Doanh nghiệp Việt trước cơ hội bứt phá công nghệ

Doanh nghiệp Việt Nam đứng trước cơ hội lớn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng điện tử thông minh toàn cầu trong kỷ nguyên AI và sản xuất công nghệ cao

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, chuỗi cung ứng điện tử thế giới đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Những biến động địa chính trị, chiến lược “China+1”, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và sản xuất thông minh đang tạo ra cơ hội đặc biệt để Việt Nam nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Đây cũng là nội dung trọng tâm được các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà quản lý trao đổi tại Diễn đàn “Kết nối chuỗi cung ứng điện tử thông minh 2026” do Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh ngày 28/5, trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế Điện tử và Thiết bị Thông minh Việt Nam - IEAE 2026.

Theo đánh giá của Ban tổ chức, ngành điện tử toàn cầu hiện không còn vận hành theo mô hình truyền thống chỉ dựa vào gia công và logistics. Thay vào đó, chuỗi cung ứng điện tử thông minh đang trở thành hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số, nơi dữ liệu, tự động hóa, ESG và khả năng thích ứng trước biến động địa chính trị trở thành những yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn của dòng vốn công nghệ cao nhờ môi trường chính trị ổn định, vị trí địa kinh tế thuận lợi cùng lực lượng lao động trẻ có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ mới. Đặc biệt, xu hướng dịch chuyển sản xuất khỏi các trung tâm truyền thống đang tạo “khoảng trống” lớn để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào mạng lưới cung ứng toàn cầu.

Bà Nguyễn Thị Như Phương, Trưởng Văn phòng Đại diện VEIA tại TP. Hồ Chí Minh cho rằng, AI, dữ liệu lớn, tự động hóa và tiêu chuẩn ESG đang tái định hình toàn bộ ngành công nghiệp điện tử thế giới. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng chi phí sản xuất mà còn bằng năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng chuyển đổi số và mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Theo bà Phương, đây là thời điểm quan trọng để doanh nghiệp Việt tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị điện tử toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực điện tử thông minh, bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao. Nếu tận dụng tốt cơ hội, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm kết nối mới của ngành điện tử thông minh tại châu Á.

Nhiều chuyên gia tại diễn đàn cũng nhận định, cùng với làn sóng đầu tư mới, doanh nghiệp Việt đang đứng trước “cơ hội vàng” để tiếp cận các công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác OEM/ODM và tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao toàn cầu.

OEM/ODM hiện được xem là cánh cửa quan trọng để doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực sản xuất, tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế và từng bước tham gia vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn. Thông qua hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn, doanh nghiệp Việt không chỉ gia tăng đơn hàng mà còn có cơ hội học hỏi quy trình quản trị, tiêu chuẩn chất lượng và công nghệ sản xuất hiện đại.

Dưới góc nhìn doanh nghiệp FDI, bà Công Tằng Tôn Nữ Thùy Trang, Tổng giám đốc ITO Việt Nam cho rằng, ngành điện tử hiện đã trở thành nền tảng cốt lõi của nền kinh tế số và cuộc cách mạng công nghiệp mới. Các tập đoàn quốc tế đang ưu tiên lựa chọn những quốc gia có môi trường đầu tư ổn định, khả năng kết nối cao và tiềm năng phát triển công nghệ hiện đại để xây dựng chuỗi cung ứng dài hạn.

Tuy nhiên, theo bà Trang, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Các yêu cầu mới về ESG, an toàn dữ liệu, tự động hóa và đổi mới sáng tạo đang đặt ra áp lực lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam. Vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái chuỗi cung ứng điện tử thông minh có tính liên kết cao giữa doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp FDI và đối tác quốc tế là yếu tố then chốt trong giai đoạn tới.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Thái Trần, Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Hanam Group cho rằng, ESG đang trở thành tiêu chuẩn mới của chuỗi cung ứng toàn cầu. Doanh nghiệp muốn tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế cần chủ động giảm phát thải CO2, đầu tư công nghệ mới và đáp ứng yêu cầu của từng thị trường xuất khẩu cụ thể.

Không chỉ dừng lại ở các cuộc thảo luận chiến lược, diễn đàn năm nay còn mở ra nhiều cơ hội kết nối đầu tư, chuyển giao công nghệ và hợp tác sản xuất giữa doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác quốc tế. Các phiên đối thoại chuyên đề về ESG, chuỗi cung ứng điện tử thông minh và vị thế của Việt Nam trong bản đồ công nghệ châu Á được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp nội địa xác định rõ hướng đi trong giai đoạn mới.

Đáng chú ý, lễ ký kết hợp tác giữa các doanh nghiệp, chuyên gia và đối tác quốc tế tại sự kiện được xem là bước đi cụ thể nhằm thúc đẩy quá trình hình thành hệ sinh thái điện tử thông minh tại Việt Nam, tạo nền tảng cho hoạt động chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng bền vững.

Hiện ngành điện tử Việt Nam đang đóng góp khoảng 164 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu trong năm 2025 và dự kiến đạt khoảng 200 tỷ USD trong năm 2026. Đây được xem là một trong những ngành đóng vai trò động lực trong mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế.

Trong bối cảnh kỷ nguyên AI và chuyển đổi số toàn cầu tăng tốc, việc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ cao không chỉ giúp doanh nghiệp Việt mở rộng thị trường mà còn tạo cơ hội nâng cấp năng lực công nghệ, từng bước khẳng định vị thế trong bản đồ công nghiệp điện tử thông minh khu vực và thế giới.