Chuyên gia kinh tế: NHTW châu Âu sẽ tăng lãi suất vào tháng 6 và tháng 9

Kinh tế chậm lại, lạm phát tăng cao

Các chỉ số kinh tế gần đây, bao gồm các cuộc khảo sát PMI và dữ liệu chính thức, cho thấy nền kinh tế khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đang chậm lại. Thậm chí triển vọng có thể còn xấu hơn khi cuộc chiến kéo dài hơn ba tháng mà không có giải pháp rõ ràng nào được đưa ra và eo biển Hormuz - một huyết mạch năng lượng toàn cầu quan trọng - vẫn bị tắc nghẽn nghiêm trọng.

Theo dự báo trung bình của các nhà kinh tế tham gia cuộc khảo sát do Reuters thực hiện từ ngày 29/5 đến ngày 3/6, kinh tế Eurozone chỉ tăng trưởng 0,7% vào năm 2026, đây là lần hạ dự báo thứ ba liên tiếp kể từ đầu tháng 3 và là triển vọng yếu nhất kể từ năm 2023.

Trong khi đó, lạm phát tại khu vực lại có xu hướng tăng nhanh khi giá dầu tăng cao do chiến sự tại Iran. Cụ thể, lạm phát ở mức 3,2% trong tháng 5, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2,0% của ECB. Đáng lo ngại hơn, lạm phát lõi - không bao gồm năng lượng và thực phẩm - đã tăng nhanh hơn dự kiến ​​lên 2,5%.

Với giá dầu Brent kỳ hạn cao hơn khoảng 40% so với mức trước chiến tranh, dự báo trung bình của các nhà kinh tế cho thấy, lạm phát sẽ ở mức 3,3% mỗi quý trong phần còn lại của năm nay và 2,9% vào năm 2026. Đây là tháng thứ tư liên tiếp các nhà kinh tế nâng dự báo về lạm phát tại Eurozone.

Trong một câu hỏi khác, hai phần ba các nhà kinh tế tham gia khảo sát cho rằng, nguy cơ lạm phát đình trệ là rất lớn. Điều này trái ngược với quan điểm của Chủ tịch ECB Christine Lagarde, người đã nói vào tháng 4 rằng thuật ngữ này mô tả nền kinh tế những năm 1970, chứ không phải nền kinh tế hiện nay.

“Chúng ta đang đối mặt với kịch bản trì trệ trong vài quý tới. Đồng thời, giá năng lượng sẽ đẩy lạm phát lên cao trên toàn khu vực đồng euro. Điều này có những đặc điểm của một kịch bản đình trệ kèm lạm phát”, Bas van Geffen - chiến lược gia vĩ mô cấp cao tại Rabobank cho biết.

ECB sẽ tăng lãi suất

Tuy nhiên trong các phát biểu mới đây, hầu hết các nhà hoạch định chính sách của ECB tỏ ra quan ngại hơn về áp lực lạm phát; đồng thời báo hiệu rằng việc tăng lãi suất vào tháng 6 là chắc chắn, thậm chí ngay cả một thỏa thuận hòa bình cũng khó có thể ngăn cản điều đó.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế cho rằng, việc nền kinh tế yếu hơn, thị trường lao động ảm đạm hơn và lãi suất đã cao hơn so với mức lạm phát tăng vọt năm 2022 là những lý do khiến việc thắt chặt chính sách tiền tệ sẽ không mạnh mẽ.

Cụ thể kết quả cuộc khảo sát của Reuters cho thấy, hơn 90% các nhà kinh tế, tức 74 trong số 80 người tham gia khảo sát, dự đoán lãi suất sẽ tăng 25 điểm cơ bản vào ngày 11/6 lên 2,25%, tăng so với mức 85% vào tháng trước và hơn 50% vào tháng Tư.

Bên cạnh đó, hơn 60% số người được hỏi, tức 49 trong số 80 người, dự đoán sẽ có thêm một lần tăng lãi suất nữa trong năm nay, có khả năng vào tháng 9, nhìn chung phù hợp với dự báo của thị trường. Nhớ lại trong cuộc khảo sát tháng trước, vẫn chưa có sự đồng thuận rõ ràng về mức lãi suất vào cuối năm 2026.

“ECB không muốn mắc lại sai lầm đánh giá thấp lạm phát. Chi phí giữ nguyên lãi suất xét về uy tín trong việc chống lạm phát có lẽ cao hơn rủi ro tăng lãi suất ở giai đoạn này”, Bas van Geffen của Rabobank cho biết.

“Tôi nghĩ hiện tại chỉ cần một hoặc hai lần tăng lãi suất. Nhưng tất nhiên nếu tình hình kéo dài hơn thì ECB có thể phải hành động mạnh hơn”, chuyên gia này nói thêm.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy, gần một phần ba số người được hỏi dự đoán sẽ có một hoặc không có lần tăng lãi suất nào, trong khi chỉ một số ít dự đoán sẽ có ba lần tăng trở lên.

“Có lẽ việc điều chỉnh lãi suất từ ​​mức thấp nhất lên mức cao nhất trong phạm vi trung lập là hợp lý để ngăn chặn bất kỳ mối đe dọa nào về áp lực lạm phát có thể gia tăng trong tương lai”, Dean Turner - Nhà kinh tế trưởng khu vực đồng euro và Vương quốc Anh tại UBS Global Wealth Management cho biết.

“Tôi không coi đây là một động thái chính sách nhằm cố tình làm chậm nền kinh tế vì mọi người đang hoảng loạn về hiệu ứng vòng thứ hai. Đây là một bài tập quản lý rủi ro nhiều hơn”.