Fed sẽ giữ nguyên lãi suất dù kinh tế Mỹ tăng trưởng yếu hơn dự kiến

Kinh tế Mỹ trước nguy cơ đình lạm

Cục Phân tích kinh tế (BEA) thuộc Bộ Thương mại Mỹ hôm thứ Sáu (13/3) cho biết, số liệu sơ bộ về tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý IV cho thấy nền kinh tế chỉ tăng trưởng 0,7%, giảm mạnh so với con số ước tính ban đầu là 1,4%. Nó yếu hơn đáng kể so với dự báo của các nhà kinh tế khi họ kỳ vọng mức tăng trưởng sẽ không đổi so với con số ước tính.

“GDP thực tế đã được điều chỉnh giảm 0,7 điểm phần trăm so với ước tính ban đầu, phản ánh sự điều chỉnh giảm đối với xuất khẩu, chi tiêu tiêu dùng, chi tiêu chính phủ và đầu tư. Nhập khẩu giảm ít hơn so với ước tính trước đó”, báo cáo của BEA cho biết.

Trong khi dữ liệu từ BEA cũng cho thấy, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát ưa thích của Fed - tăng 0,3% trong tháng 1 so với tháng trước, thấp hơn một chút so với mức tăng 0,4% của tháng 12. Còn so với cùng kỳ năm trước, PCE tháng 1 tăng 2,8%, cũng giảm nhẹ so với mức 2,9% của tháng 12.

Tuy nhiên nếu loại trừ các thành phần thực phẩm và năng lượng dễ biến động, mặc dù tốc độ tăng hàng tháng của PCE cơ bản vẫn được duy trì ở mức 0,4% trong tháng 1, tương đương mức tăng của tháng 12; tuy nhiên tốc độ tăng hàng năm lại tiếp tục tăng lên 3,1% trong tháng 1 từ mức 3,0% của tháng 12.

“Lạm phát, được đo bằng chỉ số giảm phát PCE, thước đo giá cả được Fed ưa chuộng, đã giảm nhẹ xuống 2,8%, nhưng vẫn duy trì khoảng cách xa so với lạm phát CPI ôn hòa hơn. Hơn nữa, lạm phát PCE cơ bản đã leo lên mức cao nhất trong tháng 3/2024, tăng tốc tháng thứ hai liên tiếp, lên 3,1%”, Gary Schlossberg – Chiến lược gia toàn cầu của Viện Đầu tư Wells Fargo ở San Francisco cho biết.

Theo các nhà phân tích, điều đó khiến nỗi lo nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể rơi vào tình trạng lạm phát đình trệ tái xuất hiện. Trong khi cuộc chiến tại Trung Đông đang đẩy giá năng lượng tăng cao, khiến tình hình có thể càng trở nên nghiêm trọng hơn. Bởi giá dầu tăng cao một mặt tạo áp lực lớn đến lạm phát, mặt khác lại gây nhiều trở ngại cho tăng trưởng.

Fed sẽ giữ nguyên lãi suất lâu hơn

Theo các nhà kinh tế, lạm phát tăng cao chắc chắn sẽ khiến Fed không thể cắt giảm lãi suất tại cuộc họp chính sách diễn ra vào tuần tới (ngày 17-18/3), ngay cả khi tăng trưởng quý IV thấp hơn dự kiến. Thậm chí với việc giá dầu đang tăng cao cùng với đà leo thang của chiến sự tại Trung Đông, Fed được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất lâu hơn để có thêm thời gian quan sát và đánh giá hướng đi của nền kinh tế.

“Thước đo lạm phát ưa thích của Fed vẫn đang tăng cao nhờ lĩnh vực dịch vụ. Điều này chắc chắn không giúp ích gì cho lập trường ôn hòa, nhưng thực tế là nó đã cũ rồi. Tác động của giá năng lượng tăng vọt chỉ mới bắt đầu”, James St. Aubin – Giám đốc đầu tư của Ocean Park Asset Management ở Santa Monica, California bình luận sau báo cáo của BEA.

Còn theo Peter Cardillo – Nhà kinh tế thị trường chính của Spartan Capital Securities ở New York, với việc “lạm phát vẫn ở mức cao, dai dẳng và với khả năng giá năng lượng cuối cùng sẽ tăng lên, Fed có thể sẽ giữ nguyên lãi suất trong một thời gian dài hơn”.

Trước khi dữ liệu lạm phát PCE được công bố, thị trường báo Fed sẽ cắt giảm lãi suất lần đầu tiên vào tháng 10. Tuy nhiên với việc lạm phát PCE tháng 1 không cao như lo ngại hồi đầu năm, thị trường hiện đang kỳ vọng động thái cắt giảm lãi suất lần đầu tiền này sẽ diễn ra vào tháng 9.

Theo Matt Bush – Nhà kinh tế học Mỹ của Guggenheim Investment ở New York, mặc dù dữ liệu về lạm phát giá tiêu dùng (CPI) là tương đối tốt trong những tháng gần đây, nhưng lạm phát PCE cơ bản lại cao hơn đáng kể so với dữ liệu CPI. Tuy nhiên theo ông, “mặc dù điều đó vẫn đúng với số liệu tháng Giêng, nhưng chỉ số PCE cơ bản tháng Giêng không tệ như lo ngại. Vì vậy, tôi nghĩ rằng điều đó đang gây ra một số phản ứng trên thị trường lãi suất và định giá cho lộ trình chính sách của Fed”.

Mặc dù vậy kỳ vọng của thị trường về thời điểm cắt giảm lãi suất được đẩy lui khá sâu về cuối năm so với thời điểm trước khi chiến sự tại Trung Đông nổ ra khi mà thời điểm đó, các nhà giao dịch dự báo nhiều khả năng Fed sẽ cắt giảm lãi suất vào tháng 6, tức ngay sau khi nhiệm kỳ của ông Jerome Powell kết thúc.