Lì xì đầu năm: Khi sắc xuân theo nhịp sống số

Lì xì hay mừng tuổi không đơn thuần là trao đi một khoản tiền đầu năm, mà là trao gửi phúc lành. Phong bao đỏ nhỏ nhắn, bên trong là tiền mới tinh, tượng trưng cho sự khởi đầu tốt đẹp, cho niềm tin vào những điều tươi sáng phía trước. Với trẻ nhỏ, đó là niềm vui hồn nhiên ngày Tết; với người lớn tuổi, đó là sự quan tâm, hiếu kính; còn với cả gia đình, lì xì là cái cớ dịu dàng để trao nhau lời chúc và nụ cười.

Trong nếp nhà Việt, phong tục lì xì luôn gắn với lễ nghĩa. Tiền trong bao không đặt nặng nhiều hay ít, mà quan trọng là sự trân trọng, là lời chúc “an khang - thịnh vượng”, “vạn sự như ý” được trao bằng cả tấm lòng. Chính vì vậy, lì xì đã trở thành một phần ký ức Tết không thể thiếu của nhiều thế hệ.

Cùng với dòng chảy của thời gian, khi đời sống xã hội chuyển mình mạnh mẽ theo nhịp sống số, phong tục lì xì cũng dần mang thêm những gam màu mới. Những năm gần đây, bên cạnh phong bao đỏ truyền thống, lì xì online, lì xì qua ứng dụng ngân hàng, ví điện tử đã trở nên quen thuộc. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, một “phong bao điện tử” cùng lời chúc xuân có thể được gửi đi tức thì, vượt qua khoảng cách địa lý, kết nối người thân dù ở bất cứ nơi đâu.

Cùng với dòng chảy của thời gian, khi đời sống xã hội chuyển mình mạnh mẽ theo nhịp sống số, phong tục lì xì cũng dần mang thêm những gam màu mới

Đúng thời khắc giao thừa nhiều năm nay, khi pháo hoa vừa rực sáng trên bầu trời, anh Tuấn - một kỹ sư đang làm việc tại Nhật Bản lại mở điện thoại gửi những phong bao lì xì online kèm lời chúc năm mới tới bố mẹ ở quê nhà. Chỉ vài giây sau, bên kia màn hình là cuộc gọi video rộn ràng tiếng cười. Khoảng cách địa lý dường như được xóa nhòa, để Tết vẫn tròn đầy trong từng lời chúc đầu xuân.

Năm nay, chị Mai (Cầu Giấy, Hà Nội) cũng không còn tất bật đi đổi tiền mới như mọi năm. Thay vào đó, chị cho biết sẽ gửi đi những phong bao lì xì điện tử với số tiền mang ý nghĩa may mắn, kèm lời chúc riêng cho từng người thân. Không lo thiếu tiền lẻ, không sợ quên phong bao, chị dành nhiều thời gian hơn để trò chuyện, chúc Tết và tận hưởng trọn vẹn không khí sum vầy đầu năm.

Theo chuyên gia, lì xì số mang lại sự tiện lợi rõ rệt đó là không cần đổi tiền mới, không lo thiếu phong bao, có thể gửi lời chúc đúng khoảnh khắc giao thừa hay sáng mùng Một. Đặc biệt, với những người đang sinh sống, làm việc xa quê, đây là cách để vẫn giữ trọn vẹn nghi thức Tết, vẫn “có lì xì đầu năm” dù không thể về sum họp.

Dẫu hình thức có thay đổi, nhưng tinh thần của lì xì vẫn vẹn nguyên. Dù là phong bao đỏ truyền thống hay phong bao điện tử trên màn hình, điều ở lại vẫn là lời chúc tốt lành, là mong ước về một năm mới bình yên, đủ đầy và hạnh phúc. Công nghệ, ở góc nhìn ấy, không làm phai nhạt văn hóa, mà đang góp phần giúp những giá trị đẹp của Tết Việt tiếp tục được lan tỏa theo cách gần gũi với đời sống hiện đại.

Từ những phong bao lì xì online giản dị ấy, có thể thấy thanh toán số đang từng bước thẩm thấu vào đời sống văn hóa của người dân, ngay cả trong những phong tục truyền thống lâu đời như lì xì đầu năm. Đây cũng là minh chứng sinh động cho hiệu quả của Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt và quá trình chuyển đổi số ngành Ngân hàng được Ngân hàng Nhà nước kiên trì triển khai trong những năm qua.

Với vai trò cơ quan quản lý, điều hành, Ngân hàng Nhà nước đã không ngừng hoàn thiện hành lang pháp lý, đầu tư hạ tầng thanh toán hiện đại, thúc đẩy các ngân hàng, trung gian thanh toán phát triển sản phẩm, dịch vụ số an toàn, thuận tiện, lấy người dân làm trung tâm. Nhờ đó, thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ hiện diện trong hoạt động kinh tế - tài chính, mà còn đi vào những khoảnh khắc đời sống rất đỗi thân quen của ngày Tết, góp phần hình thành thói quen tiêu dùng văn minh, hiện đại, phù hợp với mục tiêu xây dựng xã hội số, kinh tế số theo định hướng của Đảng và Chính phủ.

Theo thống kê, trong năm 2025, hoạt động TTKDTM tiếp tục tăng trưởng khá: Giao dịch TTKDTM tăng 42,21% về số lượng và 22,65% về giá trị; cho thấy mức độ lan tỏa ngày càng rộng của các phương thức thanh toán hiện đại trong đời sống kinh tế – xã hội. Đáng chú ý, các kênh thanh toán điện tử tiếp tục ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao, đặc biệt là giao dịch qua Internet, điện thoại di động và QR Code, trong khi giao dịch rút tiền mặt tại ATM có xu hướng giảm mạnh.

Ở góc nhìn văn hóa, PGS.TS Nguyễn Toàn Thắng, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) cho rằng, trong thời đại công nghệ số, việc xuất hiện các hình thức mừng tuổi mới như lì xì online qua ứng dụng ngân hàng, hay tặng quà mang giá trị tinh thần như sách… là điều hoàn toàn phù hợp và không nên nhìn nhận quá khắt khe. Điều cốt lõi, dù mừng tuổi trực tiếp hay gián tiếp, bằng tiền mặt hay qua nền tảng số, vẫn là sự quan tâm và lời chúc may mắn dành cho nhau. Vấn đề đặt ra không phải là hình thức, mà là cách mỗi người hiểu và thực hành phong tục ấy sao cho đúng với tinh thần văn hóa vốn có.