Ngày chuyển đổi số ngành Ngân hàng 2026

Chuyển đổi số và bước chuyển trong tư duy của ngành Ngân hàng

Nguyễn Vũ - 08:00 | 05/09/2026

Khi mở tài khoản trực tuyến, thanh toán bằng mã QR hay xác thực sinh trắc học đã trở thành những tiện ích quen thuộc, khác biệt giữa các ngân hàng cũng dần thu hẹp. Một tính năng mới hay thêm một quy trình được số hóa không còn dễ tạo dấu ấn như trước. Điều các ngân hàng phải cạnh tranh nhiều hơn giờ đây là chất lượng dịch vụ, tốc độ xử lý và khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng. Vì vậy, trọng tâm của chuyển đổi số cũng không còn chỉ là mở rộng ứng dụng số, mà chuyển sang khai thác hiệu quả những nền tảng đã được xây dựng để nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả hoạt động.

Xây dựng NHNN hiện đại, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số Từ 5 năm bứt phá đến kỷ nguyên ngân hàng thông minh: Chuyển đổi số để phục vụ người dân tốt hơn

Chuyển đổi số đi vào chiều sâu

Trong sự chuyển dịch đó, dữ liệu cũng được nhìn nhận theo một cách khác. Nếu trước đây dữ liệu chủ yếu phục vụ lưu trữ và quản lý thông tin, thì nay trở thành cơ sở để các ngân hàng hiểu rõ hơn nhu cầu của khách hàng, đánh giá rủi ro, cá thể hóa sản phẩm, tự động hóa quy trình và hỗ trợ ra quyết định. Cùng với dữ liệu, AI cũng được ứng dụng ngày càng sâu trong nhiều hoạt động nghiệp vụ, từ chăm sóc khách hàng, phân tích tín dụng đến quản trị rủi ro và phát triển sản phẩm. Khi khoảng cách về công nghệ ngày càng thu hẹp, lợi thế cạnh tranh không còn được quyết định chủ yếu bởi công nghệ, mà bởi khả năng khai thác dữ liệu, ứng dụng AI và nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả vận hành cũng như chất lượng phục vụ khách hàng.

Theo TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, chuyển đổi số của ngành Ngân hàng không còn dừng ở số hóa dịch vụ hay thanh toán điện tử mà đang mở rộng sang đổi mới mô hình quản trị, vận hành và tương tác với khách hàng. Trong bối cảnh đó, trải nghiệm khách hàng, khả năng cá thể hóa sản phẩm, dịch vụ và năng lực khai thác dữ liệu sẽ trở thành những yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh của mỗi TCTD.

Ở góc độ thực tiễn, ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank cũng cho rằng, các ngân hàng hiện phải cạnh tranh không chỉ với nhau mà còn với các công ty fintech và các nền tảng công nghệ có tốc độ đổi mới rất nhanh. Khi khác biệt về tính năng sản phẩm ngày càng thu hẹp, lợi thế sẽ thuộc về những tổ chức có khả năng chuyển hóa dữ liệu thành quyết định kinh doanh, ứng dụng AI vào các hoạt động cốt lõi và liên tục đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng.

Kiến tạo ngân hàng thông minh

Những thay đổi trên cho thấy sau giai đoạn tập trung xây dựng hạ tầng và mở rộng các dịch vụ trên môi trường số, chuyển đổi số của ngành Ngân hàng đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Trọng tâm không còn là số hóa thêm bao nhiêu quy trình hay phát triển thêm bao nhiêu ứng dụng, mà chuyển sang khai thác hiệu quả dữ liệu, đẩy mạnh ứng dụng AI và đổi mới quản trị để nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống. Sự chuyển dịch đó cũng được cụ thể hóa trong Quyết định số 3579/QĐ-NHNN của Thống đốc NHNN phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030, với định hướng phát triển từ ngân hàng số lên mô hình ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI.

Điểm nhấn của Chiến lược là xác định dữ liệu trở thành nguồn lực chiến lược của ngành Ngân hàng. Dữ liệu không còn chỉ phục vụ lưu trữ thông tin hay đáp ứng yêu cầu quản lý, mà được khai thác để phục vụ điều hành, quản trị, phát triển sản phẩm và kiểm soát rủi ro. Giá trị của dữ liệu không được quyết định bởi quy mô hay số lượng thông tin, mà ở mức độ chuẩn hóa, khả năng kết nối và hiệu quả khai thác. Đây cũng là định hướng được Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng nhiều lần nhấn mạnh khi yêu cầu xây dựng dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối hiệu quả, AI cũng có điều kiện tham gia sâu hơn vào hoạt động ngân hàng. AI không còn chỉ hỗ trợ chatbot hay tự động hóa một số quy trình đơn lẻ, mà đang được ứng dụng trong phân tích tín dụng, quản trị rủi ro, phát hiện gian lận, phát triển sản phẩm và hỗ trợ ra quyết định. Điều này cũng phản ánh sự dịch chuyển của chuyển đổi số từ số hóa giao dịch sang nâng cao chất lượng vận hành và năng lực quản trị.

Theo ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank, ngành Ngân hàng đang bước từ giai đoạn số hóa cơ bản sang số hóa thông minh. Khi khác biệt về tính năng và dịch vụ số ngày càng thu hẹp, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về những tổ chức có khả năng khai thác dữ liệu, ứng dụng AI vào các hoạt động cốt lõi và đổi mới quản trị để nâng cao hiệu quả vận hành cũng như chất lượng phục vụ khách hàng.

Đồng quan điểm, bà Nguyễn Ngọc Lan Anh, Giám đốc khối Công nghệ và Nghiệp vụ, Standard Chartered Việt Nam" cho rằng, AI sẽ tiếp tục làm thay đổi cách các ngân hàng vận hành và phục vụ khách hàng. Tuy nhiên, để AI phát huy hiệu quả, điều kiện tiên quyết không chỉ là đầu tư công nghệ mà còn là xây dựng nền tảng dữ liệu chất lượng, tăng cường năng lực quản trị và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới.

Chiều sâu của chuyển đổi số vì thế không còn được phản ánh chủ yếu qua số lượng dịch vụ số hay tỷ lệ giao dịch trên kênh số, mà ở năng lực khai thác dữ liệu, khả năng đưa AI vào các hoạt động cốt lõi và sự cải thiện về năng lực quản trị. Đây cũng là những yếu tố quyết định giá trị công nghệ mang lại cho hoạt động ngân hàng.

Đi cùng với việc mở rộng ứng dụng AI là những yêu cầu cao hơn về quản trị. Dữ liệu thiếu đồng bộ, quy trình chưa hoàn thiện hay năng lực quản trị chưa theo kịp đều có thể làm giảm hiệu quả của công nghệ. Vì vậy, cùng với việc thúc đẩy ứng dụng AI, Chiến lược cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực quản trị dữ liệu, quản trị AI, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm an ninh mạng, kiểm soát rủi ro công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Đổi mới sáng tạo được khuyến khích nhưng phải đi cùng an toàn, minh bạch và trách nhiệm.

Chuyển hóa nền tảng thành động lực phát triển

Những thay đổi về dữ liệu, AI và quản trị chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể đối với người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế. Đây cũng là mục tiêu xuyên suốt của Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030: lấy hiệu quả phục vụ làm trọng tâm của chuyển đổi số, thay vì chỉ dừng ở những thay đổi về công nghệ hay quy trình.

Quan điểm này nhiều lần được Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn nhấn mạnh tại các cuộc họp về chuyển đổi số. Theo Thống đốc, chuyển đổi số phải góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng, qua đó phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Muốn đạt được mục tiêu này, toàn Ngành tiếp tục kiên định định hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, coi dữ liệu là nền tảng và công nghệ là động lực của quá trình phát triển.

Ở tầm vĩ mô, việc khai thác hiệu quả dữ liệu, số hóa quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính không chỉ giúp hệ thống ngân hàng vận hành hiệu quả hơn mà còn góp phần cải thiện khả năng phân bổ nguồn lực của nền kinh tế. Nhu cầu về vốn, thanh toán và các dịch vụ tài chính được đáp ứng nhanh hơn, thuận tiện hơn, qua đó tạo điều kiện cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và hỗ trợ tăng trưởng.

Đối với doanh nghiệp, chuyển đổi số đang làm thay đổi cách tiếp cận các dịch vụ ngân hàng. Quy trình được đơn giản hóa, thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn, dữ liệu được kết nối hiệu quả hơn, giúp các TCTD thiết kế những giải pháp tài chính phù hợp với nhu cầu của từng khách hàng. Nhờ đó, doanh nghiệp không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí giao dịch mà còn nâng cao khả năng thích ứng và mở rộng hoạt động trong môi trường kinh doanh số.

Còn với người dân, chuyển đổi số không chỉ mang lại sự thuận tiện trong giao dịch mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận các dịch vụ tài chính an toàn, hiện đại và bình đẳng, dù ở thành thị hay nông thôn, vùng sâu hay vùng xa. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thúc đẩy tài chính toàn diện và nâng cao chất lượng trải nghiệm của khách hàng.

Đổi mới càng mạnh mẽ, yêu cầu bảo đảm an toàn càng trở nên cấp thiết. Trong môi trường số, niềm tin của người dân và doanh nghiệp không chỉ được tạo dựng từ những tiện ích mới mà còn từ khả năng bảo vệ dữ liệu, kiểm soát rủi ro và bảo đảm hệ thống vận hành ổn định. Vì vậy, đổi mới sáng tạo luôn phải đi cùng với minh bạch, an toàn và trách nhiệm.

Quyết định số 3579/QĐ-NHNN mở ra giai đoạn phát triển mới của chuyển đổi số ngành Ngân hàng. Thành công của giai đoạn này không nằm ở việc bổ sung thêm bao nhiêu công nghệ hay ứng dụng số, mà ở khả năng chuyển hóa dữ liệu, AI và đổi mới quản trị thành những giá trị thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.

Nguyễn Vũ

Tin khác

Chuyển đổi số bắt đầu từ những giao dịch nhỏ

Giữa những buôn làng Tây Nguyên hôm nay, chuyển đổi số đang lặng lẽ đi vào đời sống theo những cách rất đỗi gần gũi. Từ phiên chợ quê, cửa hàng vật tư nông nghiệp đến những giao dịch của người dân, chiếc điện thoại thông minh và mã QR đang dần thay đổi thói quen thanh toán, mở rộng cánh cửa tiếp cận dịch vụ tài chính hiện đại.

Chuyển đổi số và hành trình chạm tới cảm xúc

“Tận dụng có hiệu quả các cơ hội do cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đem lại để thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với thực hiện các đột phá chiến lược và hiện đại hoá đất nước; phát triển mạnh mẽ kinh tế số; nâng cao chất lượng cuộc sống, phúc lợi của người dân…”.

Từ phòng vệ đến phòng ngừa lừa đảo số

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết, cùng với quá trình chuyển đổi số, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và phòng chống lừa đảo trực tuyến đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành Ngân hàng. Trước thực trạng các hình thức tấn công mạng, giả mạo danh tính, sử dụng AI, Deepfake, tài khoản không chính chủ hay các cuộc tấn công chuỗi cung ứng đang diễn biến ngày càng phức tạp, an toàn số không chỉ là yêu cầu về công nghệ, mà còn là điều kiện tiên quyết để phát triển ngân hàng số bền vững và củng cố niềm tin của người dân đối với các dịch vụ tài chính số. Theo đó, các TCTD phải chuyển mạnh từ phòng ngự bị động sang phòng thủ chủ động, hình thành năng lực phát hiện sớm, cảnh báo sớm, xử lý nhanh và phục hồi nhanh sau sự cố.

Xây dựng nguồn nhân lực tinh thông nghiệp vụ, làm chủ công nghệ

Cùng với những thành tựu vượt bậc về số hóa dịch vụ, ngành Ngân hàng cũng đang chứng kiến một cuộc “tái cấu trúc” về nhân sự chưa từng có. Để duy trì vị thế tiên phong và hướng tới phát triển bền vững, việc tái cấu trúc, đào tạo và phát triển một thế hệ nhân sự ngân hàng mới - những người vừa tinh thông nghiệp vụ vừa làm chủ công nghệ đã trở thành nhiệm vụ mang tính sống còn.

Khi doanh nghiệp trở thành trung tâm của chuyển đổi số ngân hàng

Chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng đang bước sang một giai đoạn mới. Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các chương trình hành động của Chính phủ, NHNN xác định chuyển đổi số không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng, mà còn góp phần hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo định hướng đó, nếu như trước đây các ngân hàng chủ yếu cạnh tranh bằng tốc độ số hóa giao dịch, mở rộng kênh ngân hàng số và gia tăng trải nghiệm trên ứng dụng, thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang xây dựng các nền tảng tài chính có khả năng gắn với hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngân hàng có mặt ở mọi “điểm chạm” của nền kinh tế

Không còn chỉ hiện diện khi người dân gửi tiết kiệm, doanh nghiệp vay vốn hay thực hiện một giao dịch chuyển tiền, ngân hàng đang xuất hiện ở ngày càng nhiều “điểm chạm” của nền kinh tế số. Từ vai trò trung gian tài chính, ngân hàng đang trở thành người kiến tạo hệ sinh thái số, kết nối dòng tiền, dữ liệu và dịch vụ, góp phần thúc đẩy kinh tế số, xã hội số.

Làm chủ dữ liệu - lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định

Dữ liệu đang dần thay đổi cách các ngân hàng vận hành, ra quyết định và phục vụ khách hàng. Theo ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank (ảnh trên), trong kỷ nguyên AI, làm chủ dữ liệu không chỉ là yêu cầu của chuyển đổi số mà còn là lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định đối với ngân hàng số.

Ngành Ngân hàng với cơ hội mới từ kỷ nguyên AI

Chuyển đổi số đã đưa ngân hàng từ quầy giao dịch lên môi trường số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra bước chuyển sâu hơn: từ số hóa giao dịch sang thông minh hóa vận hành, quản trị và dịch vụ. Trong kỷ nguyên dữ liệu và AI, cơ hội nằm ở việc phục vụ khách hàng nhanh hơn, khả năng hiểu khách hàng tốt hơn, ra quyết định chính xác và quản trị rủi ro chủ động hơn.

Bình dân học vụ số và hành trình thắp sáng tri thức số

"Bình dân học vụ số phải trở thành phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng". Tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm đã được ngành Ngân hàng triển khai sâu rộng không chỉ trong toàn Ngành, mà còn lan tỏa đến mọi miền đất nước thông qua việc lồng ghép các kiến thức số trong từng sản phẩm tiện ích số đến với người dân, để không ai bị bỏ lại phía sau trong dòng chảy chuyển đổi số.

Gieo mầm kinh tế số giữa đại ngàn

Giữa những buôn làng Tây Nguyên hôm nay, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ. Từ những phiên livestream bán hàng trực tuyến ở cửa hàng vật tư nông nghiệp đến các rẫy cà phê, hồ tiêu, dòng chảy số đang lặng lẽ len vào từng giao dịch thường nhật.