Hà Nội mở đường phát triển từ Luật Thủ đô

Luật Thủ Đô 2026 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026

Trao thêm quyền để Hà Nội chủ động bứt phá

Tại kỳ họp thứ Hai ngày 11/5, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVI đã chính thức thông qua Nghị quyết quy định một số nội dung về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Thủ đô với sự nhất trí của 100% đại biểu có mặt. Đây được xem là bước đi quan trọng để cụ thể hóa những cơ chế đặc thù mà Quốc hội trao cho Hà Nội, đồng thời tạo nền tảng pháp lý để Thủ đô chủ động hơn trong quản trị và điều hành phát triển.

Nghị quyết tập trung xác định thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật, quy định chi tiết các điều khoản của Luật Thủ đô và thiết lập trình tự, thủ tục để lựa chọn áp dụng pháp luật phù hợp với thực tiễn quản lý của Thành phố. Đối tượng áp dụng gồm các cơ quan chủ trì xây dựng chính sách, cơ quan soạn thảo, ban hành văn bản pháp luật cùng các tổ chức, cá nhân liên quan trên địa bàn Hà Nội.

Trình bày tại kỳ họp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, điểm nhấn quan trọng nhất của Nghị quyết là việc mở rộng mạnh mẽ thẩm quyền cho chính quyền Thủ đô. Theo đó, HĐND thành phố Hà Nội được quyền ban hành văn bản điều chỉnh trình tự, thủ tục và thẩm quyền giải quyết các thủ tục hành chính vốn đang được quy định trong văn bản của Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đây được đánh giá là bước tiến lớn trong phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện để Hà Nội chủ động giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào cơ chế điều hành tập trung.

Bên cạnh đó, HĐND thành phố cũng được phép quy định các biện pháp đặc thù phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô trong trường hợp chưa có quy định từ Chính phủ hoặc các bộ, ngành Trung ương. UBND thành phố Hà Nội cũng được trao quyền điều chỉnh trình tự, thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ để phù hợp với phạm vi quản lý của địa phương.

Việc trao thêm thẩm quyền cho Hà Nội được kỳ vọng sẽ giúp tháo gỡ các nút thắt về thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tăng tốc giải ngân đầu tư công và thúc đẩy tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm. Đây cũng là mục tiêu cốt lõi của Luật Thủ đô năm 2026 khi hướng tới xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và động lực phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng.

Đưa cơ chế đặc thù vào thực tiễn

Song hành với việc phân cấp mạnh mẽ, Nghị quyết cũng nhấn mạnh nguyên tắc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật phải bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, phù hợp với Hiến pháp và gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Công tác xây dựng chính sách phải phòng chống tham nhũng, tiêu cực, ngăn chặn tình trạng “lợi ích nhóm”, cục bộ địa phương và bảo đảm tính công khai, minh bạch.

Cũng trong ngày 11/5, phát biểu chỉ đạo tại kỳ họp thứ hai, kỳ họp chuyên đề HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026 là “vận hội lớn” để Hà Nội bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng nhấn mạnh: Thủ đô chúng ta đang đứng trước thời cơ vận hội rất lớn để phát triển đột phá trong kỷ nguyên mới

Bí thư Trần Đức Thắng ghi nhận và đánh giá cao Thường trực HĐND, UBND, các Ban HĐND thành phố và các cơ quan liên quan trong quá trình xây dựng Luật Thủ đô cũng như chuẩn bị các nội dung trình kỳ họp. Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, Thành phố đang đứng trước những cột mốc lịch sử quan trọng khi đã có đầy đủ khung pháp lý và định hướng chiến lược để phát triển trong kỷ nguyên mới.

“Với Luật Thủ đô năm 2026 cùng với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được HĐND thông qua và Đề án mô hình phát triển mới dự kiến thông qua vào giữa năm 2026, Thủ đô chúng ta đang đứng trước thời cơ vận hội rất lớn để phát triển đột phá trong kỷ nguyên mới”, Bí thư Trần Đức Thắng nhấn mạnh.

Theo Bí thư Trần Đức Thắng, kỳ họp lần này có ý nghĩa đặc biệt bởi đây là bước đi đầu tiên nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026. Hà Nội phải thực hiện với tinh thần chủ động, “đi trước một bước”, chuyển hóa cơ chế đặc thù thành nguồn lực phát triển thực tế.

Một trong những yêu cầu được Bí thư Thành ủy đặc biệt nhấn mạnh là chất lượng của các nghị quyết được ban hành. Các nghị quyết phải rõ nhiệm vụ, rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực và có khả năng triển khai ngay sau khi được thông qua.

Đối với các chính sách chi ngân sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bí thư Thành ủy Hà Nội cho rằng đây là những khoản đầu tư cho năng lực phát triển dài hạn của Thành phố. Việc phân bổ nguồn lực phải bảo đảm đúng trọng tâm, tạo ra chuyển biến thực chất, tránh dàn trải và hình thức.

Liên quan đến các dự án hạ tầng trọng điểm theo Nghị quyết số 258/2025/QH15, đồng chí Trần Đức Thắng yêu cầu phải biến cơ chế đặc thù thành tiến độ cụ thể trên công trường. Các dự án được trình tại kỳ họp đều có ý nghĩa lớn đối với phát triển giao thông, môi trường, y tế và không gian đô thị của Hà Nội.

Bí thư Thành ủy Hà Nội đề nghị HĐND thành phố khi xem xét chủ trương đầu tư phải đặc biệt quan tâm đến tính cần thiết, hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng cân đối nguồn lực, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của cơ quan chủ trì. Quan điểm xuyên suốt là không phê duyệt dự án chỉ để hoàn thành thủ tục hành chính.

Đồng thời, đối với danh mục thu hồi đất giai đoạn 2026-2030, Bí thư Thành ủy yêu cầu phải đặt người dân vào vị trí trung tâm. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng pháp luật, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Để các nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống, Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu UBND thành phố cùng các cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng kế hoạch thực hiện ngay sau kỳ họp, phân công rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình triển khai.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định, mỗi kỳ họp HĐND phải là một bước tháo gỡ khó khăn, một bước mở đường cho phát triển, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh hơn, quản trị tốt hơn và phục vụ người dân, doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Việc thông qua Nghị quyết về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thi hành Luật Thủ đô không chỉ là yêu cầu về mặt thể chế mà còn thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Hà Nội trong việc tận dụng hiệu quả “chìa khóa pháp lý” mà Quốc hội trao cho. Với những cơ chế mới mang tính đột phá, Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn để thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững, hướng tới mục tiêu trở thành Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại. trong giai đoạn mới