Lãi suất đồng bảng Anh có thể còn tăng thêm

NHTW Anh (BoE) vừa tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản và có thể chưa dừng lại khi mà áp lực lạm phát vẫn đang rất lớn, trong khi nền kinh tế đang có dấu hiệu cải thiện.

Tăng lãi suất cao nhất 15 năm

Đúng như dự báo của giới chuyên gia, tại cuộc họp chính sách kết thúc hôm 11/5, BoE đã quyết định tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 4,5% - mức cao nhất kể từ năm 2008. Quyết định này nhận được sự ủng hộ của 7 trong số 9 thành viên của Ủy ban Chính sách tiền tệ (MPC) - cơ quan hoạch định chính sách của BoE.

Đáng chú ý cơ quan này vẫn để ngỏ khả năng có thể tăng lãi suất cao hơn nữa để kiềm chế lạm phát. “Nếu có bằng chứng về những áp lực (lạm phát) dai dẳng hơn, thì cần phải thắt chặt hơn nữa chính sách tiền tệ”, BoE cho biết, duy trì thông điệp từ đầu năm nay.

Thống đốc BoE Andrew Bailey cũng tuyên bố tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách: "Chúng tôi phải duy trì lộ trình để đảm bảo lạm phát giảm xuống mức mục tiêu 2%". Tuy nhiên ông nhấn mạnh rằng, BoE không gửi bất kỳ tín hiệu nào về các động thái tiếp theo của mình mà điều này sẽ phụ thuộc trên dữ liệu.

Thống đốc NHTW Anh Andrew Bailey

Phát biểu sau đó, Bailey cho biết ông hy vọng BoE hiện đã gần kết thúc chu kỳ thắt chặt, nhưng còn quá sớm để chắc chắn. “Chúng ta đang tiến gần đến điểm mà lẽ ra chúng ta có thể... yên tâm về mức lãi suất", ông nói với Bloomberg TV.

Nhưng các nhà đầu tư đang đặt cược vào việc lãi suất đồng bảng có thể còn tăng nhiều hơn nữa và họ đã định giá mức đỉnh lãi suất sẽ là gần 5% vào mùa thu này.

Citi cho biết họ mong đợi ít nhất một lần tăng lãi suất nữa của BoE tại cuộc họp tiếp theo vào tháng 6 và khả năng tăng thêm vào tháng 8, đưa lãi suất lên 5%. Nhà kinh tế Ben Nabarro của Citi cho biết, vào tháng 2 họ đã nghĩ là MPC có thể rằng công việc của họ đã hoàn thành... Tuy nhiên "MPC đã làm nhiều hơn nữa trong bản phát hành này để chống lại cách giải thích như vậy", ông nói.

BoE là ngân hàng trung ương lớn đầu tiên bắt đầu tăng lãi suất vào tháng 12/2021, nhưng đã bị không ít chỉ trích là không hành động đủ quyết liệt khi lạm phát tại Anh vẫn đang hướng tới mức cao nhất trong 4 thập kỷ là 11,1% vào tháng 10.

Tuần trước, Fed và ECB đều đã tăng lãi suất cho vay chuẩn lên 25 điểm cơ bản. Trong khi Chủ tịch Fed Jerome Powell đã ám chỉ về việc tạm dừng tăng lãi suất thì Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết vẫn còn quá sớm để dừng lại.

Lo ngại áp lực lạm phát

Nguyên nhân khiến BoE tiếp tục tăng lãi suất và để ngỏ khả năng còn tăng tiếp là áp lực lạm phát tại Anh vẫn đang rất nóng, trong khi nền kinh tế đang có những dấu hiệu cải thiện tích cực và BoE không còn dự đoán suy thoái kinh tế nữa.

Theo đó BoE đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay lên 0,25% thì vì dự báo nền kinh tế sẽ bị thu hẹp 0,5% như hồi tháng 2. Tuy nhiên cơ quan này dự báo lạm phát - vẫn duy trì ở mức trên 10% trong tháng 3 - sẽ giảm chậm hơn so với dự kiến, chủ yếu là do giá lương thực tăng mạnh và liên tục ngoài dự kiến; tăng trưởng tiền lương cũng mạnh hơn so với dự kiến trước đây.

Vấn đề lạm phát cao của Anh chủ yếu bắt nguồn từ sự phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên nhập khẩu để sản xuất điện, khiến nước này chịu tác động rất lớn từ việc giá năng lượng tăng vọt sau khi cuộc xung đột Nga - Ukraine bùng phát.

Hiện mặc dù giá năng lượng đã giảm mạnh và BoE dự kiến lạm phát sẽ giảm xuống 5,1% vào cuối năm nay từ mức 10,1% trong tháng 3. Nhưng mức giảm này là chậm hơn so với mức giảm xuống 3,9% mà họ dự báo vào tháng 2 và BoE dự đoán lạm phát sẽ không quay trở lại mục tiêu 2% cho đến đầu năm 2025. BoE cho biết, dự báo cao hơn về giá lương thực đã làm tăng thêm khoảng 1 điểm phần trăm cho lạm phát trong tương lai so với hồi tháng 2.

Hầu hết các nhà hoạch định chính sách của BoE đều nhận thấy những rủi ro gia tăng "đáng kể" đối với những dự báo lạm phát này và khi tính đến những rủi ro này, lạm phát không được dự báo sẽ quay trở lại mức mục tiêu trong vài năm tới, ngay cả khi lãi suất tăng thêm 25 điểm cơ bản hoặc nhiều hơn.

BoE cũng lo ngại mức tăng trưởng tiền lương mạnh mẽ gần đây có thể trở thành một vấn đề lâu dài đối với nền kinh tế và hôm 11/5, họ đã nâng dự báo về tăng trưởng tiền lương trong khi hạ dự báo về tỷ lệ thất nghiệp so với dự báo cách đây 3 tháng.

BoE ước tính rằng chỉ có khoảng một phần ba tổng tác động của các lần tăng lãi suất trước đây đến các hộ gia đình và doanh nghiệp, một sự truyền dẫn chậm hơn so với các chu kỳ thắt chặt trước đó do tỷ lệ người sở hữu nhà với các khoản thế chấp có lãi suất cố định cao hơn.