Chuyên gia: Hà Nội cần cơ chế đặc thù để thu hút nhân lực công nghệ cao

Hội thảo có sự tham dự của Ban Quản lý các khu CNC và KCN TP. Hà Nội, Đại học VinUni, Quỹ VinFuture, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), cùng các doanh nghiệp, tổ chức hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó có Tập đoàn Công nghệ CMC.

Toàn cảnh hội thảo đột phá cơ chế chính sách thu hút nguồn nhân lực Công nghệ cao của UBND TP. Hà Nội

Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch HĐQT - Chủ tịch Điều hành Tập đoàn Công nghệ CMC cho rằng, để thu hút được nhân lực công nghệ chất lượng cao trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, Hà Nội cần không chỉ có chính sách đủ hấp dẫn, mà còn phải dám thử nghiệm những mô hình hoàn toàn mới, những cách làm đột phá và mang tính thể chế. Theo ông, nếu thành phố muốn trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và công nghệ hàng đầu khu vực, thì cần thay đổi từ cách tư duy đến cách vận hành.

Một trong những kiến nghị quan trọng nhất được ông Chính nêu ra là Hà Nội cần tiên phong triển khai mô hình hợp tác “ba nhà”, bao gồm Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Đây là cách để kiến tạo một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất, trong đó doanh nghiệp là trung tâm của sáng tạo, nhà khoa học là nhân tố thúc đẩy tri thức, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo chính sách, định hướng và dẫn dắt. Nếu xây dựng được mô hình hợp tác ba bên này một cách hiệu quả, thì đây sẽ là nền tảng bền vững để Hà Nội giữ chân nhân tài, đồng thời tạo ra động lực tăng trưởng mới cho cả khu vực.

Ông Nguyễn Trung Chính, Chủ tịch CMC đề xuất các kiến nghị đột phá tại hội thảo

Từ mô hình này, ông Chính đề xuất Thành phố thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo của Hà Nội, đặt tại Hòa Lạc, với phương thức đầu tư công - quản trị tư với cấu trúc cụ thể: Trung tâm có thể được vận hành theo mô hình SPV, tức là một pháp nhân chuyên biệt, hoạt động với cơ chế kết hợp tài sản công, quản trị tư và nguồn lực xã hội. Đơn vị này sẽ đóng vai trò là đầu mối chiến lược để kết nối các nguồn lực R&D, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ, hình thành các vườn ươm, tổ chức hoạt động khởi nghiệp, vận hành sàn giao dịch công nghệ và đặc biệt là tạo ra không gian mở để thúc đẩy các sản phẩm Make in Vietnam từ ý tưởng đến thương mại hóa.

Với kinh nghiệm thực tiễn, Tập đoàn CMC khẳng định sẵn sàng cùng Đại học Bách Khoa Hà Nội và Ban Quản lý khu CNC triển khai mô hình thử nghiệm đầu tiên này như một minh chứng cho tính khả thi và hiệu quả của mô hình ba nhà.

Bên cạnh mô hình vận hành, để đổi mới sáng tạo có thể lan tỏa thực chất, Hà Nội cần tạo nền tảng hạ tầng công nghệ đủ mạnh, mà cụ thể là hạ tầng số hiện đại, có khả năng chia sẻ. Hiện nay nhiều doanh nghiệp công nghệ nhỏ, các start-up tại Hòa Lạc đều gặp khó khăn khi phải tự đầu tư hệ thống máy chủ, lưu trữ dữ liệu, băng thông cao hoặc điện toán hiệu năng lớn, đều là những chi phí lớn chỉ các tập đoàn lớn mới đủ khả năng trang bị. Nếu thành phố đầu tư xây dựng một hệ sinh thái hạ tầng số dùng chung, với khả năng mở rộng và chia sẻ giữa các doanh nghiệp - viện nghiên cứu - trường đại học, thì không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên xã hội, mà còn tạo điều kiện để công nghệ được thử nghiệm nhanh, triển khai nhanh, sản phẩm ra đời nhanh hơn. CMC cam kết đồng hành cùng Thành phố trong việc thiết kế, xây dựng và vận hành hệ thống này, trên nền tảng kinh nghiệm và năng lực sẵn có từ các dự án trung tâm dữ liệu và hạ tầng số của Tập đoàn, ông Nguyễn Trung Chính chia sẻ thêm.

Thực tế, có một điểm nghẽn lâu nay trong phát triển công nghệ đó là thủ tục hành chính và cơ chế sử dụng đất đai chưa đủ linh hoạt. Chính vì vậy, việc phát triển các mô hình đại học tư thục, viện nghiên cứu hay trung tâm R&D tại Hòa Lạc đang gặp nhiều rào cản do thời gian cấp phép kéo dài, quy trình thủ tục phức tạp và thiếu những ưu đãi rõ ràng.

Chủ tịch CMC đề xuất, Hà Nội cần ban hành cơ chế đặc thù riêng cho Khu CNC, trong đó cho phép bố trí quỹ đất linh hoạt, áp dụng thủ tục gọn nhẹ và thực hiện số hóa toàn trình các bước cấp phép, vận hành. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian cho doanh nghiệp mà còn thể hiện một hình ảnh Hà Nội năng động, sẵn sàng chuyển mình trong kỷ nguyên công nghệ.

Đối với bài toán nhân lực đang là vấn đề cốt lõi của các doanh nghiệp công nghệ, ông Chính nhấn mạnh rằng chính sách hiện nay mới dừng lại ở mức khuyến khích chung. Điều mà Hà Nội cần là các cơ chế có sức hút thực sự đối với từng nhóm đối tượng chuyên gia. Ví dụ như với chuyên gia đầu ngành, cần có chính sách đãi ngộ gắn với kết quả đầu ra, mức lương theo sản phẩm; với người Việt ở nước ngoài hoặc chuyên gia quốc tế, cần có chính sách thị thực, cư trú, quyền sở hữu tài sản dài hạn, miễn thuế thu nhập cá nhân, hỗ trợ gia đình. Với tài năng trẻ, cần có cơ chế ươm tạo, kết nối startup với nhà đầu tư và chương trình bảo hộ chuyên gia. Quan trọng hơn cả, các chính sách này phải rõ ràng, minh bạch, dễ tiếp cận và được truyền thông hiệu quả ra cộng đồng quốc tế. Hà Nội hoàn toàn có thể đi đầu cả nước trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhưng để làm được điều đó, cần quyết tâm đổi mới tư duy chính sách, dám hành động khác biệt, dám mở rộng hợp tác với khối doanh nghiệp công nghệ tư nhân. Tập đoàn Công nghệ CMC sẵn sàng đồng hành cùng Hà Nội không chỉ với vai trò là nhà đầu tư, mà là đối tác chiến lược, cùng kiến tạo mô hình, vận hành hạ tầng và phát triển cộng đồng doanh nghiệp công nghệ bền vững.

Ông Lê Hồng Sơn, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP. Hà Nội chủ trì hội thảo

Phát biểu tổng kết Hội thảo, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội Lê Hồng Sơn đánh giá cao những đóng góp của CMC, đồng thời cho biết thành phố đang khẩn trương hoàn thiện các nghị quyết cụ thể hóa Luật Thủ đô mới. Trong đó, sẽ có những chính sách ưu đãi rõ ràng, thực chất và mang tính đột phá dành cho chuyên gia công nghệ, các nhà sáng lập đổi mới sáng tạo, tổ chức R&D, nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa GRDP Thủ đô tăng trưởng hai con số từ năm 2026.

“Hà Nội sẵn sàng là nơi thử nghiệm những mô hình mới. Thành phố cần sự đồng hành từ các doanh nghiệp có tầm nhìn và tinh thần đổi mới như CMC”, ông Sơn nhấn mạnh.