Chuyển đổi số và hành trình chạm tới cảm xúc

Tinh thần của Nghị quyết số 52/NQ-TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị và “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” của Chính phủ gần 7 năm qua đã được chuyển hóa vào trong từng chính sách và hành động của toàn hệ thống ngân hàng. Với việc lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, hành trình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của ngành Ngân hàng những năm qua gắn với từng nhu cầu thiết yếu của đời sống, mở ra cơ hội bứt phá trong kỷ nguyên xây dựng một Việt Nam hùng cường vì hạnh phúc nhân dân.

Một chạm rung động… triệu con tim

Gia đình chị Bùi Lệ Quyên, dân tộc Mường, ở thôn Thung Nai, xã miền núi biên giới Bờ Y (Quảng Ngãi) giáp Lào, Campuchia vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội (CSXH) theo chương trình giải quyết việc làm. Trước đây, cứ đến kỳ trả lãi, chị Quyên phải chờ gặp tổ trưởng tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) hoặc xuống điểm giao dịch xã để thực hiện. Song từ năm 2025, sau khi cài đặt ứng dụng VBSP SmartBanking, chỉ với vài thao tác trên điện thoại, chị Quyên có thể nộp lãi, kiểm tra dư nợ, theo dõi tiền gửi tiết kiệm ở mọi nơi, mọi lúc. Chuyển đổi số còn giúp những người trực tiếp quản lý nguồn vốn giảm đáng kể khối lượng công việc. Tổ trưởng Tổ TK&VV thôn Thung Nai, xã Bờ Y Nguyễn Thị Hiền, hiện quản lý 57 thành viên với tổng dư nợ hơn 4,1 tỷ đồng cho biết, nếu như trước đây mọi thông tin đều phải ghi chép, tính toán thủ công trong sổ thì nay với ứng dụng quản lý tín dụng chính sách trên điện thoại, toàn bộ dữ liệu về dư nợ, tiền lãi, tiền gửi của từng thành viên đều được cập nhật đầy đủ và có thể bất cứ lúc nào tra cứu, đối chiếu. Việc thu lãi hay quản lý hồ sơ đều nhanh và chính xác hơn trước rất nhiều.

Không chỉ là sản phẩm hữu ích cho 6,4 triệu hộ nghèo và đối tượng chính sách đang hiện hữu của NHCSXH, VBSP SmartBanking còn mở cánh cửa tiếp cận dịch vụ ngân hàng cho cộng đồng. Đặc biệt với sản phẩm huy động tiết kiệm online, mỗi cái “chạm” gửi tiền trên VBSP SmartBanking cho số dư nguồn vốn tăng trưởng đồng nghĩa một tương lai sẽ mở ra để thay đổi cuộc đời của một gia đình người nghèo và đối tượng chính sách.

Như lãnh đạo một TCTD từng nói, các dịch vụ ngân hàng hỗ trợ con người trong suốt cuộc đời. Từ việc chào đời thông qua các dịch vụ y tế, đặc biệt thông qua các gói sản phẩm của ngân hàng, được lớn lên nhờ thành quả lao động của cha mẹ từ nguồn vốn ngân hàng, rồi đi học, ra trường khởi nghiệp, đầu tư dựng vợ, gả chồng, mua nhà, mua xe, cải thiện điều kiện sống, thậm chí đến bảo hiểm nhân thọ, dự phòng rủi ro cũng có bóng dáng các ngân hàng. Những trợ lực của ngân hàng âm thầm nhưng đủ biến những ước mơ, khát vọng trở thành hiện thực, góp phần làm dày thêm hạnh phúc của mỗi con người.

Chuyển đổi số ngành Ngân hàng mang lại dịch vụ ngân hàng thuận tiện, thông minh. Ảnh:HG

Chạm tới những khát vọng

“Một chạm” tưởng nhẹ nhưng đủ sức thúc đẩy các hạt nhân tăng trưởng. Như để hiện thực hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW khơi thông nguồn lực cho kinh tế tư nhân Việt Nam, bên cạnh các chính sách, gói tín dụng dịch vụ ưu đãi dành cho khu vực này, các TCTD đồng thời đặt ra yêu cầu phải đổi mới cách thức cấp tín dụng để doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn nhanh hơn, thuận tiện hơn và phù hợp hơn với nền kinh tế số. Đặc biệt MB lựa chọn một hướng tiếp cận mới: lấy dữ liệu số thay thế tài sản bảo đảm. Trên cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử và dữ liệu tài chính của doanh nghiệp, MB xây dựng mô hình chấm điểm tín dụng tự động, cho phép cấp hạn mức thấu chi tín chấp lên tới 3 tỷ đồng, hoàn toàn trực tuyến. Toàn bộ quy trình được vận hành trên nền tảng công nghệ mở, ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để tự động hóa phê duyệt tín dụng và giám sát rủi ro, chuyển từ thẩm định con người sang thẩm định bằng dữ liệu. Thời gian xử lý hồ sơ giảm từ 10 ngày xuống còn 2 ngày, nguồn lực vận hành giảm 70%.

Ngay cả những bài toán của nền kinh tế dù nhỏ, song cũng luôn được các ngân hàng chú trọng đồng hành cùng người dân và Chính phủ. Như để giúp hộ kinh doanh quản lý bán hàng và kê khai thuế toàn diện đồng thời gia tăng khả năng tiếp cận tín dụng, chuỗi cung ứng, và các cơ hội kinh doanh chính quy, TienPhong Bank đã cho ra mắt T-Shop - ứng dụng giúp hộ kinh doanh bán hàng, quản lý cửa hàng, theo dõi doanh thu, xuất hóa đơn điện tử và kê khai thuế ngay trên điện thoại - giúp vận hành minh bạch hơn và đáp ứng dễ dàng các quy định thuế mới. Đặc biệt, dựa trên chính hoạt động bán hàng, Techcombank có thể cấp vốn nhanh, hạn mức lên tới 500 triệu đồng. Tất cả vận hành trên nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo của Techcombank, để mỗi cửa hàng nhỏ đều có thể lớn lên minh bạch và bền vững.

Báo cáo của NHNN cho thấy, tốc độ tăng trưởng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt liên tục duy trì ở mức cao; tính riêng 6 tháng đầu năm 2026, khối lượng giao dịch đã tăng hơn 34% so với cùng kỳ năm trước, đưa tổng giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp hơn 28 lần quy mô GDP của đất nước.

Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành Ngân hàng với nhiều phương thức thanh toán hiện đại, tiện lợi được kết nối liên thông, tích hợp liền mạch, xuyên suốt với các ngành, lĩnh vực khác. Nhiều sản phẩm, dịch vụ ngân hàng thân thiện giàu tiện ích, đem lại giá trị thiết thực đáp ứng tốt nhu cầu đa dạng của khách hàng. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa 100%. Nhiều TCTD tại Việt Nam có tỷ lệ trên 95% giao dịch thực hiện qua kênh số. Đến nay, có hơn 89% người dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên sở hữu tài khoản thanh toán. Cả ngành Ngân hàng đã có hơn 167,8 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân; hơn 2,78 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân (CCCD) gắn chíp hoặc ứng dụng VNeID. Việc kết nối, khai thác dữ liệu quy mô lớn này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn loại bỏ các tài khoản rác, ngăn chặn hiệu quả hành vi mạo danh và gian lận tài chính.

Công tác cải cách hành chính (CCHC) gắn liền với số hóa toàn trình tại NHNN cũng được đẩy mạnh để tiết giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Tính đến ngày 24/7/2026, NHNN có tổng số 271 TTHC, trong đó có: 43 TTHC là dịch vụ công trực tuyến toàn trình (đảm bảo 100% TTHC đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến); 21 TTHC có thành phần hồ sơ thay thế bằng dữ liệu. Quý II/2026, số hồ sơ tiếp nhận trực tuyến, chiếm tỷ lệ trên 87%. Những kết quả này không chỉ góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và các TCTD trong thực hiện TTHC, mà còn nâng cao tính công khai, minh bạch và khả năng theo dõi, giám sát quá trình giải quyết hồ sơ.

Bước tiếp trên chặng đường mới “Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030” (Quyết định số 3579/QĐ-NHNN ngày 03/11/2025) đặt tầm nhìn: Ngành Ngân hàng Việt Nam đến năm 2030 tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia, phù hợp với định hướng, tầm nhìn của Đảng và Nhà nước về Chính phủ số, xây dựng thành công NHNN số; lấy khách hàng làm trung tâm trong hệ sinh thái tài chính số thông minh, phát triển ngân hàng số toàn diện, an toàn trên nền tảng công nghệ tiên tiến; nâng cao hiệu quả quản lý và năng lực cạnh tranh; số hoá toàn diện và tự động hoá tối đa các hoạt động nghiệp vụ, khai thác hiệu quả thành tựu Cách mạng công nghiệp 4.0 và đổi mới sáng tạo; thúc đẩy ngành Ngân hàng phát triển nhanh, bền vững trên cơ sở quản trị, điều hành và kinh doanh dựa vào dữ liệu số đồng bộ, mở, minh bạch; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng gắn với nguồn nhân lực số chất lượng cao”.

Những tiêu chí cụ thể cũng đã được đặt ra như: Phấn đấu 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc các tổ chức được phép khác; Đến năm 2030, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP; Ít nhất 80% số lượng giao dịch của khách hàng được thực hiện thông qua các kênh số…

Trên hành trình ấy, NHNN tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, thúc đẩy, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn Ngành hướng tới mục tiêu cuối cùng của quá trình chuyển đổi số ngành Ngân hàng là mang lại dịch vụ ngân hàng thuận tiện, thông minh, giao diện thân thiện, truy cập dễ dàng, đa kênh và hỗ trợ đa thiết bị, an toàn và tin cậy, góp phần nâng cao đời sống tài chính cho người dân và hiệu quả hoạt động cho doanh nghiệp.