Ngày chuyển đổi số ngành Ngân hàng 2026

Làm chủ dữ liệu - lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định

PV - 07:15 | 08/09/2026

Dữ liệu đang dần thay đổi cách các ngân hàng vận hành, ra quyết định và phục vụ khách hàng. Theo ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank (ảnh trên), trong kỷ nguyên AI, làm chủ dữ liệu không chỉ là yêu cầu của chuyển đổi số mà còn là lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định đối với ngân hàng số.

Ngân hàng đa dạng các giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp Giải mã bộ 3 trụ cột giúp TPBank liên tục trong Top 10 Ngân hàng tư nhân uy tín Thông báo về địa điểm hoạt động mới của TPBank Trung Kính

Làm chủ dữ liệu - lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định

Thưa ông, trong bối cảnh dữ liệu đang trở thành “nguồn tài nguyên mới” của nền kinh tế số, ông nhìn nhận như thế nào về vai trò của dữ liệu đối với sự phát triển của ngành Ngân hàng?

Tại TPBank, chúng tôi luôn nhìn nhận dữ liệu là một "tài sản sống" được tạo ra mỗi ngày bởi chính những con người đang vận hành ngân hàng. Dữ liệu không chỉ là nền tảng mà chính là sức mạnh cốt lõi trong hành trình số hóa toàn diện. Với chiến lược "Data-first", chúng tôi coi việc làm chủ dữ liệu là lợi thế cạnh tranh mang tính quyết định của một ngân hàng số.

Sức mạnh cốt lõi này trước hết thể hiện ở việc biến dữ liệu thành bí quyết "thấu hiểu khách hàng". Bằng cách nắm bắt các dấu chân dữ liệu, ngân hàng có thể thấu hiểu sở thích, nhu cầu và dự đoán hành vi tương lai. Từ đó, chúng tôi cá nhân hóa trải nghiệm, tạo ra các sản phẩm phù hợp nhất với từng cá nhân thay vì cung cấp các dịch vụ đại trà.

Đồng thời, dữ liệu làm thay đổi hoàn toàn tư duy quản trị. Định hướng xuyên suốt của TPBank là trở thành một ngân hàng dẫn dắt bởi dữ liệu (Data-driven bank). Do đó, đối với các đề xuất trình phê duyệt, mọi quyết định quản trị đều cần được hậu thuẫn bởi dữ liệu và các bằng chứng định lượng, thay vì chỉ dựa trên kinh nghiệm hay cảm tính.

TPBank đã và đang khai thác Big Data, AI như thế nào để nâng cao trải nghiệm và quản trị rủi ro? Ông có thể chia sẻ một số kết quả nổi bật?

Trở thành ngân hàng Việt tiên phong với mô hình AI-Native, TPBank định hình toàn bộ hệ thống theo triết lý AI-Top. Chúng tôi không chỉ dừng ở việc số hóa quy trình, mà đưa AI lên tầng cao nhất, đóng vai trò như một "bộ não" chỉ huy để khai phóng sức mạnh của khối dữ liệu khổng lồ.

Ở khía cạnh trải nghiệm, "bộ não" AI liên tục phân tích thói quen để cá nhân hóa và đưa ra các gợi ý dịch vụ chuẩn xác cho từng khách hàng. Một trong những kết quả nổi bật nhất là tỷ lệ giao dịch trên kênh số của TPBank hiện luôn duy trì ở mức trên 99%. Hệ sinh thái từ App TPBank đến LiveBank 24/7 đang xử lý hàng triệu giao dịch mỗi ngày. Đặc biệt, các trợ lý ảo AI của chúng tôi đã có thể tự động tiếp nhận và giải quyết thành công phần lớn các yêu cầu hỗ trợ từ khách hàng mà không cần sự can thiệp của con người, giúp trải nghiệm xuyên suốt 24/7.

Trong khía cạnh quản trị rủi ro, AI và Big Data đang tạo ra một lớp phòng vệ chủ động, vững chắc cho toàn hệ thống. Thay vì rà soát thủ công, các mô hình Machine Learning của TPBank hiện tự động chấm điểm tín dụng, giám sát giao dịch theo thời gian thực và phát hiện sớm các dấu hiệu gian lận. Nhờ đó, thời gian thẩm định và phê duyệt đối với một số sản phẩm tín dụng đã được rút ngắn từ vài ngày xuống chỉ còn vài phút với tỷ lệ tự động hóa rất cao.

Tuy nhiên, để các mô hình này hoạt động chính xác và mang lại những con số ấn tượng như vậy, một nguyên tắc quan trọng là độ phủ và độ chính xác của dữ liệu. Tại TPBank, chúng tôi xây dựng nền tảng Data Lakehouse, áp dụng kiến trúc quản lý dữ liệu hiện đại kết hợp những ưu điểm tốt nhất của Data Lake (hồ dữ liệu) và Data Warehouse (kho dữ liệu), nơi toàn bộ dữ liệu (bao gồm dữ liệu cấu trúc và phi cấu trúc) được tích hợp và quản trị tập trung, đây là nền tảng quan trọng để chúng tôi tạo ra các mô hình Machine Learning và AI Agent; Mọi phòng ban trong ngân hàng cùng khai thác trên cùng một phiên bản dữ liệu, đảm bảo tính nhất quán và hiện thực hoá chiến lược dân chủ hoá dữ liệu mà chúng tôi theo đuổi. Chất lượng dữ liệu được kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu vào bằng cách tự động hoá quy trình, giảm thiểu tối đa việc nhập liệu, đồng thời thông qua các tác nhân AI trợ giúp nhận diện và tự động bóc tách các thông tin cần thiết.

Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia (như VNeID) tạo ra cơ hội gì và TPBank đã chuẩn bị thế nào?

Việc kết nối, khai thác các cơ sở dữ liệu quốc gia là bước tiến chiến lược giúp ngành Ngân hàng giải quyết triệt để bài toán chất lượng dữ liệu đầu vào. Cơ hội lớn nhất là khả năng định danh khách hàng (eKYC) với độ chính xác tuyệt đối. Nguồn dữ liệu được xác thực này giúp ngân hàng loại bỏ rủi ro gian lận danh tính và tối ưu hóa thời gian phê duyệt dịch vụ.

Tại TPBank, việc tích hợp dữ liệu này mang lại hiệu quả đồng bộ trên toàn bộ mạng lưới giao dịch đa kênh (Omnichannel). Trên không gian số như App TPBank, khách hàng có thể mở tài khoản, định mức và duyệt vay tín chấp hoàn toàn không giấy tờ (Paperless) chỉ trong vài phút. Tại các quầy giao dịch truyền thống, thời gian phục vụ cũng được rút ngắn tối đa do các bước đối chiếu, xác minh thông tin đã được hệ thống tự động xử lý thông qua nền tảng dữ liệu dùng chung.

Không chỉ dừng lại ở các kênh giao dịch lõi, sự kết nối dữ liệu này còn mở ra những không gian tiện ích đột phá. Cụ thể, TPBank đã tiên phong tích hợp hệ thống LiveBank 24/7 với mô hình "Trạm công dân số". Thông qua ứng dụng VNeID và căn cước công dân gắn chip, các điểm giao dịch tự động này giờ đây không chỉ phục vụ các nhu cầu tài chính mà còn hỗ trợ người dân xác thực định danh điện tử mọi lúc, mọi nơi, qua đó góp phần tích cực vào công cuộc xây dựng xã hội số của Chính phủ.

Ông có kiến nghị gì để thúc đẩy khai thác dữ liệu an toàn, tạo động lực cho tăng trưởng của ngành Ngân hàng và nền kinh tế số?

Theo tôi, để dữ liệu thực sự trở thành động lực tăng trưởng của nền kinh tế số, cần song hành ba yếu tố: dữ liệu chuẩn, công nghệ đủ mạnh và cơ chế kết nối đủ mở.

Thứ nhất, ngành Ngân hàng cần thiết lập kỷ luật về dữ liệu một cách đồng bộ. Các TCTD phải chuẩn hóa quy trình thu thập và quản trị dữ liệu (Data Governance), tuyệt đối không vì áp lực tăng trưởng tốc độ mà bỏ qua tính toàn vẹn của dữ liệu hồ sơ. Chỉ khi dữ liệu gốc chuẩn xác, các phân tích và dự báo mới mang lại giá trị thực tiễn.

Thứ hai, lấy công nghệ cao để trị công nghệ cao trong công tác bảo mật. Đứng trước các rủi ro tội phạm mạng sử dụng Deepfake và AI tạo sinh để dò quét lỗ hổng, ngành Ngân hàng không thể chỉ phòng thủ bị động. Các tổ chức cần chủ động đầu tư, ứng dụng AI vào công tác phòng chống rửa tiền (AML) và giám sát giao dịch tự động. Đây là cách thức bắt buộc để bảo vệ an toàn cho khối tài sản dữ liệu nhạy cảm của khách hàng.

Thứ ba, cần thúc đẩy việc kiến tạo hệ sinh thái mở. Các ngân hàng nên tích cực hoàn thiện hạ tầng kết nối (Open API) để mở rộng sự liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cũng như các nền tảng số của nhiều lĩnh vực khác. Sự cộng hưởng dữ liệu một cách an toàn giữa các bên không chỉ giúp tối ưu chi phí vận hành toàn ngành mà còn mang lại những trải nghiệm tài chính liền mạch, toàn diện cho người dân.

Xin cảm ơn ông!

Tin khác

Chuyển đổi số bắt đầu từ những giao dịch nhỏ

Giữa những buôn làng Tây Nguyên hôm nay, chuyển đổi số đang lặng lẽ đi vào đời sống theo những cách rất đỗi gần gũi. Từ phiên chợ quê, cửa hàng vật tư nông nghiệp đến những giao dịch của người dân, chiếc điện thoại thông minh và mã QR đang dần thay đổi thói quen thanh toán, mở rộng cánh cửa tiếp cận dịch vụ tài chính hiện đại.

Chuyển đổi số và hành trình chạm tới cảm xúc

“Tận dụng có hiệu quả các cơ hội do cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đem lại để thúc đẩy quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với thực hiện các đột phá chiến lược và hiện đại hoá đất nước; phát triển mạnh mẽ kinh tế số; nâng cao chất lượng cuộc sống, phúc lợi của người dân…”.

Từ phòng vệ đến phòng ngừa lừa đảo số

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết, cùng với quá trình chuyển đổi số, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và phòng chống lừa đảo trực tuyến đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành Ngân hàng. Trước thực trạng các hình thức tấn công mạng, giả mạo danh tính, sử dụng AI, Deepfake, tài khoản không chính chủ hay các cuộc tấn công chuỗi cung ứng đang diễn biến ngày càng phức tạp, an toàn số không chỉ là yêu cầu về công nghệ, mà còn là điều kiện tiên quyết để phát triển ngân hàng số bền vững và củng cố niềm tin của người dân đối với các dịch vụ tài chính số. Theo đó, các TCTD phải chuyển mạnh từ phòng ngự bị động sang phòng thủ chủ động, hình thành năng lực phát hiện sớm, cảnh báo sớm, xử lý nhanh và phục hồi nhanh sau sự cố.

Xây dựng nguồn nhân lực tinh thông nghiệp vụ, làm chủ công nghệ

Cùng với những thành tựu vượt bậc về số hóa dịch vụ, ngành Ngân hàng cũng đang chứng kiến một cuộc “tái cấu trúc” về nhân sự chưa từng có. Để duy trì vị thế tiên phong và hướng tới phát triển bền vững, việc tái cấu trúc, đào tạo và phát triển một thế hệ nhân sự ngân hàng mới - những người vừa tinh thông nghiệp vụ vừa làm chủ công nghệ đã trở thành nhiệm vụ mang tính sống còn.

Khi doanh nghiệp trở thành trung tâm của chuyển đổi số ngân hàng

Chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng đang bước sang một giai đoạn mới. Thực hiện tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các chương trình hành động của Chính phủ, NHNN xác định chuyển đổi số không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng, mà còn góp phần hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo định hướng đó, nếu như trước đây các ngân hàng chủ yếu cạnh tranh bằng tốc độ số hóa giao dịch, mở rộng kênh ngân hàng số và gia tăng trải nghiệm trên ứng dụng, thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang xây dựng các nền tảng tài chính có khả năng gắn với hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngân hàng có mặt ở mọi “điểm chạm” của nền kinh tế

Không còn chỉ hiện diện khi người dân gửi tiết kiệm, doanh nghiệp vay vốn hay thực hiện một giao dịch chuyển tiền, ngân hàng đang xuất hiện ở ngày càng nhiều “điểm chạm” của nền kinh tế số. Từ vai trò trung gian tài chính, ngân hàng đang trở thành người kiến tạo hệ sinh thái số, kết nối dòng tiền, dữ liệu và dịch vụ, góp phần thúc đẩy kinh tế số, xã hội số.

Ngành Ngân hàng với cơ hội mới từ kỷ nguyên AI

Chuyển đổi số đã đưa ngân hàng từ quầy giao dịch lên môi trường số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra bước chuyển sâu hơn: từ số hóa giao dịch sang thông minh hóa vận hành, quản trị và dịch vụ. Trong kỷ nguyên dữ liệu và AI, cơ hội nằm ở việc phục vụ khách hàng nhanh hơn, khả năng hiểu khách hàng tốt hơn, ra quyết định chính xác và quản trị rủi ro chủ động hơn.

Bình dân học vụ số và hành trình thắp sáng tri thức số

"Bình dân học vụ số phải trở thành phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, bao trùm, sâu rộng". Tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm đã được ngành Ngân hàng triển khai sâu rộng không chỉ trong toàn Ngành, mà còn lan tỏa đến mọi miền đất nước thông qua việc lồng ghép các kiến thức số trong từng sản phẩm tiện ích số đến với người dân, để không ai bị bỏ lại phía sau trong dòng chảy chuyển đổi số.

Gieo mầm kinh tế số giữa đại ngàn

Giữa những buôn làng Tây Nguyên hôm nay, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ. Từ những phiên livestream bán hàng trực tuyến ở cửa hàng vật tư nông nghiệp đến các rẫy cà phê, hồ tiêu, dòng chảy số đang lặng lẽ len vào từng giao dịch thường nhật.

Chuyển đổi số và bước chuyển trong tư duy của ngành Ngân hàng

Khi mở tài khoản trực tuyến, thanh toán bằng mã QR hay xác thực sinh trắc học đã trở thành những tiện ích quen thuộc, khác biệt giữa các ngân hàng cũng dần thu hẹp. Một tính năng mới hay thêm một quy trình được số hóa không còn dễ tạo dấu ấn như trước. Điều các ngân hàng phải cạnh tranh nhiều hơn giờ đây là chất lượng dịch vụ, tốc độ xử lý và khả năng đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng. Vì vậy, trọng tâm của chuyển đổi số cũng không còn chỉ là mở rộng ứng dụng số, mà chuyển sang khai thác hiệu quả những nền tảng đã được xây dựng để nâng cao năng lực quản trị và hiệu quả hoạt động.