Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Doanh nghiệp Việt trước thách thức: Từ chống chịu đến cạnh tranh toàn cầu

Đức Hiền
Đức Hiền  - 
Niềm tin kinh doanh đang trở lại, nhưng phía trước doanh nghiệp Việt Nam không phải một con đường bằng phẳng. Thuế quan, căng thẳng địa chính trị và chi phí đầu vào gia tăng đang buộc doanh nghiệp phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng, nâng năng suất và tìm kiếm những không gian tăng trưởng mới. Đây cũng là lúc bản lĩnh thích ứng phải chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh toàn cầu.
aa
Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI
Hình ảnh minh họa được tạo bởi AI

Niềm tin trở lại

Nghiên cứu Triển vọng Doanh nghiệp 2026 của Ngân hàng UOB cho thấy một tín hiệu đáng chú ý là 85% doanh nghiệp Việt Nam được khảo sát có tâm lý kinh doanh tích cực, tăng mạnh so với mức 48% của năm 2025. Hơn 90% doanh nghiệp kỳ vọng kết quả kinh doanh sẽ cải thiện trong năm nay và dự báo doanh thu tiếp tục tăng trong giai đoạn 2027 - 2028.

Những con số này cho thấy niềm tin đang trở lại sau một giai đoạn doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều biến động. Sức cầu, triển vọng thị trường và những cơ hội mới từ quá trình hội nhập đang tạo thêm động lực để doanh nghiệp tính chuyện mở rộng thay vì chỉ tập trung phòng thủ.

Cùng với triển vọng tích cực, nghiên cứu cũng chỉ ra những sức ép đáng kể từ thuế quan và căng thẳng địa chính trị. Gần một nửa doanh nghiệp cho biết các yếu tố này đã làm gia tăng chi phí hoạt động. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, tác động không chỉ nằm ở thuế suất mà còn lan sang đơn hàng, giá nguyên liệu, logistics, thời gian giao hàng và cuối cùng là tỷ suất lợi nhuận.

Theo TS. Đinh Lê Hải Hà, Phó Viện trưởng Viện Thương mại và Kinh doanh quốc tế (Trường Đại học Kinh tế quốc dân), nếu trước đây tối ưu chi phí là một trong những ưu tiên hàng đầu, thì nay doanh nghiệp phải tính thêm một biến số đó là khả năng chống chịu. Một chuỗi cung ứng có chi phí thấp nhất chưa chắc còn là chuỗi cung ứng hiệu quả nhất nếu chỉ một cú sốc địa chính trị cũng có thể khiến nguyên liệu bị gián đoạn hoặc chi phí vận chuyển tăng vọt.

Tái cấu trúc chuỗi cung ứng

Để thích ứng, doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển động khá rõ theo hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Có tới 4/5 doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà cung cấp trong năm 2026. Hơn một nửa ưu tiên gia tăng nguồn cung từ ASEAN, trong khi một phần đáng kể hướng về thị trường trong nước.

Đây không đơn thuần là câu chuyện tìm thêm nhà cung cấp. Đằng sau đó là sự thay đổi trong tư duy quản trị rủi ro.

ASEAN đang nổi lên như một không gian bổ trợ quan trọng cho chuỗi cung ứng của Việt Nam nhờ vị trí địa lý, mạng lưới thương mại và sự kết nối ngày càng sâu giữa các nền kinh tế. Trong khi đó, việc tăng tỷ trọng nguồn cung nội địa giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian giao hàng, chủ động hơn về nguyên liệu và giảm mức độ phụ thuộc vào những biến động bên ngoài.

Tuy nhiên, đa dạng hóa chuỗi cung ứng không thể chỉ dừng ở việc có thêm nhiều nhà cung cấp. Điều doanh nghiệp cần là những nhà cung cấp có năng lực, bảo đảm chất lượng, giá thành, truy xuất nguồn gốc và khả năng giao hàng ổn định.

Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Nếu công nghiệp hỗ trợ trong nước được nâng cấp, các doanh nghiệp nội địa không chỉ giảm phụ thuộc vào nhập khẩu mà còn có thể trở thành mắt xích của những chuỗi sản xuất khu vực.

Đáng chú ý, khoảng một phần ba doanh nghiệp có kế hoạch thiết lập hoặc mở rộng hoạt động sản xuất trong nước. Trong khi đó, 43% cân nhắc mở rộng sang các quốc gia ASEAN.

Không nhất thiết là lựa chọn “Việt Nam hay ASEAN”, xu hướng đáng chú ý hơn là xây dựng một cấu trúc sản xuất linh hoạt, trong đó Việt Nam tiếp tục là cứ điểm quan trọng, đồng thời doanh nghiệp phân bổ một số hoạt động tại các quốc gia ASEAN nhằm tận dụng lợi thế từng thị trường và phân tán rủi ro.

Ông Đinh Cao Khuê, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) cho biết, vấn đề đặt ra là làm thế nào để doanh nghiệp hấp thụ được những cú sốc chi phí mà không đánh đổi năng lực cạnh tranh. Cắt giảm chi phí có thể giúp doanh nghiệp vượt qua một vài quý khó khăn, nhưng về dài hạn, nếu cắt giảm cả đầu tư cho công nghệ, nhân lực và đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp sẽ khó nâng được năng suất. Bởi vậy, chuyển đổi số, AI, tự động hóa, quản trị dữ liệu và chuyển đổi xanh cần được nhìn nhận như những công cụ kinh doanh thực chất. Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp giảm hao phí, rút ngắn thời gian sản xuất, giảm tồn kho, tiết kiệm năng lượng, kiểm soát chất lượng và tạo thêm doanh thu.

Các chuyên gia cho rằng khả năng thích ứng mạnh mẽ về kỹ thuật số cùng lực lượng lao động có tay nghề ngày càng cao đang tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam cạnh tranh ở quy mô khu vực và quốc tế. Nếu trước đây lợi thế của Việt Nam chủ yếu được nhắc tới ở chi phí lao động và vị trí địa lý, thì trong giai đoạn mới, công nghệ, năng suất, chất lượng nhân lực và năng lực quản trị sẽ quyết định vị trí của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị.

Chính trong bối cảnh đó, mục tiêu của Chương trình “Go Global” giai đoạn 2026-2030 của Chính phủ, phát triển 1.000 doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh toàn cầu, có ý nghĩa đặc biệt.

Do đó, để mục tiêu 1.000 doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh toàn cầu trở thành hiện thực, chính sách hỗ trợ cần tập trung vào những năng lực nền tảng: tiếp cận vốn, thông tin thị trường, tiêu chuẩn quốc tế, logistics, công nghệ, sở hữu trí tuệ, thương hiệu và quản trị rủi ro. Nhà nước có thể mở đường bằng thể chế, hạ tầng, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường. Nhưng doanh nghiệp phải là chủ thể của quá trình nâng cấp.

Trong một thế giới mà thuế quan và địa chính trị có thể nhanh chóng làm thay đổi chi phí và dòng thương mại, doanh nghiệp Việt Nam không thể chỉ chờ thị trường thuận lợi. Phải chủ động thiết kế lại chuỗi cung ứng, nâng năng suất, đa dạng hóa thị trường và đầu tư vào công nghệ, nhân lực. Từ phòng thủ để chống chịu đến chủ động tái cấu trúc và bước ra toàn cầu, đó sẽ là hành trình quyết định chất tăng trưởng của doanh nghiệp Việt Nam trong những năm tới.

Đức Hiền

Tin liên quan

Tin khác

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
94% doanh nghiệp Việt Nam lạc quan về triển vọng thương mại quốc tế

94% doanh nghiệp Việt Nam lạc quan về triển vọng thương mại quốc tế

Theo kết quả khảo sát mới công bố của HSBC, 94% doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát kỳ vọng thương mại quốc tế tăng trưởng trong hai năm tới, thuộc nhóm lạc quan nhất trong 26 thị trường được nghiên cứu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sau giai đoạn phát triển nhanh về số lượng, chương trình OCOP tại các địa phương đang bước vào quá trình sàng lọc, hướng đến những sản phẩm có chất lượng và sức cạnh tranh thực chất. Số sản phẩm còn hiệu lực giảm, trong khi nhóm 5 sao tăng lên. Song nâng chất lượng không thể dừng ở việc loại bỏ sản phẩm hết hạn chứng nhận, mà cần tiếp sức cho những chủ thể có tiềm năng nhưng còn khó khăn về nguồn lực.
Tetra Pak: Giải pháp đồng bộ thúc đẩy F&B Việt Nam bứt phá tại Foodexpo 2026

Tetra Pak: Giải pháp đồng bộ thúc đẩy F&B Việt Nam bứt phá tại Foodexpo 2026

Tại Triển lãm Quốc tế ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam 2026 (Vietnam Foodexpo 2026), Tetra Pak - tập đoàn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực chế biến và đóng gói thực phẩm mang đến các giải pháp chế biến và đóng gói tương thích đồng bộ, mở ra cơ hội bứt phá cho ngành Dịch vụ Ẩm thực và Đồ uống (F&B) trong nước.
Petrolimex ‘chơi lớn’ cùng ENEOS, chủ động nguồn cung dài hạn và chuyển dịch năng lượng

Petrolimex ‘chơi lớn’ cùng ENEOS, chủ động nguồn cung dài hạn và chuyển dịch năng lượng

Trên nền tảng 10 năm đồng hành, Petrolimex và ENEOS tăng cường hợp tác chiến lược thông qua Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) giữa hai tập đoàn năng lượng hàng đầu Việt Nam và Nhật Bản. Với Petrolimex, đây là bước đi nhằm chủ động nguồn cung quốc tế, nâng cao khả năng ứng phó trước biến động thị trường, đồng thời mở rộng cơ hội phát triển sản phẩm và năng lượng mới theo chiến lược Horizon 2030.
Pinaco chuẩn bị lấn sân sang mảng lưu trữ năng lượng

Pinaco chuẩn bị lấn sân sang mảng lưu trữ năng lượng

Công ty Cổ phần Pin Ắc quy Miền Nam (Pinaco) vừa thông qua phương án bổ sung 11 ngành nghề kinh doanh mới tại Đại hội đồng cổ đông bất thường 2026, chính thức đặt nền móng lấn sân sang mảng hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) và năng lượng tái tạo.
Xuất khẩu điện tử:  Làm sao tăng phần giá trị Việt?

Xuất khẩu điện tử: Làm sao tăng phần giá trị Việt?

Theo số liệu của Cục Hải quan, 10 tháng năm 2026, xuất khẩu nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 149,41 tỷ USD, tăng 71% so với cùng kỳ; nhóm điện thoại và linh kiện đạt 57,61 tỷ USD, tăng 18,4%. Hai nhóm đạt hơn 207 tỷ USD. Dù kim ngạch xuất khẩu điện tử tăng mạnh, nhưng nhiều linh kiện, công nghệ và thiết kế vẫn đến từ nước ngoài. Để tăng phần giá trị Việt, vấn đề là phải xác định những công đoạn có thể từng bước làm chủ.