Giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát

Đánh giá kinh tế - xã hội 9 tháng năm 2026, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư ghi nhận tăng trưởng GDP đạt trên 9% là kết quả rất đáng mừng, cao nhất 15 năm qua. Thu ngân sách đạt gần 2,2 triệu tỷ đồng, bằng 86,5% dự toán. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, an sinh xã hội được bảo đảm. Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm trên 10%, tốc độ quý IV phải đạt trên 12%.

Về giải pháp trọng tâm, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết kiểm soát lạm phát dưới 4,5%, bởi tăng trưởng sẽ mất ý nghĩa nếu lạm phát gia tăng ảnh hưởng đời sống nhân dân. Thường trực Ban Bí thư yêu cầu rà soát 37% vốn tạm ứng đầu tư công chưa có khối lượng thi công, điều chuyển vốn khỏi dự án chậm tiến độ; khẩn trương xử lý dứt điểm tình trạng lợi ích nhóm trong quản lý giá vật liệu xây dựng và điều tiết giá điện theo hướng ưu tiên giữ ổn định hoặc giảm chi phí; yêu cầu Bộ Tài chính phân tích nguyên nhân thu ngân sách chững lại quý III…

Phát biểu tại phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, công tác điều hành vĩ mô phải đặt dưới sự chỉ đạo tập trung của Chính phủ, phối hợp nhịp nhàng tài khóa và tiền tệ. Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% cho năm 2027 là phù hợp định hướng tăng trưởng hai con số. Dù vậy, áp lực lạm phát vẫn lớn do độ trễ chính sách và biến động thị trường quốc tế. Để đạt tăng trưởng cao mà vẫn giữ vĩ mô, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị nâng cao năng suất lao động, cải thiện hiệu quả sử dụng vốn, kéo hệ số ICOR xuống khoảng 4,5 - 4,8 giai đoạn 2026 - 2030.

Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cũng đánh giá cao việc nền kinh tế giải thành công bài toán kép: vừa tăng trưởng cao vừa giữ vững ổn định vĩ mô, tuy nhiên ông cũng cảnh báo dư địa vĩ mô thu hẹp, đòi hỏi tín dụng phân bổ vào dự án hiệu quả, hạn chế tạm ứng vốn đầu tư công và tái cấu trúc thị trường tài chính giảm gánh nặng trung, dài hạn cho ngân hàng.

Phân tích khả năng tiếp cận vốn, đại biểu Quốc hội Nguyễn Việt Hà (Đoàn Tuyên Quang) cho biết, dù ngành Ngân hàng triển khai nhiều giải pháp mở rộng tín dụng, nhưng doanh nghiệp vẫn gặp khó trong tiếp cận vốn. Đại biểu chỉ rõ, rào cản hấp thụ vốn xuất phát từ vướng mắc pháp lý dự án, thủ tục đất đai, cơ chế giá điện PPA, thiếu dữ liệu tài chính minh bạch và tài sản bảo đảm hạn chế. Để xử lý từ gốc rễ vấn đề, đại biểu kiến nghị chuẩn hóa, kết nối dữ liệu thuế, hóa đơn điện tử và phát triển hệ thống xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp, tạo điều kiện để ngân hàng tăng cường cho vay dựa trên dòng tiền. Về lâu dài, cần phát triển cân đối thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán giảm áp lực gánh vốn trung, dài hạn cho ngân hàng.

Thảo luận quản lý ngân sách và đầu tư công, đại biểu Quốc hội Quản Minh Cường (Đoàn Quảng Ninh) phản ánh tình trạng giao chỉ tiêu thu ngân sách ban đầu còn quá an toàn, chưa sát thực tế địa phương. Đại biểu lưu ý cơ cấu thu ngân sách nhiều nơi phụ thuộc quá lớn vào tiền sử dụng đất (từ 35% đến 70%), nguồn thu khó kéo dài bền vững. Bên cạnh đó, đại biểu Quản Minh Cường đề nghị quản lý dòng tiền qua tài khoản và rà soát thực chất công tác giải ngân đầu tư công, phân biệt rõ số tiền thanh toán cho khối lượng hoàn thành với số tiền tạm ứng chuyển sang tài khoản doanh nghiệp.

Đồng quan điểm về tính thực chất đầu tư công, đại biểu Quốc hội Dương Đức Hải (Đoàn Hà Nội) đề nghị đánh giá kết quả giải ngân gắn liền với khối lượng thi công hoàn thành và khả năng đưa công trình vào vận hành khai thác. Đại biểu kiến nghị rà soát kỹ từng dự án, làm rõ tình trạng vốn tạm ứng trong hạn và quá hạn, phân loại vướng mắc về thủ tục, mặt bằng trước khi giao vốn năm 2027. Đối với hơn 1.000 dự án đã tháo gỡ vướng mắc, cần ưu tiên nguồn lực cho dự án có khả năng sớm hoàn thành để tạo sản phẩm, dịch vụ cho xã hội.

Đóng góp ý kiến về phương thức huy động nguồn lực, đại biểu Quốc hội Lê Thị Thúy Sen (Đoàn Hưng Yên) đề xuất vận dụng rộng rãi mô hình kinh tế chia sẻ nhằm phát huy sự cộng hưởng giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Mô hình này bao gồm kết hợp nguồn lực công - tư để thu hút nhân tài; huy động vốn tư nhân đầu tư công trình công cộng theo nguyên tắc tư nhân đầu tư, Nhà nước sở hữu, nhân dân thụ hưởng; đồng thời đổi mới phương thức phát hành trái phiếu công trình gắn với ưu đãi sử dụng dịch vụ cho người mua trái phiếu.