Kiểm soát rủi ro pháp lý, thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc

Tăng cường kết nối đào tạo và hợp tác pháp luật Việt Nam - Hàn Quốc

Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, ĐHQGHN nhấn mạnh, hợp tác pháp luật ngày càng có vai trò quan trọng trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc ngày càng được tăng cường. Cùng với dòng chảy thương mại và đầu tư ngày càng sôi động, các doanh nghiệp cũng phải xử lý nhiều vấn đề pháp lý hơn, từ tuân thủ quy định của mỗi nước đến xây dựng hợp đồng và xử lý tranh chấp phát sinh. Trong bối cảnh đó, môi trường pháp lý minh bạch, ổn định cùng cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả không chỉ là yêu cầu của hoạt động tư pháp mà còn là điều kiện hỗ trợ trực tiếp cho các quyết định kinh doanh.

PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật, ĐHQGHN phát biểu tại Hội thảo

Từ góc độ đào tạo và hợp tác học thuật, Trường Đại học Luật, ĐHQGHN mong muốn tiếp tục mở rộng quan hệ với các đối tác Hàn Quốc trong đào tạo, nghiên cứu và trao đổi chuyên môn, qua đó giúp sinh viên có thêm cơ hội tiếp cận thực tiễn pháp lý quốc tế và chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu hợp tác ngày càng sâu rộng giữa hai nước.

Với công ty luật Taeil, trọng tâm hợp tác được đặt vào việc chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp. Đại diện Công ty, Giám đốc điều hành Kim Choo-deok mong muốn tiếp tục đồng hành cùng nhà trường, hỗ trợ doanh nghiệp Hàn Quốc tìm hiểu, tuân thủ pháp luật Việt Nam, đồng thời tăng cường kết nối giữa giới pháp lý hai nước.

PGS. TS. Mai Văn Thắng Quyền Trưởng phòng, Phòng Khoa học công nghệ, Hợp tác phát triển và Đảm bảo chất lượng, Trường Đại học Luật, ĐHQGHN giới thiệu về VK-LERS

Những định hướng này được cụ thể hóa ngay tại Hội thảo khi Trường Đại học Luật, ĐHQGHN và các đối tác Hàn Quốc công bố Chương trình hợp tác pháp luật Việt Nam - Hàn Quốc (VK-LERS). Chương trình được định hướng trở thành đầu mối kết nối nguồn lực học thuật, đào tạo, trao đổi nghiên cứu và hỗ trợ pháp luật giữa cơ sở đào tạo với các tổ chức, doanh nghiệp hai nước, tạo khuôn khổ hợp tác toàn diện, đáp ứng những nhu cầu pháp lý ngày càng đa dạng trong quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc. Cùng với đó, học bổng của Quỹ Kyung Woo (Hàn Quốc) năm 2026 được trao cho 9 sinh viên, mở thêm một kênh kết nối giữa hoạt động đào tạo pháp luật với thực tiễn hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc.

Đại diện Quỹ Kyung Woo (Hàn Quốc) trao học bổng cho 9 sinh viên xuất sắc của Trường Đại học Luật, ĐHQGHN

Rủi ro có thể bắt đầu trước cả khi hợp đồng được ký

Tại Hội thảo, các chuyên gia cho rằng, nhiều tranh chấp không bắt đầu từ thời điểm một bên vi phạm hợp đồng, mà bắt nguồn từ chính những quyết định được đưa ra trước khi hợp đồng được ký kết, ví dụ như việc lựa chọn đối tác. Theo PGS.TS. Lê Thị Thu Thủy, Phụ trách Bộ môn Luật Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Luật, ĐHQGHN, sự phát triển của giao dịch điện tử đang khiến quá trình xác minh đối tác trở nên phức tạp hơn. Doanh nghiệp không chỉ cần biết đối tác là ai mà còn phải xác định đối tác có tư cách pháp lý, năng lực tài chính và khả năng thực hiện nghĩa vụ hay không?

Đặc biệt, trong môi trường số, rủi ro mạo danh doanh nghiệp, giao dịch giả và gian lận có thể xuất hiện ngay từ khâu tiếp xúc ban đầu, trước khi các bên chính thức đặt bút ký hợp đồng. Với sự ra đời của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15, yêu cầu đối với doanh nghiệp trong thu thập, xử lý, lưu trữ và chuyển giao dữ liệu ngày càng chặt chẽ hơn. Trong bối cảnh đó, thẩm định đối tác không nên được xem là thủ tục đơn thuần trước giao dịch, mà cần trở thành một mắt xích trong quản trị rủi ro.

Luật sư Jeong Jung-ho, Công ty Luật Taeil phát biểu tại Hội thảo

Không chỉ đối tác, hệ thống pháp luật áp dụng cho giao dịch xuyên biên giới cũng là một nguồn rủi ro cần được nhận diện từ đầu. Luật sư Jeong Jung-ho, Công ty Luật Taeil lưu ý rằng, rủi ro pháp lý trong giao dịch Việt Nam - Hàn Quốc không chỉ nằm ở những điều khoản mà các bên trực tiếp ghi nhận trong hợp đồng. Tại Việt Nam, một số quy định mang tính bắt buộc về đầu tư, ngoại hối, lao động, thuế, dữ liệu... vẫn có thể được áp dụng ngay cả khi các bên lựa chọn pháp luật Hàn Quốc làm luật điều chỉnh hợp đồng. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải rà soát giao dịch trên nhiều lớp pháp lý, thay vì chỉ kiểm tra xem các điều khoản hợp đồng có phù hợp với luật mà các bên lựa chọn.

Bên cạnh đó, lựa chọn luật áp dụng, cơ quan và địa điểm giải quyết tranh chấp (như Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam – VIAC hay Trung tâm Trọng tài Thương mại Hàn Quốc - KCAB) cần được các bên thống nhất ngay từ khi đàm phán hợp đồng, bởi những quyết định này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, thời gian và khả năng bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp khi tranh chấp phát sinh. Theo Luật sư Kim Choo-deok, Hãng luật Taeil, doanh nghiệp cần đánh giá trước khả năng thực thi quyền của mình tại quốc gia liên quan, thay vì lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp theo thói quen hoặc đơn thuần dựa trên các mẫu hợp đồng có sẵn.

Giám đốc điều hành Kim Choo-deok, Công ty Luật Taeil phát biểu tại Hội thảo

Giải quyết tranh chấp phải đi cùng khả năng thi hành

Kiểm soát rủi ro tốt nhất là không để tranh chấp xảy ra, nhưng trong hoạt động kinh doanh xuyên biên giới, tranh chấp vẫn có thể phát sinh và đặt ra yêu cầu về phương thức giải quyết cũng như khả năng thi hành. Trên góc độ này, GS. Park No-hyeong, Trường Luật, Đại học Hàn Quốc, đề cập cách tiếp cận giải quyết tranh chấp theo từng cấp độ, từ đàm phán, hòa giải đến trọng tài hoặc tố tụng. Trong đó, hòa giải có thể được ưu tiên sau khi đàm phán không đạt kết quả, bởi phương thức này không chỉ giải quyết các yêu cầu đã phát sinh mà còn tạo điều kiện để các bên tìm kiếm phương án tiếp tục quan hệ kinh doanh. Đây là điểm đặc biệt có ý nghĩa với những giao dịch mà giá trị của quan hệ hợp tác lâu dài lớn hơn lợi ích của một vụ tranh chấp đơn lẻ.

Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp tại Việt Nam, bà Vũ Thị Hằng, Trưởng Ban Thư ký tố tụng, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam - VIAC, nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng hợp đồng ngay từ đầu. Theo bà, hợp đồng cần xác định rõ quyền và nghĩa vụ của từng bên, phương thức thanh toán, trách nhiệm khi vi phạm và cơ chế giải quyết tranh chấp. Những quy định càng cụ thể, khả năng xác định trách nhiệm khi tranh chấp xảy ra càng rõ, qua đó hạn chế thời gian và chi phí xử lý.

Toàn cảnh Hội thảo

Tuy nhiên, ngay cả khi doanh nghiệp đã có trong tay một phán quyết hoặc bản án có lợi, rủi ro vẫn chưa kết thúc. Đây là vấn đề được TS. Trọng tài viên cao cấp Hoàng Thế Anh, Trưởng ban Nghiệp vụ Thi hành án hành chính và Thừa hành viên, Cục Quản lý thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp lưu ý. Ông cho biết, khả năng thực tế thu hồi tiền và tài sản phụ thuộc nhiều vào tình trạng pháp lý, quyền sở hữu và khả năng xử lý tài sản của bên phải thi hành án. Do đó, những biện pháp bảo đảm như thế chấp, cầm cố, bảo lãnh, đặt cọc cần được kiểm tra ngay từ khi thiết lập giao dịch.

Trong quan hệ kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc, khi quy mô và mức độ gắn kết của hoạt động thương mại, đầu tư tiếp tục gia tăng, việc chủ động kiểm soát rủi ro pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp chuyển từ thế “xử lý khi tranh chấp xảy ra” sang “phòng ngừa trước khi rủi ro hình thành”. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà ngày càng trở thành một cấu phần của quản trị doanh nghiệp và là nền tảng để xây dựng những quan hệ hợp tác ổn định, lâu dài.

Các vị đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo