Công nghệ số hoá hành trình du lịch: Từ 3 tấm nệm hơi đến nền tảng lưu trú toàn cầu

"Ở nhờ nhà người lạ”, cú hích công nghệ thay đổi ngành du lịch

Năm 2007, Brian Chesky và Joe Gebbia là hai cựu sinh viên trường thiết kế RISD, chuyển tới San Francisco, đối mặt với bài toán quen thuộc của người trẻ ở đô thị đắt đỏ là không đủ tiền thuê nhà. Đúng lúc thành phố chuẩn bị tổ chức một hội nghị lớn, khách sạn kín phòng, họ chớp lấy cơ hội, đặt ba tấm nệm hơi trong phòng khách, chuẩn bị bữa sáng đơn giản và dựng một website mang tên “Air Bed & Breakfast”. Mô hình thử nghiệm chỉ thu hút ba khách đầu tiên, nhưng đủ để hai nhà sáng lập nhận ra nhu cầu lớn đối với dịch vụ lưu trú linh hoạt, giá hợp lý và mang tính cá nhân hóa.

Năm 2008, kỹ sư Nathan Blecharczyk gia nhập đội ngũ sáng lập, hoàn thiện nền tảng để chuẩn bị mở rộng. Tuy nhiên, hành trình gọi vốn lại hoàn toàn không suôn sẻ, khoảng 15 quỹ đầu tư mạo hiểm đã lần lượt từ chối, cho rằng ý tưởng “ở nhờ nhà người lạ” quá rủi ro và khó có khả năng nhân rộng. Thiếu vốn, nhóm sáng lập phải xoay xở bằng một chiến dịch “ngoài giáo trình”, thiết kế bộ sản phẩm ngũ cốc phiên bản giới hạn “Obama O’s” và “Cap’n McCain’s” trong mùa bầu cử Mỹ 2008. Hàng nghìn hộp được bán ra, vừa giúp họ trả nợ, vừa đủ duy trì dự án.

Sự khác biệt trong cách giải bài toán kinh doanh đã giúp Airbnb lọt vào “tầm ngắm” của Y Combinator. Đầu năm 2009, startup này nhận khoản đầu tư seed 20.000 USD, mở ra giai đoạn tăng tốc. Từ việc cho thuê… nệm hơi trong phòng khách, Airbnb nhanh chóng trở thành nền tảng kết nối chủ nhà và khách du lịch, cho phép thuê phòng riêng, căn hộ hoặc cả ngôi nhà. Năm 2011, công ty mở văn phòng đầu tiên tại London và liên tục mở rộng sang Paris, Barcelona, Milan, Singapore, trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của làn sóng kinh tế chia sẻ.

Cùng với tăng trưởng là loạt thách thức, tranh cãi pháp lý về loại hình lưu trú, yêu cầu về an toàn, chất lượng dịch vụ, sự phản ứng của ngành khách sạn truyền thống. Airbnb phải liên tục điều chỉnh chính sách, nâng cấp công cụ xác minh, hệ thống đánh giá và quy trình vận hành, trước khi trở thành nền tảng lưu trú quen thuộc với du khách toàn cầu. Năm 2020, bất chấp ngành du lịch lao đao vì đại dịch, Airbnb vẫn đưa cổ phiếu lên sàn, trở thành một trong những thương vụ IPO đáng chú ý nhất năm. Cấu trúc linh hoạt, dễ thích nghi giúp nền tảng này nhanh chóng phục hồi khi xu hướng du lịch nội địa, lưu trú dài ngày bùng nổ hậu Covid-19.

Nếu như câu chuyện Airbnb là ví dụ điển hình cho việc biến một vấn đề tài chính rất đời thường thành mô hình dịch vụ toàn cầu, thì bức tranh du lịch hôm nay còn được “cất cánh” bởi một lớp công nghệ mới là trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), blockchain, thực tế ảo (VR/AR)…

Tại Mỹ, các nền tảng của Booking Holdings, Expedia Group hay chính Airbnb đang khai thác AI để hiểu thói quen du khách đến từng chi tiết. AI không chỉ dừng ở việc gợi ý điểm đến, thuật toán có thể tính toán lịch trình tối ưu, tham chiếu thời tiết, so sánh giá vé, thậm chí dự đoán mức độ đông đúc của từng khu vực. Một kỳ nghỉ của du khách Mỹ tại Việt Nam có thể được “thiết kế” chỉ trong vài phút để chọn khách sạn có view biển, đề xuất nhà hàng hợp khẩu vị, gợi ý trải nghiệm địa phương, đồng thời tối ưu chi phí di chuyển. Tất cả dựa trên lịch sử tìm kiếm, hành vi và sở thích cá nhân.

Thị trường du lịch trực tuyến Mỹ năm 2024 được ước tính đạt khoảng 625 tỷ USD và được dự báo có thể tăng gấp đôi vào năm 2032. Booking Holdings là tập đoàn sở hữu Booking.com, Agoda, Kayak, Priceline, Opentable mỗi năm thu về doanh thu hàng tỉ USD nhờ các hệ thống AI có khả năng xử lý hàng trăm triệu truy vấn đặt phòng mỗi ngày. Expedia Group với Hotels.com, Vrbo sử dụng AI để dự đoán xu hướng du lịch theo mùa, tối ưu giá phòng theo thời gian thực. Airbnb đi xa hơn khi dùng AI phân tích cảm xúc trong các đánh giá của khách, tự động nhận diện những căn nhà được yêu thích nhất, từ đó cá nhân hóa gợi ý cho người dùng có “gu” tương đồng.

Cùng với đó, Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) nhìn nhận du lịch thế giới đang được “dân chủ hóa” nhờ công nghệ. Millennials và Gen Z đi du lịch thường xuyên hơn, sẵn sàng chi một phần thu nhập lớn hơn cho trải nghiệm, trong khi vẫn ưu tiên các lựa chọn hợp túi tiền, thân thiện môi trường, từ chuyến bay trung hòa carbon đến chỗ ở “xanh”.

Việt Nam không đứng ngoài xu hướng này. Tổng cục Du lịch và Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia mới đây giới thiệu nền tảng Visit Vietnam, hướng tới việc trở thành “siêu ứng dụng” du lịch quốc gia sau năm 2027. Điểm nhấn của Visit Vietnam là khả năng tích hợp các công nghệ tiên tiến: trợ lý du lịch ảo AI Travel Assistant có thể lập kế hoạch và đặt dịch vụ tự động; nền tảng NDAchain.vn hỗ trợ xác thực phi tập trung, bảo đảm độ tin cậy, minh bạch thông tin. Các dịch vụ từ vận chuyển, lưu trú, ẩm thực đến chương trình khách hàng thân thiết được kết nối sâu trên một hệ sinh thái.

Dự kiến từ quý II năm sau, Visit Vietnam sẽ ra mắt toàn diện, góp phần giúp doanh nghiệp trong nước nắm bắt nhu cầu, thiết kế sản phẩm cá nhân hóa hơn, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu thời gian thực. Với nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, đây là tín hiệu cho thấy nhóm doanh nghiệp du lịch - hàng không - khách sạn, cũng như các công ty công nghệ du lịch, nếu đi đúng hướng chuyển đổi số, có thể trở thành những “Airbnb Việt Nam” tiếp theo trong hành trình mở rộng cánh cửa du lịch của người Việt ra thế giới và đón thế giới đến với Việt Nam.