Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Pháp luật phải tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, mở đường phát triển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (Ảnh: VPQH)

Khối lượng lớn nhưng không vì tiến độ mà hạ thấp chất lượng

Phát biểu khai mạc Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết: Quốc hội vừa kết thúc Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, thông qua 15 luật, 6 nghị quyết có tính chất quy phạm pháp luật và 7 nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội. Kỳ họp đã thành công tốt đẹp; Đảng ủy Quốc hội và Đảng ủy Chính phủ sẽ trao đổi, rút kinh nghiệm để chuẩn bị cho Kỳ họp thứ hai.

Phiên họp thứ 6 là phiên họp thường lệ tháng 9/2026, dự kiến diễn ra khoảng 5 ngày rưỡi nhưng được chia thành nhiều khoảng thời gian do các đồng chí lãnh đạo có chương trình công tác nước ngoài, đồng thời nhiều thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tham gia lớp học nghị quyết do Bộ Chính trị, Ban Bí thư chủ trì.

Trước yêu cầu phải hoàn thành công việc trong tháng 9, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tranh thủ tối đa thời gian, nếu làm trong ngày không đủ thì làm ngoài giờ, thứ Bảy, Chủ nhật, thậm chí làm đêm để giải quyết công việc.

Ghi nhận tinh thần chủ động, trách nhiệm và nỗ lực của các cơ quan, Chủ tịch Quốc hội cho biết ngay sau kỳ họp, các cơ quan vừa phải khẩn trương hoàn thiện các luật, nghị quyết để công bố đúng thời hạn, vừa chuẩn bị khối lượng lớn hồ sơ cho phiên họp này. Nhiều cơ quan, đơn vị đã làm việc cả trong những ngày lễ. Đây là tinh thần cần tiếp tục phát huy trong giai đoạn cao điểm trước Kỳ họp thứ hai.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Phiên họp tháng 9 dự kiến xem xét, thông qua khoảng 40 nội dung, là phiên họp cao điểm về lập pháp, đồng thời là bước chuẩn bị trực tiếp rất quan trọng cho Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Từ khối lượng công việc rất lớn này, Chủ tịch Quốc hội đặt ra ba yêu cầu lớn, trước hết là phải đưa chất lượng, tính khả thi và yêu cầu phát triển lên hàng đầu trong công tác lập pháp.

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ cho ý kiến 31/41 dự án luật, nghị quyết, dự kiến trình tại Kỳ họp thứ hai. Trước đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến 2/41 dự án luật tại phiên họp tháng 7 và 8/41 dự án tại phiên họp tháng 8. Nhiều dự án có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động lớn đến hoạt động của bộ máy nhà nước, người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.

“Khối lượng rất lớn, thời gian rất gấp nhưng không vì tiến độ mà hạ thấp chất lượng”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Theo đó, các cơ quan trình phải chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng, bảo đảm vững chắc về chính trị, pháp lý, khoa học và thực tiễn. Chính sách phải rõ ràng, khả thi, giải quyết được những vấn đề đặt ra từ thực tiễn; kiên quyết khắc phục tư duy cục bộ, lợi ích ngành, lĩnh vực; không tạo thêm thủ tục, chi phí và không đẩy khó khăn về phía người dân, doanh nghiệp.

Đối với các cơ quan thẩm tra, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phát huy cao nhất tính độc lập, chủ động, phản biện và trách nhiệm; không chỉ phát hiện, nêu vấn đề mà phải đề xuất được phương án xử lý.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần tập trung thảo luận những vấn đề lớn, những nội dung còn ý kiến khác nhau và những điểm có khả năng tạo ra chuyển biến thực chất.

Tinh thần được Chủ tịch Quốc hội đặt ra rất rõ: pháp luật phải rõ hơn, đồng bộ hơn, dễ thực hiện hơn; phải tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và mở đường cho phát triển.

Siết kỷ luật lập pháp, không để đăng ký rồi xin lùi, xin rút

Yêu cầu lớn thứ hai được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là phải siết chặt kỷ luật lập pháp và kỷ luật chuẩn bị kỳ họp.

Đối với chương trình lập pháp năm 2027, Chủ tịch Quốc hội đề nghị lựa chọn có trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên những vấn đề thực sự cần thiết, những điểm nghẽn thể chế và những lĩnh vực mới cần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm thúc đẩy phát triển.

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh việc đăng ký dự án vào chương trình phải được nhìn nhận như một cam kết về trách nhiệm. Cơ quan nào đề xuất dự án và xác định thời điểm trình thì phải chủ động chuẩn bị, bảo đảm cả tiến độ lẫn chất lượng.

Tình trạng đăng ký nhiều nhưng sau đó xin lùi, xin rút phải được khắc phục vì không chỉ ảnh hưởng đến từng dự án mà còn gây khó khăn cho việc bố trí chương trình chung. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ kiểm điểm nghiêm túc các bộ, ngành đã đăng ký nhưng sau đó xin lùi, xin rút.

Theo Chủ tịch Quốc hội, những vấn đề đã được đưa vào để xem xét, thông qua, có sự định hướng của cơ quan có thẩm quyền thì phải quyết liệt, quyết tâm thực hiện, qua đó tháo gỡ khó khăn, ách tắc, bảo đảm đất nước phát triển trong điều kiện mới và hướng tới tăng trưởng hai con số.

Yêu cầu về kỷ luật càng trở nên cấp thiết khi Kỳ họp thứ hai dự kiến xem xét gần 60 nội dung, trong đó có nhiều vấn đề rất quan trọng.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu công tác chuẩn bị phải được tiến hành “từ sớm, từ xa”, phối hợp ngay từ đầu và chỉ đưa vào chương trình những nội dung thực sự đủ điều kiện. Không để xảy ra tình trạng hồ sơ gửi chậm, tài liệu muộn hay bổ sung nội dung sát kỳ họp hoặc ngay trong kỳ họp.

Nhắc lại tình trạng này đã xảy ra tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, nhất là những ngày cuối, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ nghiêm túc rút kinh nghiệm. Mọi công việc phải được chuẩn bị, dự báo từ sớm, từ xa đến gần. Nếu một nội dung được đưa vào nhưng chuẩn bị không kỹ, đại biểu sẽ không có đủ thời gian thảo luận tại tổ và hội trường.

Quốc hội quyết định những vấn đề hệ trọng, có tác động lâu dài, vì vậy đại biểu phải được bảo đảm đủ thời gian, đủ thông tin và đủ cơ sở để xem xét, quyết định với chất lượng cao.

“Đúng từ đầu, kỹ từ sớm, rõ trách nhiệm, theo đến cùng”

Yêu cầu thứ ba được Chủ tịch Quốc hội đặt ra là khối lượng công việc càng lớn thì càng phải đổi mới mạnh mẽ phương thức làm việc và đề cao trách nhiệm đến cùng.

Theo đó, việc tổng kết Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất phải thực chất, nhằm nhận diện những cách làm tốt để tiếp tục phát huy, chuẩn hóa; đồng thời chỉ rõ những hạn chế, nguyên nhân và giải pháp khắc phục.

“Phải nói thẳng, nói thật để chúng ta rút kinh nghiệm cho những kỳ họp sau được tốt hơn”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu và nhấn mạnh tổng kết là để làm tốt hơn, không phải chỉ để khép lại một kỳ họp.

Trong tháng 9, bên cạnh phiên họp này còn có nhiều hoạt động quan trọng của Quốc hội và các cơ quan. Vì vậy, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan phải chủ động hơn, phối hợp chặt chẽ hơn, xử lý công việc quyết liệt hơn. Công việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó phải giải quyết và chịu trách nhiệm.

Đối với toàn bộ Phiên họp thứ 6, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quán triệt một tinh thần xuyên suốt, nhất quán: khối lượng lớn nhưng chất lượng không được giảm; thời gian gấp nhưng kỷ luật không được buông lỏng; phân công rõ thì trách nhiệm phải đến cùng.

Mỗi nội dung trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải được chuẩn bị với yêu cầu “đúng từ đầu, kỹ từ sớm, rõ trách nhiệm, theo đến cùng”.

Với tinh thần kỷ cương, trách nhiệm, chất lượng và hiệu quả, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tuyên bố khai mạc Phiên họp thứ 6 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tháng 9/2026.