được tôn trọng, quan tâm hơn, đồng thời thể hiện hình ảnh chính quyền thân thiện, nhân văn”, ông Toàn nói.

Qua khảo sát thực tế tại 14 xã, phường, Ban Pháp chế HĐND thành phố đánh giá việc thành lập và vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã cơ bản đáp ứng yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Các địa phương chủ động xây dựng nhiều tiện ích miễn phí, bố trí cán bộ hỗ trợ công dân và từng bước nâng cao chất lượng phục vụ.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn còn nhiều khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ. Theo Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang, áp lực công việc tại cấp xã tăng lên đáng kể sau khi phân cấp; tình trạng vừa thừa, vừa thiếu cán bộ cục bộ vẫn xảy ra ở một số nơi. Một số địa phương còn thiếu cán bộ chuyên môn sâu, trong khi hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ.

Đáng chú ý, lãnh đạo Thành ủy thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn một bộ phận cán bộ lúng túng trước phương thức quản lý mới, xuất hiện tâm lý làm việc cầm chừng, né tránh trách nhiệm.

“Những hạn chế này nếu không được khắc phục kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian tới”, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh.

Tại hội nghị, lãnh đạo thành phố đề nghị các địa phương tiếp tục nghiên cứu những giải pháp căn cơ nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, hoàn thiện vị trí việc làm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý nhà nước.

Một năm chưa phải quãng thời gian dài đối với một mô hình quản trị mới, nhất là trong bối cảnh Đà Nẵng vừa mở rộng không gian phát triển vừa tái cấu trúc bộ máy hành chính. Dẫu còn những khó khăn phía trước, nhưng những chuyển biến bước đầu cho thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang dần tạo ra nền hành chính tinh gọn hơn, gần dân hơn và phục vụ người dân ngày càng thực chất hơn.