Chỉ số kinh tế:
Ngày 17/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.652 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 25.500/26.884 đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Động lực cải cách môi trường kinh doanh đang “nguội” dần

Ngọc Khanh
Ngọc Khanh  - 
Trái với kỳ vọng sẽ có sóng lớn trong việc cải thiện môi trường đầu tư, dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2019 chỉ xuất hiện những gợn sóng nhỏ, cho thấy động lực cải cách dường như đang “nguội” dần đi.
aa
Động lực cải cách môi trường kinh doanh đang “nguội” dần Chính phủ sẽ ban hành Nghị quyết về định hướng tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp
Động lực cải cách môi trường kinh doanh đang “nguội” dần Cải thiện môi trường kinh doanh: Vẫn còn ‘khấp khểnh’

Điều kiện kinh doanh được cắt giảm thiểu thực chất, các quy định pháp luật chồng chéo và nhiều mâu thuẫn… là những kết quả chính được rút ra từ báo cáo “Dòng chảy pháp luật kinh doanh 2019”, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ngày 26/12.

Động lực cải cách môi trường kinh doanh đang “nguội” dần
Ảnh minh họa

Thủ tục chồng chéo cản trở các động lực tăng trưởng

Báo cáo của VCCI cho biết, năm 2019 là năm có số lượng văn bản quy phạm pháp luật được ban hành ít hơn so với các năm trước đó. Theo Cổng thông tin Cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật, tính đến hết tháng 11/2019, mới chỉ có 267 thông tư được ban hành, thấp hơn nhiều so với con số từ 500 - 800 thông tư của các năm trước đó. Đối với nghị định, cũng mới chỉ có 91 nghị định được ban hành, thấp hơn con số 155 nghị định cùng kỳ năm 2018, và mức 125 nghị định trong 11 tháng đầu năm 2017.

Tuy nhiên, nhóm chuyên gia VCCI cho rằng, số lượng văn bản giảm không đồng nghĩa với việc khối lượng công việc xây dựng pháp luật của các bộ, ngành giảm. TS. Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI đánh giá, năm 2018 hàng trăm điều kiện kinh doanh đã được bãi bỏ và đơn giản hoá, nhưng quá trình rà soát điều kiện kinh doanh đang có và kiểm soát điều kiện mới ban hành vẫn còn nơi lỏng. Tương tự như vậy, các cơ quan quản lý đã quan tâm tới việc rà soát, cắt gọt các giấy phép con, nhưng còn nơi lỏng trong kiểm soát các giấy phép con mới ban hành.

Ngoài ra, khảo sát của VCCI còn cho thấy, vẫn còn tới 25 điểm xung đột, chồng chéo trong pháp luật liên quan đến đầu tư, sản xuất kinh doanh. Chủ tịch VCCI cho rằng, chính 25 điểm xung đột, chồng chéo này là cản trở rất lớn, làm chậm lại quá trình huy động nguồn vốn đầu tư ở cả khu vực công và tư vào phát triển kinh tế, xã hội; trong đó tập trung nhiều ở các mảng như đầu tư, đấu thầu, môi trường, nhà ở…

Trong đó, không chỉ có sự chồng lấn về trình tự thủ tục mà còn thiếu thống nhất trong ban hành các điều kiện kinh doanh, liên quan đến các chính sách về hạn chế quyền kinh doanh. Cũng có trường hợp cá biệt là dịch vụ hàng hoá này được phép kinh doanh ở văn bản này nhưng ở văn bản khác lại bị cấm hoặc hạn chế kinh doanh.

“Các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt ở cấp bộ, ngành, địa phương thực sự lúng túng khi gặp phải các quy định chồng chéo như vậy. Họ thấy rằng nếu thực hiện thì có nguy cơ trái luật, mà thực hiện đúng thì rất lâu, khiến cơ hội kinh doanh của DN qua đi”, ông Lộc chỉ ra thực tế là chính các cơ quan quản lý cũng bất lực trước sự thiếu thống nhất của các văn bản pháp luật.

Cũng theo TS. Vũ Tiến Lộc, sự chồng chéo này không mới mà đã tồn tại từ trước. Tuy nhiên, trước đây trong quá trình vận dụng thì thường các bộ, ban, ngành, địa phương tìm cách làm linh hoạt, còn bối cảnh hiện nay thì thường rất khó hoặc không thể vận dụng. Sự lúng túng đó đã dẫn đến thực trạng đáng lo ngại là trong 2 năm trở lại đây, tốc độ giải ngân các dự án tại địa phương chậm lại hơn hẳn, do việc hoàn thành các thủ tục rất khó khăn. Đây là giai đoạn có nhiều cản trở trong thực hiện các dự án vì có điểm chồng chéo, chưa minh bạch trong hệ thống pháp luật về quy định kinh doanh. Riêng trong năm vừa qua, các dự án hoàn thiện được thủ tục chỉ còn một nửa hoặc 1/3 so với các năm trước.

“Tăng trưởng ngày mai tuỳ thuộc vào đầu tư của ngày hôm nay, nên nếu không tháo gỡ các rào cản đó, sẽ không thể tạo ra các dự án động lực cho tăng trưởng kinh tế trong tương lai”, ông Lộc cảnh báo.

Mong sóng lớn nhưng chỉ còn sóng nhỏ

Một trong những nội dung trọng tâm của báo cáo là tình hình cắt giảm điều kiện kinh doanh. Theo ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng Ban Pháp chế VCCI, năm 2019, hoạt động cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh khá lặng lẽ. Tính đến giữa tháng 11/2019, VCCI chỉ nhận được hai đề nghị góp ý của hai bộ đối với dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc lĩnh vực do bộ quản lý, đó là Bộ Công thương và Bộ Y tế.

Còn theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư gửi Thủ tướng Chính phủ ngày 27/6/2019 về đánh giá mức độ thay đổi của những cải cách về bãi bỏ, đơn giản hóa các quy định về điều kiện kinh doanh và tác động thực chất đối với DN thì Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng chỉ biết rằng có hai bộ (gồm Công thương, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) có kế hoạch thực hiện việc bãi bỏ, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh theo Nghị quyết 02 trong năm 2019.

“Sau một năm với những chuyển động tích cực có tính cải cách, đột phá thì dường như năm nay, sự nhiệt tình của một số bộ đã giảm đi đáng kể hoặc có thể các bộ nhận thấy không thể cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh do bộ mình quản lý hơn nữa”, ông Tuấn bình luận.

Đánh giá về việc cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh của Bộ Y tế và Bộ Công thương, VCCI cho hay hoạt động của Bộ Y tế nằm trong phạm vi hẹp, chủ yếu điều chỉnh các quy định để giải quyết những vướng mắc trên thực tế và đảm bảo tính khả thi cho các thủ tục liên quan đến trang thiết bị y tế, còn các vấn đề khác gần như không xem xét điều chỉnh gì. Còn đối với Bộ Công thương, dự thảo nghị định của bộ đã bãi bỏ, đơn giản hóa khá nhiều điều kiện kinh doanh. Tuy nhiên, một số quy định sửa đổi điều kiện kinh doanh trong dự thảo vẫn còn hình thức, có điều khoản được sửa đổi hay bãi bỏ nhưng không làm thay đổi bản chất của quy định, có điều kiện được sửa đổi nhưng chưa triệt để.

TS. Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương lo ngại, nếu tiếp tục giao cho từng bộ, ngành soạn thảo các văn bản cắt giảm điều kiện kinh doanh như hiện nay thì không thể giải quyết triệt để vấn đề. Bởi lẽ theo ông Cung, từng bộ chỉ nhìn vấn đề theo góc độ chuyên môn của mình về quản lý nhà nước chứ không thể có cái nhìn tổng quát. Đó là chưa kể các lĩnh vực như đất đai, đầu tư, môi trường là cực kỳ phức tạp.

Ông kiến nghị để thực hiện việc này phải lập một tổ đặc biệt chỉ có chuyên gia và DN, không có cơ quan quản lý nhà nước, dưới sự chỉ đạo của ít nhất là Phó Thủ tướng, nếu Thủ tướng thì càng tốt và phải làm đầy đủ thời gian trong vài ba tháng. Đội ngũ này phải tập trung ngồi cùng một chỗ và soạn 1 luật sửa nhiều luật thì mới nhìn các vấn đề theo chiều ngang để tránh sự chồng chéo.

“Nhiều nội dung trong một số luật phải bãi bỏ hẳn để tạo ra sự thống nhất và không có nội dung nào chồng chéo. Nếu còn chồng chéo sẽ dẫn tới thẩm quyền chồng chéo”, ông Cung lưu ý.

Ngọc Khanh 

Tin liên quan

Tin khác

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Nâng cao năng lực đón dòng vốn công nghệ cao

Dòng vốn đầu tư quốc tế đang dịch chuyển vào các lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo. Các tập đoàn toàn cầu không chỉ quan tâm đến chi phí, ưu đãi mà còn chú trọng năng lực vận hành, trình độ công nghệ và hệ sinh thái cung ứng. Điều này mở ra cơ hội nhưng cũng đặt doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo

Thông tin từ Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) cho biết, đang tìm nhà đầu tư khu đất rộng 3.400 m2 tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ.
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính

Khi hành lang pháp lý dần định hình, việc chủ động rà soát hệ thống và chuẩn hóa năng lực vận hành như cách EmbedIT và VNFITE phối hợp triển khai được xem là nền tảng để kiến tạo giá trị dài hạn.
Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ và mua USD giao ngay ghi nhận những kết quả tích cực

Sau khi triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã mở thêm kênh mua USD giao ngay nhằm bổ sung công cụ điều tiết thị trường tiền tệ và ngoại hối. Để làm rõ hiệu quả của các công cụ điều hành này, Phóng viên Thời báo Ngân hàng đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Vũ Mai Chi, Trưởng bộ môn Tiền tệ ngân hàng, Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng.
Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Doanh nghiệp trước bài toán tiếp cận và hấp thụ vốn

Trong cơ cấu doanh nghiệp Việt Nam, DNNVV đóng góp khoảng 50% GDP, 30% thu ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho hơn 5 triệu lao động, tương đương 45% tổng số việc làm trong khu vực doanh nghiệp. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của DNNVV đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò đó càng được khẳng định khi doanh nghiệp, doanh nhân được xác định là lực lượng quan trọng trong xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội đất nước; và kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

'Ba đúng' để vốn ngân hàng tăng cường nội lực cho DNNVV

Bối cảnh hiện nay đặt ra yêu cầu vừa thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Để thực hiện mục tiêu này, NHNN đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp và các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV được kỳ vọng tạo thêm động lực cho nền kinh tế. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Thời báo Ngân hàng có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV TP. Hồ Chí Minh (HCM-SME).
Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Từ hạt gạo ngon nhất thế giới đến cuộc chiến bảo vệ thương hiệu ST25

Hai lần được vinh danh “Gạo ngon nhất thế giới” vào năm 2019 và 2023, ST25 không chỉ khẳng định chất lượng gạo Việt Nam mà còn mở ra hành trình xây dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế. Đằng sau thành công ấy là hơn 30 năm nghiên cứu giống lúa, cuộc chiến pháp lý kéo dài 3 năm để bảo vệ thương hiệu và khát vọng nâng cao giá trị hạt gạo, thu nhập cho nông dân Việt Nam.
Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Sửa đổi Luật Bưu chính: Siết chặt bảo vệ dữ liệu cá nhân, hiện đại hóa phương thức quản lý

Trong bối cảnh chuyển đổi số, mỗi bưu gửi đều gắn liền với dữ liệu cá nhân, tình trạng lộ lọt thông tin từ nhãn dán bưu phẩm, đơn hàng đều có thể bị kẻ xấu lợi dụng để lừa đảo đang gây bức xúc lớn trong cử tri. Do vậy, cần thắt chặt quy định bảo vệ thông tin dữ liệu cá nhân và cụ thể hóa lộ trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng

Sau giai đoạn phát triển nhanh về số lượng, chương trình OCOP tại các địa phương đang bước vào quá trình sàng lọc, hướng đến những sản phẩm có chất lượng và sức cạnh tranh thực chất. Số sản phẩm còn hiệu lực giảm, trong khi nhóm 5 sao tăng lên. Song nâng chất lượng không thể dừng ở việc loại bỏ sản phẩm hết hạn chứng nhận, mà cần tiếp sức cho những chủ thể có tiềm năng nhưng còn khó khăn về nguồn lực.