Kết nối nguồn lực tài chính với kinh tế tuần hoàn

Phát biểu khai mạc chương trình, ông Phan Mạnh Cường, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ(NHNN) cho biết, phát triển bền vững và tăng trưởng xanh ngày càng trở thành xu hướng quan trọng trên phạm vi toàn cầu. Trong tiến trình này, kinh tế tuần hoàn được thúc đẩy như một hướng tiếp cận nhằm sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm chất thải và hình thành các mô hình sản xuất, kinh doanh bền vững hơn.

Để thúc đẩy chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn, bên cạnh khuôn khổ chính sách và sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp, nguồn lực tài chính cùng vai trò của hệ thống ngân hàng, các tổ chức tài chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, tài trợ cho kinh tế tuần hoàn cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với việc nhận diện mô hình kinh doanh, đánh giá rủi ro, dòng tiền và xây dựng các cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp.

Ông Phan Mạnh Cường, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, NHNN phát biểu khai mạc

Đây cũng là một trong những lý do khóa đào tạo được tổ chức, hướng tới cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực chuyên môn và tạo diễn đàn trao đổi về tài chính cho kinh tế tuần hoàn. Nội dung chương trình đi từ những nguyên tắc nền tảng đến các mô hình tài chính, cơ chế chính sách và kinh nghiệm thực tiễn trong nước, quốc tế.

Trong hai ngày làm việc, các chuyên gia và học viên sẽ tập trung trao đổi về mô hình kinh tế tuần hoàn và cơ hội tài chính; những thách thức, rủi ro và cơ chế chia sẻ rủi ro; khung khổ chính sách, quy định liên quan, cũng như cách thức từng bước đưa tài chính cho kinh tế tuần hoàn vào chiến lược kinh doanh bền vững của ngân hàng. Với sự tham gia của các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tín dụng, Hiệp hội Ngân hàng và các quỹ tài chính, NHNN kỳ vọng chương trình sẽ tạo cơ hội để các bên trao đổi những khó khăn từ thực tiễn, qua đó cùng nhận diện các giải pháp có khả năng áp dụng trong công việc.

Bà Lý Thu Nga, Trưởng Hợp phần Cải cách Khu vực tài chính xanh, Chương trình Cải cách kinh tế vĩ mô/Tăng trưởng xanh, Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) chia sẻ: Việt Nam đang hướng tới hai mục tiêu lớn là trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Để đồng thời duy trì tăng trưởng và bảo đảm phát triển bền vững, nền kinh tế cần chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên thiên nhiên, năng lượng và giảm phát thải. Trong quá trình này, kinh tế tuần hoàn và các giải pháp tuần hoàn có vai trò quan trọng.

Bà Lý Thu Nga, Trưởng Hợp phần Cải cách Khu vực tài chính xanh, Chương trình Cải cách kinh tế vĩ mô/Tăng trưởng xanh, Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ)

Dẫn kinh nghiệm từ Đức, bà Lý Thu Nga cho biết, Chiến lược kinh tế tuần hoàn của nước này được phê duyệt vào tháng 12/2024 ước tính quá trình chuyển đổi có thể làm tăng giá trị gia tăng gộp của nền kinh tế Đức thêm khoảng 12 tỷ euro mỗi năm, đồng thời tạo khoảng 117.000 việc làm mới đến năm 2030. Riêng việc áp dụng kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực công nghiệp được đánh giá có tiềm năng giảm khoảng 30-50% lượng phát thải khí nhà kính vào năm 2050. Theo đại diện GIZ, những con số này cho thấy chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn có thể góp phần đồng thời vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế và giảm phát thải.

Ở góc độ doanh nghiệp, kinh tế tuần hoàn có thể giúp giảm chi phí nguyên vật liệu và năng lượng đầu vào, nâng cao năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và cải thiện năng lực cạnh tranh, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Điều này càng đáng chú ý khi Liên minh châu Âu ngày càng đưa ra những yêu cầu chặt chẽ hơn liên quan đến tính bền vững và tuần hoàn. Với một nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam, chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn vì vậy không chỉ gắn với thực hiện các cam kết về môi trường mà còn liên quan đến khả năng duy trì, mở rộng thị trường xuất khẩu, đặc biệt là thị trường châu Âu.

Quang cảnh lớp bồi dưỡng

Theo đại diện GIZ, Việt Nam đã từng bước xây dựng nền tảng chính sách cho phát triển kinh tế tuần hoàn. Cùng với các định hướng, chính sách liên quan, Nghị quyết số 68-NQ/TW Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân cũng khuyến khích đổi mới công nghệ, áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển bền vững, qua đó tạo động lực để khu vực kinh tế tư nhân tham gia tích cực vào quá trình chuyển đổi kinh tế bền vững.

Do mô hình kinh tế tuần hoàn có những đặc điểm khác với mô hình kinh tế tuyến tính phổ biến hiện nay, các ngân hàng và định chế tài chính cũng cần chuẩn bị năng lực và công cụ phù hợp để nhận diện, đánh giá tiềm năng cũng như rủi ro khi tài trợ cho các dự án kinh tế tuần hoàn. Trên cơ sở đó, GIZ đã và đang hợp tác với NHNN và các tổ chức tín dụng nhằm tăng cường năng lực nhận diện, đánh giá và tài trợ cho các dự án này, đồng thời nghiên cứu các công cụ, cơ chế chính sách phù hợp để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.

Bà Mira Nagy, chuyên gia Kinh tế Tuần hoàn, GIZ Việt Nam chia sẻ tại chương trình tập huấn

Bên cạnh hỗ trợ khu vực tài chính, Hợp tác Phát triển Đức cũng hỗ trợ các khu công nghiệp và doanh nghiệp công nghiệp xác định cơ hội chuyển đổi, phát triển kỹ thuật, công nghệ và mô hình kinh doanh kinh tế tuần hoàn; xây dựng các đề án, dự án khả thi cũng như kế hoạch đầu tư. Qua đó, khu vực tài chính có thể từng bước kết nối với nhu cầu chuyển đổi của nền kinh tế thực.

Trong thời gian tới, Hợp tác Phát triển Đức sẽ tiếp tục đồng hành với các cơ quan quản lý, khu vực tài chính và cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp nhằm từng bước hình thành hệ sinh thái thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam. Bà Lý Thu Nga cũng kỳ vọng khóa đào tạo không chỉ cung cấp kiến thức, kinh nghiệm từ các chuyên gia trong nước và quốc tế mà còn là dịp để học viên đưa những vấn đề thực tế tại chính tổ chức của mình ra trao đổi, từ đó nhận diện các giải pháp và cơ hội có thể triển khai cụ thể trong thực tiễn.