Giải pháp nào cho doanh nghiệp trong bối cảnh mới?

Doanh nghiệp thấp thỏm

Ông Ngô Sỹ Hoài - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) cho biết, hiện Việt Nam xuất khẩu hơn 9 tỷ USD sản phẩm gỗ sang Mỹ, nhưng chỉ nhập khẩu khoảng 323,7 triệu USD từ Mỹ. Trong đó 300 triệu USD là nguyên liệu gỗ tròn, gỗ xẻ được hưởng thuế suất 0%; 23 triệu USD là các sản phẩm đồ gỗ nội thất của Mỹ đang chịu mức thuế từ 20 - 25% tại Việt Nam. Theo ông Hoài, nếu Mỹ áp thuế đối ứng 25% lên tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ từ Việt Nam, điều này có thể khiến nhiều doanh nghiệp nước ta mất khả năng cạnh tranh. Với mức thuế này, lợi nhuận của ngành công nghiệp gỗ chắc chắn sụt giảm. Trước rủi ro này, VIFOREST đã có văn bản kiến nghị các bộ, ngành liên quan xem xét việc giảm thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm đồ gỗ nội thất từ Mỹ, từ mức 20 - 25% hiện nay về 0%.

Cũng đề cập đến chính sách thuế của Mỹ, ông Đinh Quốc Thái - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) chia sẻ, trong năm 2024, kim ngạch xuất khẩu thép Việt Nam vào Mỹ đạt gần 1 tỷ USD, tăng 159% so với năm 2023, nhưng chỉ chiếm 3,1% tổng kim ngạch nhập khẩu thép của Mỹ. Tuy nhiên, phần lớn các sản phẩm thép Việt Nam vẫn chịu mức thuế 25% từ năm 2018, và nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại từ Mỹ sẽ tiếp tục gia tăng. Các quyết định điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp của Mỹ với thép Việt Nam đang gia tăng.

Trong khi đó, thép Trung Quốc bị áp thuế tại Mỹ theo Điều khoản 232 nên quốc gia này đang tìm cách đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Việt Nam, gây áp lực cạnh tranh lớn cho doanh nghiệp trong nước.

Với ngành sản xuất chế biến chế tạo, bà Trương Thị Chí Bình - Phó chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI) cho biết, nhu cầu nhập khẩu linh kiện của Việt Nam tại Mỹ đang tăng cao. Cùng với đó, các doanh nghiệp nước ngoài trong lĩnh vực này cũng đang đầu tư vào Việt Nam rất nhiều. Vì vậy, tăng trưởng xuất khẩu của ngành trong thời gian tới sẽ tăng mạnh. Đây là tín hiệu tích cực, tuy nhiên, bà Bình mong muốn có chính sách về xuất xứ cho sản phẩm sản xuất, hàng hóa trong nước được chi tiết, kỹ lưỡng hơn để tránh các nguy cơ áp thuế.

Ngành gỗ đề xuất giảm thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm đồ gỗ nội thất từ Mỹ, từ mức 20 - 25% hiện nay về 0%

Kiểm soát chặt xuất xứ

Để có thể ứng phó hiệu quả với sự thay đổi chính sách thương mại của các nước lớn, đặc biệt là Mỹ, trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động, các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng kiến nghị cơ quan thương vụ Việt Nam tại các thị trường quan trọng cần tiếp tục theo dõi, cập nhật chính sách mới và kịp thời cảnh báo cho doanh nghiệp, giúp họ có kế hoạch ứng phó từ xa.

Các hiệp hội cũng kiến nghị Bộ Công Thương và các cơ quan thương vụ hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm thị trường mới, gia tăng xuất khẩu.

Theo các chuyên gia, trước những thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam buộc phải chủ động thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường. Việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) là những giải pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro và nắm bắt cơ hội trong bối cảnh mới.

Ông Đỗ Ngọc Hưng - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Mỹ cho rằng, cần khẩn trương xây dựng một lộ trình cụ thể để bảo vệ lợi ích thương mại của các doanh nghiệp Việt, đồng thời tăng cường hợp tác chiến lược với Mỹ nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững trong quan hệ song phương giữa 2 nước. Cơ quan quản lý Nhà nước phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp làm việc với các đối tác liên quan nhằm xây dựng liên minh để ủng hộ việc mở rộng thương mại với Việt Nam.

“Việt Nam cần giám sát sát sao các diễn biến thương mại và chính sách thuế quan của Mỹ để có sự điều chỉnh kịp thời. Các doanh nghiệp cần tăng cường phối hợp và trao đổi với các cơ quan thuộc Bộ Công Thương cũng như Thương vụ Việt Nam tại Mỹ nhằm cập nhật thông tin và tìm kiếm giải pháp ứng phó phù hợp”, ông Hưng khuyến nghị.

Trước diễn biến của thị trường, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng khẳng định, sẽ luôn đồng hành cùng doanh nghiệp để tận dụng tối đa cơ hội thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh. Bà Thắng lưu ý, với diễn biến thị trường, các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp cần chủ động nắm bắt thông tin, nhu cầu hỗ trợ thị trường, đề xuất giải pháp kịp thời với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan khi phát sinh khó khăn, vướng mắc. Doanh nghiệp cũng cần đẩy mạnh liên kết vùng, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm xuất khẩu, đáp ứng tốt hơn các yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.