Đẩy nhanh cải cách, khơi thông nguồn lực cho kinh tế tư nhân

Phiên họp lần thứ hai của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân ngày 1/11 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Hoàn thành hơn 67% nhiệm vụ năm 2025

Việc triển khai các nhiệm vụ trong giai đoạn vừa qua được đặt trong cấu trúc chính sách nhất quán, trong đó Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị định hình chủ trương chiến lược về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội làm rõ về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân; Các Nghị quyết số 138/NQ-CP và Nghị quyết số 139/NQ-CP là Kế hoạch và Chương trình hành động của Chính phủ để tổ chức thực thi. Sự gắn kết này tạo trục điều hành thống nhất từ Trung ương, giúp bảo đảm tiến độ, sản phẩm và trách nhiệm giải trình của từng cấp, đồng thời đẩy nhanh cải cách thủ tục, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Tại phiên họp, các đại biểu tập trung đánh giá kết quả và tiến độ thực hiện các nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 138/NQ-CP, rà soát những việc đã làm được, chỉ rõ tồn tại, phân tích bài học kinh nghiệm, đồng thời xây dựng kế hoạch triển khai nhiệm vụ năm 2026 theo nguyên tắc sáu rõ gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền và bố trí nguồn lực bảo đảm tính khả thi, hiệu quả. Theo báo cáo, 34 địa phương và 21 bộ, cơ quan ngang bộ đã ban hành kế hoạch hành động tổ chức triển khai Nghị quyết 68, Nghị quyết số 198 của Quốc hội và Chương trình hành động của Chính phủ.

Nghị quyết số 138/NQ-CP và Nghị quyết số 139/NQ-CP giao tổng cộng 69 nhiệm vụ cho các bộ, ngành và địa phương, trong đó riêng năm 2025 cần hoàn thành 43 nhiệm vụ. Đến nay, các cơ quan đã hoàn thành 29 nhiệm vụ, đạt hơn 67% tiến độ; một số nhiệm vụ được giao hoàn thành năm 2026 nhưng đã được đẩy nhanh tiến độ và hoàn thành trong năm 2025, thể hiện quyết tâm cải thiện môi trường kinh doanh đang lan tỏa rộng rãi từ Trung ương đến cơ sở.

Theo phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính đã được phê duyệt, dự kiến giảm 2.941 thủ tục liên quan tới hoạt động sản xuất kinh doanh, chiếm 60,2% và cắt giảm 2.263 điều kiện kinh doanh thuộc ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đạt 31%. Dự kiến tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính được cắt giảm là 13.182 ngày và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính được cắt giảm hơn 34,2 nghìn tỷ đồng/năm (đạt gần 29%).

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính đã xây dựng Hệ thống theo dõi, đánh giá Nghị quyết số 68 tại địa chỉ https://nq68.dkkd.gov.vn để thực hiện theo dõi, giám sát tiến độ triển khai thực hiện Nghị quyết tại các bộ, ngành, địa phương và đo lường mức độ tác động của Nghị quyết tới tình hình phát triển kinh tế tư nhân.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà phát biểu tại Phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Chuyển biến tích cực trong cộng đồng doanh nghiệp

Nhờ cải thiện thủ tục và môi trường kinh doanh, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Lũy kế đến hết ngày 24/10/2025, cả nước đã có trên 1 triệu doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế. Kể từ tháng 5/2025 khi Nghị quyết 68 được ban hành, bình quân mỗi tháng có hơn 18.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng gần 43% so với bình quân 4 tháng đầu năm 2025; đồng thời có trung bình hơn 12.000 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động mỗi tháng.

Ước tính chung 10 tháng đầu năm 2025 có gần 262.000 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm 2024, bổ sung hơn 5,1 triệu tỷ đồng vốn vào nền kinh tế, tăng gần 99% so với cùng kỳ.

Số lượng doanh nghiệp quay trở lại hoạt động 10 tháng đầu năm đạt hơn 99.000 doanh nghiệp, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm 2024. Tính trung bình, sau khi Nghị quyết 68 được ban hành, thị trường đạt bình quân hơn 30.000 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập mỗi tháng, cho thấy niềm tin vào triển vọng tăng trưởng được củng cố.

Sự gia tăng hoạt động sản xuất kinh doanh đã tác động tích cực tới thu ngân sách. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2025, tổng thu ngân sách đạt hơn 1,92 triệu tỷ đồng, bằng gần 98% dự toán và tăng 30,5% so với cùng kỳ. Riêng khu vực kinh tế tư nhân đóng góp hơn 338 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 121%; thu từ hộ, cá nhân kinh doanh ước đạt hơn 25.200 tỷ đồng.

Nghị quyết 68 cùng Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, 7 luật và 11 nghị quyết thông qua tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV và 28 nghị định về phân cấp, phân quyền của Chính phủ là minh chứng rõ nét cho sự chuyển đổi từ tư duy “xin - cho” sang “kiến tạo - hỗ trợ - phục vụ”. Nhiều bộ, ngành và địa phương đã có hành động cụ thể trong rà soát rào cản pháp lý, thuế, tín dụng, đất đai, chuyển đổi số, nguồn nhân lực… nhằm nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh.

Thủ tướng phát biểu kết luận Phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Tập trung hoàn thiện các nhiệm vụ cấp bách trong năm 2025

Kết luận phiên họp, Thủ tướng nhấn mạnh rằng khối lượng công việc còn lớn trong khi thời gian từ nay đến cuối năm không nhiều, đòi hỏi các cơ quan phải kiểm soát tiến độ, tiếp tục quán triệt sâu hơn nội dung Nghị quyết 68 và đảm bảo sản phẩm cụ thể. Nguồn lực tài chính và nhân sự cần được ưu tiên bố trí; lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư; kích hoạt nguồn lực doanh nghiệp và nhân dân để tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.

Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện và trình cơ chế thử nghiệm phát triển kinh tế tuần hoàn trong tháng 11/2025; nghị định hướng dẫn chính sách hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp thực hiện dự án xanh, tuần hoàn, áp dụng tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG) thông qua các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách trong tháng 11; nghị định về hoạt động quỹ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trong tháng 12; triển khai chương trình đào tạo bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành và chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong phấn đấu hoàn thành trong tháng 11; xây dựng và vận hành cổng đầu tư một cửa quốc gia.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương hoàn thành cơ sở dữ liệu về đất đai, kết nối với trung tâm dữ liệu quốc gia và ban hành quy định quản lý, vận hành và khai thác trong tháng 12/2025; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định hướng dẫn xác định dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG trong tháng 12; đồng thời phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để trình nghị quyết của Quốc hội tháo gỡ các vướng mắc liên quan vấn đề đất đai.

Ngân hàng Nhà nước khẩn trương hoàn thiện Nghị định hướng dẫn chính sách hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp vay vốn thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và ESG thông qua các ngân hàng thương mại trong tháng 11/2025.

Bộ Tư pháp khẩn trương hoàn thiện trình Thủ tướng Chính phủ chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh. Bộ Công Thương trình chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế trong tháng 11; sửa đổi, bổ sung Nghị định số 75 về xử phạt hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh và Nghị định 32 về quản lý phát triển cụm công nghiệp để bổ sung cơ chế cho doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, siêu nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê đất.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trình Thủ tướng Chính phủ đề án xây dựng chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh gắn với bản sắc dân tộc và tiếp cận tinh hoa văn hóa kinh doanh của thế giới; khẩn trương trình Bộ Chính trị đề án chấn hưng văn hóa để phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí và huy động nguồn lực của tư nhân.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì, Văn phòng Chính phủ đôn đốc việc triển khai các nhiệm vụ có thời hạn hoàn thành năm 2026, lưu ý làm rõ tác động của từng nhiệm vụ đối với các đối tượng hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, doanh nghiệp lớn, bảo đảm tính đồng bộ.

Thủ tướng hoan nghênh Bộ Tài chính trong xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá tình hình triển khai Nghị quyết 68, chủ động phát hiện và đề xuất với Thủ tướng Chính phủ các nội dung công việc cần tập trung để nâng cao hiệu quả triển khai Nghị quyết. Đồng thời, yêu cầu tiếp tục tích hợp các chỉ số đánh giá, xác định mức độ thông thoáng môi trường kinh doanh của Việt Nam vào hệ thống theo dõi, đánh giá với góc nhìn từ doanh nghiệp, bảo đảm tính độc lập và khách quan.

Bên cạnh đó, Thủ tướng đề nghị các tổ chức đại diện doanh nghiệp như Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân phát huy vai trò hỗ trợ doanh nghiệp, tư vấn, phản biện chính sách, làm cầu nối giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp; chủ động thu thập thông tin phản ánh, kiến nghị để kịp thời tham mưu điều chỉnh.

Tinh thần chung được Thủ tướng nhấn mạnh là tạo điều kiện khi doanh nghiệp sẵn sàng đảm nhận nhiệm vụ khó; nếu vướng mắc phải báo cáo rõ ràng thay vì trả lời chung chung theo pháp luật. Các bộ, ngành và địa phương phải chung sức đồng lòng, hợp tác hiệu quả, xây dựng niềm tin giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân; cùng lắng nghe, cùng hành động, cùng hưởng thành quả, cùng chiến thắng và cùng phát triển, hướng tới một cộng đồng doanh nghiệp đoàn kết, mạnh mẽ, đóng góp cho mục tiêu xây dựng một Việt Nam hùng cường và thịnh vượng.