Đưa dòng vốn đúng địa chỉ, tiếp sức doanh nghiệp tăng tốc phát triển

Dòng vốn ưu đãi khơi thông động lực tăng trưởng

Tăng trưởng kinh tế những tháng đầu năm 2026 đang cho thấy tín hiệu tích cực khi hoạt động sản xuất, xuất khẩu và đầu tư dần phục hồi. Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng thị trường là áp lực rất lớn về nhu cầu vốn của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp xuất khẩu, logistics hay lĩnh vực nông nghiệp.

Theo bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng, NHNN, đến ngày 13/7/2026, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,1 triệu tỷ đồng, tăng 7,86% so với cuối năm 2025. Để dòng vốn đến đúng địa chỉ, trong 6 tháng đầu năm, ngành Ngân hàng đã tổ chức hơn 1.000 cuộc gặp gỡ, kết nối ngân hàng - doanh nghiệp trên phạm vi cả nước, đồng thời triển khai nhiều chương trình tín dụng theo lĩnh vực ưu tiên với kết quả tích cực.

Các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi đang trở thành “đòn bẩy” quan trọng giúp giảm gánh nặng tài chính, tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng hoạt động và nâng cao sức cạnh tranh, ảnh: ST

Con số trên cho thấy ngành Ngân hàng không chỉ mở rộng quy mô tín dụng mà còn chuyển mạnh sang cách thức hỗ trợ theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Thay vì cung ứng vốn đại trà, nhiều chương trình được thiết kế riêng cho từng ngành nghề, từng chuỗi sản xuất nhằm giúp doanh nghiệp giảm chi phí tài chính và sử dụng vốn hiệu quả hơn.

Thực tế, áp lực đối với hệ thống ngân hàng cũng không nhỏ. Theo dự báo, tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội năm 2026 khoảng 5,1 triệu tỷ đồng và giai đoạn 2026-2030 lên tới 38,5 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ lệ tín dụng/GDP đã ở mức khoảng 145%, cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào vốn ngân hàng.

Điều này đồng nghĩa với việc vừa phải mở rộng tín dụng để hỗ trợ tăng trưởng, vừa phải bảo đảm an toàn hệ thống là bài toán không hề đơn giản. Chính vì vậy, các ngân hàng đang lựa chọn hướng đi tập trung vào những lĩnh vực tạo giá trị gia tăng, đồng thời ưu tiên các doanh nghiệp có phương án sản xuất kinh doanh khả thi.

Một trong những chương trình đáng chú ý là gói tín dụng ngắn hạn quy mô 50.000 tỷ đồng của Agribank dành cho khách hàng bổ sung vốn lưu động phục vụ sản xuất, kinh doanh. Theo chương trình, khách hàng được hưởng mức lãi suất từ 5,6%/năm, đồng thời được lựa chọn nhiều phương thức vay linh hoạt như vay từng lần, vay theo hạn mức hay thấu chi trên tài khoản thanh toán.

Không chỉ Agribank, nhiều ngân hàng thương mại cũng đồng loạt triển khai các chương trình ưu đãi hướng tới từng nhóm khách hàng cụ thể. HDBank triển khai ba chương trình dành cho doanh nghiệp logistics, doanh nghiệp nông lâm thủy sản và doanh nghiệp mở mới tài khoản thanh toán. Các doanh nghiệp nông nghiệp có thể tiếp cận khoản vay tối đa 50 tỷ đồng với lãi suất cạnh tranh, trong khi doanh nghiệp logistics được hưởng lãi suất từ 8,9%/năm cùng nhiều ưu đãi về bảo lãnh, thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại.

Các chuyên gia nhận định, không chỉ giảm lãi suất mà ngân hàng còn đang hỗ trợ doanh nghiệp quản trị dòng tiền, thanh toán quốc tế, bảo lãnh và các dịch vụ tài chính khác. Đây là xu hướng tín dụng hiện đại, trong đó ngân hàng không chỉ là đơn vị cho vay mà còn là đối tác đồng hành trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Đồng hành cùng doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận vốn

Không chỉ mở rộng quy mô tín dụng, nhiều ngân hàng còn thay đổi cách đánh giá khách hàng nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ dàng hơn. Đơn cử như Sacombank vừa triển khai gói tín dụng 20.000 tỷ đồng dành riêng cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu với mức ưu đãi lãi suất lên tới 2% so với thông thường. Thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm, ngân hàng đánh giá tổng thể dòng tiền, doanh số xuất nhập khẩu, nhu cầu ngoại tệ và hoạt động thanh toán quốc tế của doanh nghiệp. Đối với các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, dòng vốn còn được mở rộng tới các nhà cung cấp và đại lý thông qua giải pháp tài trợ chuỗi.

Đây là sự thay đổi đáng chú ý bởi nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa dù có đơn hàng ổn định nhưng vẫn gặp khó khi thiếu tài sản thế chấp. Việc chuyển từ tư duy "cho vay dựa trên tài sản" sang "cho vay dựa trên dòng tiền và năng lực kinh doanh" giúp mở rộng cơ hội tiếp cận tín dụng cho khu vực doanh nghiệp tư nhân.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng để tận dụng hiệu quả các chương trình ưu đãi, bản thân doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực quản trị. Theo ông Ngô Tấn Long, Phó Tổng giám đốc ACB, nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp chưa tiếp cận được vốn không nằm hoàn toàn ở phía ngân hàng mà còn đến từ chất lượng thông tin tài chính. Không ít doanh nghiệp vẫn quản lý dòng tiền theo kinh nghiệm, báo cáo tài chính chưa minh bạch hoặc chưa tách bạch tài chính cá nhân với tài chính doanh nghiệp. Khi thiếu dữ liệu đáng tin cậy, ngân hàng rất khó đánh giá chính xác mức độ rủi ro để quyết định cấp tín dụng.

Đại diện ACB cho biết, việc được giải ngân chưa phải là đích đến cuối cùng. Hiệu quả sử dụng vốn mới là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Nếu quản trị dòng tiền yếu, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với nguy cơ mất khả năng thanh toán mà còn làm gia tăng nợ xấu của hệ thống ngân hàng.

Trong bối cảnh yêu cầu về chuyển đổi số, tiêu chuẩn quản trị và minh bạch tài chính ngày càng cao, doanh nghiệp cần coi việc hoàn thiện hệ thống kế toán, chuẩn hóa báo cáo tài chính và nâng cao năng lực quản trị là điều kiện tiên quyết để tiếp cận nguồn vốn giá rẻ.

Ở góc độ vĩ mô, các chuyên gia cho rằng tín dụng ngân hàng vẫn sẽ là nguồn vốn chủ lực của nền kinh tế trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, để giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng, cùng với việc duy trì các chương trình tín dụng ưu đãi, Việt Nam cần tiếp tục phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, nhằm hình thành kênh cung ứng vốn trung và dài hạn hiệu quả hơn.